Espiro
Eplerenone
Espiro - charakterystyka leku dla lekarzy
Wskazania
Espiro (eplerenon) jest wskazany jako:
- Terapia dodanaującego stosowanie β-adrenolityków, w celu zmniejszenia ryzyka umieralności i zachorowalności z przyczyn sercowo-naczyniowych u pacjentów w stanie stabilnym z zaburzeniem czynności lewej komory serca (LVEF ≤40%) oraz klinicznymi objawami niewydolności serca po przebytym niedawno zawale serca.
- Terapia dodana do standardowego leczenia, w celu zmniejszenia ryzyka umieralności i zachorowalności z przyczyn sercowo-naczyniowych u dorosłych pacjentów z (przewlekłą) niewydolnością serca (klasa II wg NYHA) oraz z zaburzeniami czynności lewej komory serca (LVEF ≤30%).
Espiro wykazuje działanie kardioprotekcyjne poprzez selektywne blokowanie receptorów mineralokortykoidowych, co prowadzi do zmniejszenia niekorzystnego wpływu aldosteronu na układ sercowo-naczyniowy.
Dawkowanie
Dostępne są tabletki zawierające 25 mg oraz 50 mg eplerenonu, co umożliwia indywidualne dostosowanie dawki. Maksymalna dawka wynosi 50 mg na dobę.
Wskazanie | Dawka początkowa | Dawka docelowa |
---|---|---|
Niewydolność serca po zawale serca | 25 mg raz na dobę | 50 mg raz na dobę |
Przewlekła niewydolność serca (klasa II wg NYHA) | 25 mg raz na dobę | 50 mg raz na dobę |
Dawkę należy stopniowo zwiększać, najlepiej w ciągu 4 tygodni, kontrolując stężenie potasu w surowicy. Leczenie eplerenonem po zawale serca należy rozpoczynać w ciągu 3-14 dni od rozpoznania ostrego zawału.
U pacjentów ze stężeniem potasu w surowicy >5,0 mmol/l nie należy rozpoczynać leczenia eplerenonem. Konieczne jest monitorowanie stężenia potasu przed rozpoczęciem terapii, w pierwszym tygodniu leczenia oraz po miesiącu od rozpoczęcia lub zmiany dawki. Następnie stężenie potasu należy oznaczać okresowo.
Dostosowanie dawki w zależności od stężenia potasu w surowicy
Stężenie potasu (mmol/l) | Postępowanie |
---|---|
<5,0 | Zwiększenie dawki |
5,0-5,4 | Utrzymanie dawki |
5,5-5,9 | Zmniejszenie dawki |
≥6,0 | Odstawienie leku |
Po odstawieniu eplerenonu z powodu hiperkaliemii można ponownie rozpocząć jego stosowanie w dawce 25 mg co drugi dzień, gdy stężenie potasu zmniejszy się poniżej 5,0 mmol/l.
Szczególne grupy pacjentów
Pacjenci w podeszłym wieku: Nie ma konieczności dostosowania dawki początkowej. Ze względu na ryzyko hiperkaliemii zaleca się okresowe monitorowanie stężenia potasu.
Niewydolność nerek: - Łagodna niewydolność: bez modyfikacji dawki - Umiarkowana niewydolność (ClCr 30-60 ml/min): dawka początkowa 25 mg co drugi dzień - Ciężka niewydolność (ClCr <30 ml/min): przeciwwskazanie do stosowania eplerenonu
Niewydolność wątroby: - Łagodna/umiarkowana: bez modyfikacji dawki początkowej, zalecane częste kontrole potasu - Ciężka: przeciwwskazanie do stosowania eplerenonu
Dzieci i młodzież: Bezpieczeństwo i skuteczność nie zostały ustalone.
Espiro można przyjmować niezależnie od posiłków.
Przeciwwskazania
- Nadwrażliwość na eplerenon lub którąkolwiek substancję pomocniczą
- Stężenie potasu w surowicy >5,0 mmol/l przed rozpoczęciem leczenia
- Ciężka niewydolność nerek (eGFR <30 ml/min/1,73 m2)
- Ciężka niewydolność wątroby (klasa C w skali Child-Pugh)
- Jednoczesne stosowanie leków moczopędnych oszczędzających potas, preparatów potasu lub silnych inhibitorów CYP3A4
- Jednoczesne stosowanie z inhibitorami ACE lub antagonistami receptora angiotensyny II (AIIRA) i eplerenonem
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Hiperkaliemia: Ze względu na mechanizm działania eplerenonu, podczas jego stosowania może wystąpić hiperkaliemia. Należy monitorować stężenie potasu u wszystkich pacjentów, szczególnie u osób z grupy ryzyka (pacjenci w podeszłym wieku, z niewydolnością nerek, cukrzycą). Nie zaleca się stosowania preparatów potasu po rozpoczęciu leczenia eplerenonem.
Zaburzenia czynności nerek: Należy regularnie monitorować stężenie potasu u pacjentów z zaburzoną czynnością nerek, w tym z mikroalbuminurią w przebiegu cukrzycy. Ryzyko hiperkaliemii wzrasta wraz ze zmniejszeniem wydolności nerek.
Zaburzenia czynności wątroby: U pacjentów z łagodną do umiarkowanej niewydolnością wątroby należy monitorować stężenie elektrolitów. Stosowanie eplerenonu u pacjentów z ciężką niewydolnością wątroby jest przeciwwskazane.
Interakcje lekowe: Należy unikać jednoczesnego stosowania silnych induktorów CYP3A4. Ostrożność zalecana przy stosowaniu z lekami wpływającymi na czynność nerek (np. NLPZ) oraz lekami mogącymi powodować hiperkaliemię.
Laktoza: Lek zawiera laktozę i nie powinien być stosowany u pacjentów z rzadko występującą dziedziczną nietolerancją galaktozy, niedoborem laktazy typu Lapp lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy.
Podczas leczenia eplerenonem należy zachować ostrożność u pacjentów przyjmujących lit, cyklosporynę lub takrolimus ze względu na ryzyko interakcji i działań niepożądanych.
Interakcje
Przeciwwskazane: - Leki moczopędne oszczędzające potas i preparaty potasu - Silne inhibitory CYP3A4 (np. ketokonazol, itrakonazol, rytonawir, klarytromycyna) - Jednoczesne stosowanie z inhibitorami ACE i antagonistami receptora angiotensyny II
Wymagające ostrożności: - Słabe/umiarkowane inhibitory CYP3A4 (np. amiodaron, diltiazem, werapamil) - maksymalna dawka eplerenonu 25 mg/dobę - NLPZ - ryzyko ostrej niewydolności nerek - Lit, cyklosporyna, takrolimus - monitorowanie stężenia leku i czynności nerek - Trimetoprim - zwiększone ryzyko hiperkaliemii - α1-adrenolityki - ryzyko nasilenia działania hipotensyjnego - Induktory CYP3A4 (np. ryfampicyna, karbamazepina) - możliwe zmniejszenie skuteczności eplerenonu
Ciąża i laktacja
Brak odpowiednich danych dotyczących stosowania eplerenonu u kobiet w ciąży. Należy zachować ostrożność przepisując lek kobietom ciężarnym. Nie wiadomo, czy eplerenon przenika do mleka kobiecego. Należy podjąć decyzję o zaprzestaniu karmienia piersią lub odstawieniu leku, biorąc pod uwagę korzyści z leczenia dla matki.
Działania niepożądane
Najczęstsze działania niepożądane obejmują:
- Hiperkaliemia (częstość do 8,7%)
- Zawroty głowy, omdlenia
- Niedociśnienie tętnicze
- Biegunka, nudności, zaparcia
- Wysypka, świąd
- Skurcze mięśni, ból mięśniowo-szkieletowy
- Zaburzenia czynności nerek
U pacjentów w bardzo podeszłym wieku (≥75 lat) odnotowano zwiększoną liczbę przypadków udaru mózgu, jednak bez istotnej statystycznie różnicy w porównaniu do placebo.
Przedawkowanie
Najbardziej prawdopodobnymi objawami przedawkowania są niedociśnienie tętnicze i/lub hiperkaliemia. Eplerenon nie jest usuwany przez hemodializę. W przypadku objawowego niedociśnienia należy wdrożyć leczenie podtrzymujące. Hiperkaliemię leczy się standardowymi metodami.
Mechanizm działania
Eplerenon jest selektywnym antagonistą receptorów mineralokortykoidowych. Zapobiega wiązaniu aldosteronu, kluczowego hormonu w układzie renina-angiotensyna-aldosteron (RAA), który uczestniczy w regulacji ciśnienia tętniczego i patofizjologii chorób sercowo-naczyniowych. Poprzez blokowanie niekorzystnych efektów aldosteronu, eplerenon wykazuje działanie kardioprotekcyjne i zmniejsza ryzyko powikłań sercowo-naczyniowych.
Warto zapamiętać
- Espiro (eplerenon) jest selektywnym antagonistą receptorów mineralokortykoidowych, stosowanym w leczeniu niewydolności serca.
- Kluczowe jest monitorowanie stężenia potasu w surowicy przed i w trakcie leczenia ze względu na ryzyko hiperkaliemii.
Espiro jest cennym lekiem w terapii niewydolności serca, szczególnie u pacjentów po zawale mięśnia sercowego. Jego stosowanie wymaga jednak ścisłego monitorowania pacjenta, zwłaszcza pod kątem stężenia potasu i czynności nerek. Właściwe dawkowanie i regularna kontrola parametrów biochemicznych pozwalają na maksymalizację korzyści terapeutycznych przy minimalizacji ryzyka działań niepożądanych.