Nonpres
Eplerenone
Espiro - informacje dla lekarza
Wskazania do stosowania
Eplerenon (Espiro) jest wskazany jako:
- Terapia dodana do standardowego leczenia obejmującego stosowanie β-adrenolityków, w celu zmniejszenia ryzyka umieralności i zachorowalności z przyczyn sercowo-naczyniowych u pacjentów w stanie stabilnym z:
- zaburzeniem czynności lewej komory serca (frakcja wyrzutowa lewej komory ≤40%)
- klinicznymi objawami niewydolności serca
- po przebytym niedawno zawale serca
- Terapia dodana do standardowego leczenia, w celu zmniejszenia ryzyka umieralności i zachorowalności z przyczyn sercowo-naczyniowych u dorosłych pacjentów z:
- przewlekłą niewydolnością serca (klasa II wg NYHA)
- zaburzeniami czynności lewej komory serca (LVEF ≤30%)
Eplerenon wykazuje działanie kardioprotekcyjne poprzez selektywne blokowanie receptorów mineralokortykoidowych i hamowanie niekorzystnych efektów nadmiernej aktywacji układu renina-angiotensyna-aldosteron w niewydolności serca.
Dawkowanie i sposób podawania
Wskazanie | Dawka początkowa | Dawka docelowa |
---|---|---|
Niewydolność serca po zawale serca | 25 mg raz na dobę | 50 mg raz na dobę |
Przewlekła niewydolność serca (klasa II wg NYHA) | 25 mg raz na dobę | 50 mg raz na dobę |
Dawkę należy stopniowo zwiększać w ciągu 4 tygodni, kontrolując stężenie potasu w surowicy. Maksymalna dawka wynosi 50 mg na dobę.
U pacjentów z niewydolnością nerek lub wątroby może być konieczna modyfikacja dawkowania - szczegóły w Charakterystyce Produktu Leczniczego.
Eplerenon można przyjmować niezależnie od posiłków.
Przeciwwskazania
- Nadwrażliwość na eplerenon lub którąkolwiek substancję pomocniczą
- Stężenie potasu w surowicy >5,0 mmol/l przed rozpoczęciem leczenia
- Ciężka niewydolność nerek (eGFR <30 mL/min/1,73 m2)
- Ciężka niewydolność wątroby (klasa C w skali Child-Pugh)
- Jednoczesne stosowanie leków moczopędnych oszczędzających potas, preparatów potasu lub silnych inhibitorów CYP3A4
- Leczenie skojarzone inhibitorem ACE, antagonistą receptora angiotensyny (ARB) i eplerenonem
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Głównym zagrożeniem związanym ze stosowaniem eplerenonu jest hiperkaliemia. Należy ściśle monitorować stężenie potasu w surowicy, szczególnie u pacjentów z grupy ryzyka (osoby starsze, z niewydolnością nerek, cukrzycą). Nie zaleca się jednoczesnego stosowania preparatów potasu.
Należy zachować ostrożność u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby oraz przy jednoczesnym stosowaniu NLPZ. Eplerenon może nasilać działanie leków przeciwnadciśnieniowych.
Nie zaleca się stosowania eplerenonu z silnymi induktorami CYP3A4 ze względu na ryzyko zmniejszenia jego skuteczności.
Interakcje
Eplerenon jest metabolizowany głównie przez CYP3A4. Silne inhibitory CYP3A4 (np. ketokonazol, itrakonazol) są przeciwwskazane. Przy stosowaniu słabych lub umiarkowanych inhibitorów CYP3A4 (np. erytromycyna, werapamil) maksymalna dawka eplerenonu nie powinna przekraczać 25 mg/dobę.
Należy unikać jednoczesnego stosowania litu, cyklosporyny i takrolimusu ze względu na zwiększone ryzyko nefrotoksyczności i hiperkaliemii.
Ciąża i laktacja
Brak odpowiednich danych dotyczących stosowania eplerenonu u kobiet w ciąży. Należy zachować ostrożność. Nie zaleca się karmienia piersią podczas leczenia eplerenonem.
Działania niepożądane
Najczęstsze działania niepożądane to:
- Hiperkaliemia (8,7% pacjentów)
- Zawroty głowy
- Niedociśnienie tętnicze
- Biegunka, nudności, zaparcia
- Niewydolność nerek
- Zwiększone stężenie mocznika i kreatyniny we krwi
Należy monitorować pacjentów pod kątem wystąpienia hiperkaliemii, zwłaszcza w początkowym okresie leczenia i przy zwiększaniu dawki.
Warto zapamiętać
- Eplerenon zmniejsza ryzyko zgonu i hospitalizacji u pacjentów z niewydolnością serca
- Kluczowe jest monitorowanie stężenia potasu w surowicy podczas leczenia eplerenonem
Mechanizm działania
Eplerenon jest selektywnym antagonistą receptorów mineralokortykoidowych. Poprzez blokowanie wiązania aldosteronu z tymi receptorami, eplerenon hamuje niekorzystne efekty nadmiernej aktywacji układu renina-angiotensyna-aldosteron w niewydolności serca, takie jak retencja sodu i wody, włóknienie mięśnia sercowego czy przerost lewej komory.
Działanie kardioprotekcyjne eplerenonu wynika z hamowania niekorzystnego wpływu aldosteronu na układ sercowo-naczyniowy przy jednoczesnym zachowaniu korzystnych efektów blokady układu renina-angiotensyna-aldosteron.
Właściwości farmakokinetyczne
Eplerenon jest metabolizowany głównie przez izoenzym CYP3A4 cytochromu P450. Nie jest substratem ani inhibitorem glikoproteiny P. Okres półtrwania wynosi około 4-6 godzin. Lek nie ulega dializie.
U pacjentów z niewydolnością nerek lub wątroby może dojść do zwiększenia ekspozycji na eplerenon, co wymaga dostosowania dawkowania i ścisłego monitorowania stężenia potasu.
Wnioski
Eplerenon jest cennym lekiem w terapii niewydolności serca, wykazującym korzystny wpływ na rokowanie pacjentów. Wymaga jednak ścisłego monitorowania, zwłaszcza pod kątem ryzyka hiperkaliemii. Właściwa kwalifikacja pacjentów, dostosowanie dawki i regularna kontrola parametrów biochemicznych pozwalają na bezpieczne i skuteczne stosowanie tego leku.