Sortis® 10; -20; -40; -80
Atorvastatin
Atorvasterol® - charakterystyka leku dla lekarzy
Wskazania
Atorvasterol jest stosowany jako uzupełnienie leczenia dietetycznego w celu obniżenia podwyższonego stężenia:
- Cholesterolu całkowitego
- Cholesterolu LDL
- Apolipoproteiny B
- Triglicerydów
U następujących grup pacjentów:
- Dorośli, młodzież i dzieci ≥10 lat z hipercholesterolemią pierwotną (w tym heterozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną) lub hiperlipidemią złożoną
- Dorośli z homozygotyczną postacią rodzinnej hipercholesterolemii jako terapia dodana do innych sposobów leczenia hipolipemizującego lub gdy są one niedostępne
Lek jest również wskazany w zapobieganiu zdarzeniom sercowo-naczyniowym u dorosłych pacjentów z wysokim ryzykiem pierwszego zdarzenia sercowo-naczyniowego.
Dawkowanie
Wskazanie | Dawkowanie |
---|---|
Hipercholesterolemia pierwotna i mieszana hiperlipidemia | Zwykle 10 mg raz na dobę |
Heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna | Początkowo 10 mg/dobę, zwiększanie co 4 tygodnie do maks. 40-80 mg/dobę |
Homozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna | 10-80 mg/dobę |
Zapobieganie chorobom sercowo-naczyniowym | 10 mg/dobę, możliwe zwiększenie dawki |
Dawkę należy dostosować indywidualnie w zależności od wyjściowego stężenia LDL-C, założonego celu terapeutycznego i odpowiedzi pacjenta na leczenie. Modyfikacji dawki dokonuje się co 4 tygodnie lub rzadziej.
Sposób podawania
Lek podaje się doustnie. Całą dawkę dobową można przyjąć jednorazowo o dowolnej porze dnia, niezależnie od posiłków. Tabletki można żuć lub połykać w całości, popijając wodą.
Przeciwwskazania
- Nadwrażliwość na składniki preparatu
- Czynna choroba wątroby lub niewyjaśnione, trwale zwiększone aktywności aminotransferaz w osoczu (>3x GGN)
- Ciąża i karmienie piersią
- Kobiety w wieku rozrodczym niestosujące skutecznych metod antykoncepcji
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Przed rozpoczęciem i w trakcie leczenia należy wykonywać okresowe badania kontrolne czynności wątroby. W przypadku utrzymującego się zwiększenia aktywności aminotransferaz >3x GGN zaleca się zmniejszenie dawki lub odstawienie leku.
Należy zachować ostrożność u pacjentów nadużywających alkoholu lub z chorobami wątroby w wywiadzie.
Istnieje zwiększone ryzyko miopatii i rabdomiolizy, szczególnie przy stosowaniu wysokich dawek. Należy monitorować objawy ze strony mięśni i oznaczać aktywność kinazy kreatynowej (CK).
U pacjentów z czynnikami ryzyka cukrzycy należy monitorować stężenie glukozy.
Interakcje
Ryzyko miopatii zwiększa się podczas jednoczesnego stosowania z:
- Silnymi inhibitorami CYP3A4 (np. klarytromycyna, itrakonazol)
- Gemfibrozylem i innymi fibratami
- Niacyną w dużych dawkach
- Kolchicyną
Należy unikać jednoczesnego stosowania z cyklosporyną. Może być konieczne dostosowanie dawki przy jednoczesnym podawaniu warfaryny.
Ciąża i laktacja
Lek jest przeciwwskazany w ciąży i podczas karmienia piersią. Kobiety w wieku rozrodczym powinny stosować skuteczną antykoncepcję.
Działania niepożądane
Najczęstsze działania niepożądane (≥1/100 do <1/10 pacjentów):
- Zapalenie błony śluzowej nosa i gardła
- Reakcje alergiczne
- Hiperglikemia
- Ból głowy
- Zaparcia, wzdęcia, niestrawność, nudności, biegunka
- Bóle mięśni, stawów, kończyn
- Zwiększenie aktywności aminotransferaz i kinazy kreatynowej
Rzadko może wystąpić miopatia i rabdomioliza.
Właściwości farmakodynamiczne
Atorwastatyna jest selektywnym, kompetycyjnym inhibitorem reduktazy HMG-CoA. Zmniejsza syntezę cholesterolu w wątrobie oraz zwiększa wychwyt i katabolizm LDL poprzez zwiększenie ilości receptorów LDL na powierzchni hepatocytów.
Lek skutecznie obniża stężenie cholesterolu całkowitego, LDL-C, apolipoproteiny B i triglicerydów oraz podwyższa stężenie HDL-C.
Warto zapamiętać
- Atorwastatyna jest skuteczna w leczeniu pierwotnej hipercholesterolemii, w tym postaci rodzinnej
- Lek zmniejsza ryzyko incydentów sercowo-naczyniowych u pacjentów z grupy wysokiego ryzyka
Obniżenie stężenia LDL-C i apolipoproteiny B zmniejsza ryzyko incydentów sercowo-naczyniowych i śmiertelność z przyczyn sercowo-naczyniowych.
Właściwości farmakokinetyczne
Atorwastatyna jest szybko wchłaniana po podaniu doustnym. Maksymalne stężenie w osoczu osiąga po 1-2 godzinach. Biodostępność wynosi około 14%. Lek wiąże się z białkami osocza w ponad 98%. Jest metabolizowany głównie w wątrobie przez cytochrom CYP3A4. Okres półtrwania wynosi około 14 godzin, ale czas działania hamującego reduktazę HMG-CoA jest dłuższy (20-30 godzin) ze względu na obecność aktywnych metabolitów.
Wskazania do stosowania u dzieci i młodzieży
Atorwastatyna jest wskazana jako uzupełnienie diety w celu obniżenia podwyższonego stężenia cholesterolu całkowitego, LDL-C i apolipoproteiny B u dzieci i młodzieży w wieku 10-17 lat z hipercholesterolemią rodzinną heterozygotyczną, jeśli po zastosowaniu odpowiedniej diety występują następujące stany:
- Stężenie LDL-C pozostaje ≥190 mg/dl (4,9 mmol/l) lub
- Stężenie LDL-C pozostaje ≥160 mg/dl (4,1 mmol/l) i:
- Występuje dodatni wywiad rodzinny przedwczesnych chorób sercowo-naczyniowych lub
- Występują co najmniej dwa inne czynniki ryzyka sercowo-naczyniowego
Dawkowanie u dzieci i młodzieży należy ustalać indywidualnie, rozpoczynając od 10 mg raz na dobę. Dawkę można zwiększać do maksymalnie 20 mg raz na dobę.
Monitorowanie leczenia
W trakcie terapii atorwastatyną zaleca się regularne monitorowanie:
- Profilu lipidowego (co 4-12 tygodni po rozpoczęciu leczenia lub zmianie dawki, następnie co 3-12 miesięcy)
- Aktywności aminotransferaz (przed rozpoczęciem leczenia, po 6 i 12 tygodniach, następnie okresowo)
- Aktywności kinazy kreatynowej (CK) - w przypadku wystąpienia objawów mięśniowych
- Stężenia glukozy we krwi u pacjentów z czynnikami ryzyka cukrzycy
Należy poinformować pacjentów o konieczności niezwłocznego zgłaszania bólów, skurczów lub osłabienia mięśni, zwłaszcza jeśli towarzyszy im złe samopoczucie lub gorączka.
Interakcje z badaniami laboratoryjnymi
Atorwastatyna może powodować fałszywie podwyższone wyniki oznaczenia kreatyniny w moczu. Nie wpływa na oznaczenia stężenia hormonów tarczycy i kortyzolu.
Przedawkowanie
Nie ma swoistego antidotum w przypadku przedawkowania atorwastatyny. Należy zastosować leczenie objawowe i monitorować czynność wątroby oraz aktywność CK. Ze względu na znaczne wiązanie z białkami osocza, hemodializa nie zwiększa w istotnym stopniu klirensu atorwastatyny.
Warto zapamiętać
- Atorwastatyna jest metabolizowana przez CYP3A4, co może prowadzić do istotnych interakcji lekowych
- Należy zachować szczególną ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu silnych inhibitorów CYP3A4 i leków zwiększających ryzyko miopatii
Atorwastatyna jest skutecznym i dobrze tolerowanym lekiem hipolipemizującym, który znacząco zmniejsza ryzyko sercowo-naczyniowe. Wymaga jednak starannego monitorowania i indywidualnego dostosowania dawki w celu uzyskania optymalnej skuteczności przy zachowaniu bezpieczeństwa terapii.