Sortis® 10; -20; -40; -80
Atorvastatin
Atorvasterol® - informacje dla lekarzy
Wskazania
Atorvasterol jest stosowany jako uzupełnienie leczenia dietetycznego w celu obniżenia podwyższonego stężenia:
- Cholesterolu całkowitego
- Cholesterolu LDL
- Apolipoproteiny B
- Triglicerydów
U następujących grup pacjentów:
- Dorośli, młodzież i dzieci ≥10 lat z hipercholesterolemią pierwotną (w tym heterozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną) lub hiperlipidemią złożoną
- Dorośli z homozygotyczną postacią rodzinnej hipercholesterolemii jako terapia dodana do innych sposobów leczenia hipolipemizującego lub gdy są one niedostępne
Ponadto Atorvasterol jest wskazany w zapobieganiu zdarzeniom sercowo-naczyniowym u dorosłych pacjentów z wysokim ryzykiem pierwszego zdarzenia sercowo-naczyniowego.
Dawkowanie
Wskazanie | Dawkowanie |
---|---|
Hipercholesterolemia pierwotna i mieszana hiperlipidemia | Zwykle 10 mg raz na dobę |
Heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna | Początkowa dawka 10 mg/dobę, zwiększana do maks. 40-80 mg/dobę |
Homozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna | 10-80 mg/dobę |
Zapobieganie chorobom sercowo-naczyniowym | 10 mg/dobę, można zwiększyć w razie potrzeby |
Dawkę należy dostosować indywidualnie w zależności od wyjściowego stężenia LDL-C, założonego celu terapeutycznego i odpowiedzi pacjenta na leczenie. Modyfikacji dawek należy dokonywać co 4 tygodnie lub rzadziej.
Przeciwwskazania
- Nadwrażliwość na składniki preparatu
- Czynna choroba wątroby lub niewyjaśnione trwałe zwiększenie aktywności aminotransferaz >3x GGN
- Ciąża i karmienie piersią
- Kobiety w wieku rozrodczym niestosujące skutecznych metod antykoncepcji
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Przed rozpoczęciem i w trakcie leczenia należy wykonywać okresowe badania kontrolne czynności wątroby. W przypadku utrzymującego się zwiększenia aktywności aminotransferaz >3x GGN zaleca się zmniejszenie dawki lub odstawienie leku.
Należy zachować ostrożność u pacjentów nadużywających alkoholu lub z chorobami wątroby w wywiadzie.
Istnieje ryzyko wystąpienia miopatii i rabdomiolizy, szczególnie przy stosowaniu wysokich dawek. Należy monitorować pacjentów pod kątem objawów ze strony mięśni.
U pacjentów z czynnikami predysponującymi do rabdomiolizy należy rozważyć ryzyko vs korzyści i monitorować objawy kliniczne.
Jednoczesne stosowanie z lekami mogącymi zwiększać stężenie atorwastatyny w osoczu (np. inhibitory CYP3A4, transporterów białek) zwiększa ryzyko miopatii.
Należy zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu z pochodnymi kwasu fibrynowego, ezetymibem, kolchicyną.
Zgłaszano przypadki śródmiąższowej choroby płuc, szczególnie w długotrwałej terapii statynami.
Statyny mogą zwiększać ryzyko wystąpienia cukrzycy u niektórych pacjentów.
Interakcje
Ryzyko miopatii zwiększa się przy jednoczesnym stosowaniu:
- Silnych inhibitorów CYP3A4 (np. cyklosporyna, klarytromycyna, itrakonazol)
- Gemfibrozylu i innych fibratów
- Kwasu fusydowego
- Kolchicyny
Należy zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu z digoksyną, doustnymi środkami antykoncepcyjnymi i warfaryną.
Ciąża i laktacja
Atorvasterol jest przeciwwskazany w ciąży i podczas karmienia piersią.
Działania niepożądane
Najczęstsze działania niepożądane (≥1/100 do <1/10):
- Zapalenie błony śluzowej nosa i gardła
- Reakcje alergiczne
- Hiperglikemia
- Ból głowy
- Zaparcia, wzdęcia, niestrawność, nudności, biegunka
- Bóle mięśni, stawów, kończyn
- Nieprawidłowe wyniki badań czynności wątroby
Rzadko może wystąpić miopatia i rabdomioliza.
Warto zapamiętać
- Atorvasterol skutecznie obniża stężenie cholesterolu LDL, apolipoproteiny B i triglicerydów
- Należy monitorować pacjentów pod kątem objawów miopatii, szczególnie przy stosowaniu wysokich dawek
Atorvasterol jest selektywnym, kompetycyjnym inhibitorem reduktazy HMG-CoA. Zmniejsza syntezę cholesterolu w wątrobie i zwiększa liczbę receptorów LDL na powierzchni hepatocytów, nasilając wychwyt i katabolizm LDL.
Lek skutecznie obniża stężenie LDL-C również u pacjentów z homozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną. Wykazano, że obniżenie stężenia cholesterolu całkowitego, LDL-C i apolipoproteiny B zmniejsza ryzyko incydentów i śmiertelność sercowo-naczyniową.
Farmakokinetyka
Atorwastatyna jest szybko wchłaniana po podaniu doustnym. Maksymalne stężenie w osoczu występuje po 1-2 godzinach. Biodostępność wynosi około 14%. Pokarm zmniejsza szybkość i stopień wchłaniania o odpowiednio 25% i 9%.
Atorwastatyna w znacznym stopniu (≥98%) wiąże się z białkami osocza. Objętość dystrybucji wynosi około 381 l. Lek przenika przez barierę krew-mózg.
Atorwastatyna jest metabolizowana głównie w wątrobie przez cytochrom P450 3A4 do aktywnych metabolitów orto- i para-hydroksylowanych. Około 70% aktywności hamującej reduktazę HMG-CoA przypisuje się aktywnym metabolitom.
Atorwastatyna i jej metabolity są wydalane głównie z żółcią. Mniej niż 2% podanej dawki jest wydalane z moczem. Średni okres półtrwania w osoczu wynosi około 14 godzin, ale okres półtrwania działania hamującego reduktazę HMG-CoA wynosi 20-30 godzin ze względu na udział aktywnych metabolitów.
Specjalne grupy pacjentów
Osoby w podeszłym wieku
Stężenie atorwastatyny i jej aktywnych metabolitów w osoczu jest większe u zdrowych osób w podeszłym wieku (≥65 lat) niż u młodych dorosłych. Skuteczność leczenia jest podobna w obu grupach wiekowych przy stosowaniu porównywalnych dawek leku.
Dzieci i młodzież
Farmakokinetyka atorwastatyny nie była badana w populacji pediatrycznej. Dane dotyczące skuteczności i bezpieczeństwa stosowania u dzieci są ograniczone.
Zaburzenia czynności nerek
Choroba nerek nie wpływa na stężenie atorwastatyny i jej aktywnych metabolitów w osoczu ani na ich skuteczność w obniżaniu cholesterolu LDL. Nie ma konieczności modyfikacji dawki u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek.
Zaburzenia czynności wątroby
Stężenie atorwastatyny i jej aktywnych metabolitów w osoczu jest znacznie zwiększone u pacjentów z przewlekłą alkoholową chorobą wątroby. Lek jest przeciwwskazany u pacjentów z czynną chorobą wątroby.
Przedawkowanie
Nie ma swoistego leczenia w przypadku przedawkowania atorwastatyny. Należy zastosować leczenie objawowe i monitorować czynność wątroby oraz aktywność kinazy kreatynowej. Ze względu na znaczne wiązanie z białkami osocza, hemodializa nie zwiększy w istotny sposób klirensu atorwastatyny.
Właściwości farmakodynamiczne
Atorwastatyna jest selektywnym, kompetycyjnym inhibitorem reduktazy HMG-CoA - enzymu katalizującego przemianę HMG-CoA do mewalonianu, prekursora steroli, w tym cholesterolu. Lek zmniejsza syntezę cholesterolu w wątrobie i zwiększa ekspresję receptorów LDL na powierzchni hepatocytów, co prowadzi do zwiększonego wychwytu i katabolizmu LDL.
Atorwastatyna zmniejsza stężenie:
- Cholesterolu całkowitego
- Cholesterolu LDL
- Apolipoproteiny B
- Triglicerydów
Jednocześnie lek zwiększa stężenie cholesterolu HDL i apolipoproteiny A1.
Skuteczność atorwastatyny w obniżaniu stężenia lipidów jest podobna u pacjentów z heterozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną, postaciami hipercholesterolemii innymi niż rodzinna oraz hiperlipidemiami mieszanymi, w tym u pacjentów z cukrzycą typu 2.
Wykazano, że obniżenie stężenia cholesterolu całkowitego, LDL-C i apolipoproteiny B zmniejsza ryzyko incydentów sercowo-naczyniowych i śmiertelność z przyczyn sercowo-naczyniowych.
Wnioski
Atorvasterol jest skutecznym i dobrze tolerowanym lekiem hipolipemizującym, który znacząco obniża stężenie cholesterolu LDL i innych aterogennych frakcji lipidowych. Jego stosowanie wiąże się ze zmniejszeniem ryzyka sercowo-naczyniowego. Należy jednak pamiętać o możliwości wystąpienia działań niepożądanych, szczególnie ze strony mięśni i wątroby, i odpowiednio monitorować pacjentów w trakcie terapii.