Metformin Bluefish
Metformin hydrochloride
Formetic - lek przeciwcukrzycowy z metforminą
Wskazania do stosowania
Formetic jest wskazany w leczeniu cukrzycy typu 2, szczególnie u pacjentów z nadwagą, gdy sama dieta i ćwiczenia fizyczne nie wystarczają do uzyskania prawidłowego stężenia glukozy we krwi. U dorosłych lek może być stosowany w monoterapii lub w skojarzeniu z innymi doustnymi lekami przeciwcukrzycowymi bądź insuliną. U dzieci powyżej 10 lat stosować w monoterapii lub łącznie z insuliną.
U dorosłych pacjentów z cukrzycą typu 2 i nadwagą, u których metformina jest stosowana jako lek pierwszego rzutu po nieskutecznejano zmniejszenie częstości występowania powikłań cukrzycy.
Dawkowanie i sposób podawania
Grupa pacjentów | Dawkowanie |
---|---|
Dorośli (monoterapia i terapia skojarzona) | Dawka początkowa: 500 mg lub 850 mg 2-3x/dobę Dawka maksymalna: 3 g/dobę w 3 dawkach podzielonych |
Dorośli (w skojarzeniu z insuliną) | Dawka początkowa: 500 mg lub 850 mg 2-3x/dobę Dawkę insuliny ustala się indywidualnie |
Pacjenci w podeszłym wieku | Dawkę ustala się na podstawie czynności nerek |
Dzieci powyżej 10 lat i młodzież | Dawka początkowa: 500 mg lub 850 mg 1x/dobę Dawka maksymalna: 2 g/dobę w 2-3 dawkach podzielonych |
Dawkę należy dostosować po 10-15 dniach leczenia na podstawie wyników stężenia glukozy we krwi. Powolne zwiększanie dawki może poprawić tolerancję leku ze strony przewodu pokarmowego. Lek należy przyjmować w czasie lub po posiłku.
Przeciwwskazania
Stosowanie leku Formetic jest przeciwwskazane w następujących przypadkach:
- Nadwrażliwość na metforminę lub którąkolwiek substancję pomocniczą
- Cukrzycowa kwasica ketonowa, stan przedśpiączkowy w cukrzycy
- Niewydolność lub zaburzenia czynności nerek (klirens kreatyniny <60 ml/min)
- Ostre stany mogące zaburzać czynność nerek (odwodnienie, ciężkie zakażenie, wstrząs)
- Choroby mogące powodować niedotlenienie tkanek (niewydolność serca lub oddechowa, niedawno przebyty zawał serca, wstrząs)
- Niewydolność wątroby, ostre zatrucie alkoholem, alkoholizm
Należy zachować szczególną ostrożność i regularnie monitorować czynność nerek u pacjentów w podeszłym wieku oraz w sytuacjach mogących prowadzić do jej pogorszenia.
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Najpoważniejszym działaniem niepożądanym związanym ze stosowaniem metforminy jest kwasica mleczanowa - rzadkie, ale ciężkie powikłanie metaboliczne o wysokiej śmiertelności w przypadku niepodjęcia natychmiastowego leczenia. Występuje ona głównie u pacjentów ze znaczną niewydolnością nerek. Aby zminimalizować ryzyko kwasicy mleczanowej, należy kontrolować również inne czynniki ryzyka, takie jak: źle kontrolowana cukrzyca, kwasica ketonowa, długotrwałe głodzenie, nadmierne spożycie alkoholu, niewydolność wątroby oraz stany niedotlenienia.
Przed rozpoczęciem i w trakcie leczenia metforminą należy regularnie oceniać czynność nerek. U pacjentów w podeszłym wieku kontrole powinny być częstsze. Szczególną ostrożność należy zachować w sytuacjach mogących prowadzić do zaburzenia czynności nerek.
Podawanie metforminy należy przerwać na 48 godzin przed planowanymi zabiegami z użyciem środków kontrastowych zawierających jod lub zabiegami chirurgicznymi w znieczuleniu ogólnym. Leczenie można wznowić po upływie co najmniej 48 godzin i potwierdzeniu prawidłowej czynności nerek.
Warto zapamiętać
- Formetic (metformina) jest lekiem pierwszego rzutu w terapii cukrzycy typu 2, szczególnie u pacjentów z nadwagą
- Najpoważniejszym, choć rzadkim powikłaniem terapii metforminą jest kwasica mleczanowa - należy monitorować czynność nerek i czynniki ryzyka
Interakcje
Należy zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu metforminy z:
- Lekami mogącymi zaburzać czynność nerek (np. NLPZ, inhibitory ACE, antagoniści receptora angiotensyny II, diuretyki)
- Lekami o działaniu hiperglikemizującym (np. glikokortykosteroidy, beta-2-mimetyki)
- Alkoholem (zwiększone ryzyko kwasicy mleczanowej)
- Środkami kontrastowymi zawierającymi jod (należy przerwać stosowanie metforminy przed badaniem)
Metformina może nasilać działanie przeciwzakrzepowe warfaryny. Zaleca się ścisłe monitorowanie INR u pacjentów przyjmujących jednocześnie metforminę i doustne leki przeciwzakrzepowe.
Ciąża i karmienie piersią
Nie zaleca się stosowania metforminy w okresie ciąży. W tym czasie cukrzycę należy leczyć insuliną. Metformina przenika do mleka matki, ale nie obserwowano działań niepożądanych u karmionych piersią noworodków/niemowląt. Decyzję o stosowaniu leku w okresie karmienia piersią należy podjąć po rozważeniu korzyści i potencjalnego ryzyka.
Działania niepożądane
Najczęstsze działania niepożądane metforminy dotyczą układu pokarmowego i obejmują: nudności, wymioty, biegunkę, ból brzucha i utratę apetytu. Objawy te występują głównie na początku leczenia i zwykle ustępują samoistnie. Aby im zapobiec, zaleca się przyjmowanie leku w 2-3 dawkach dobowych podczas posiłków i powolne zwiększanie dawki.
Inne możliwe działania niepożądane to:
- Zaburzenia smaku
- Zmniejszenie wchłaniania witaminy B12 przy długotrwałym stosowaniu
- Reakcje skórne (bardzo rzadko)
- Nieprawidłowe wyniki prób wątrobowych lub zapalenie wątroby (bardzo rzadko)
Najpoważniejszym, choć rzadkim powikłaniem jest kwasica mleczanowa, która wymaga natychmiastowego leczenia szpitalnego.
Mechanizm działania
Metformina jest pochodną biguanidu o działaniu przeciwhiperglikemicznym. Obniża stężenie glukozy na czczo i po posiłkach poprzez następujące mechanizmy:
- Zmniejszenie wytwarzania glukozy w wątrobie (hamowanie glukoneogenezy i glikogenolizy)
- Zwiększenie wrażliwości tkanek obwodowych na insulinę, zwłaszcza w mięśniach
- Opóźnienie wchłaniania glukozy w jelicie
Metformina nie zwiększa wydzielania insuliny, dzięki czemu nie powoduje hipoglikemii. Dodatkowo wykazuje korzystny wpływ na profil lipidowy, obniżając stężenie cholesterolu całkowitego, frakcji LDL i triglicerydów.
Formetic jest skutecznym i bezpiecznym lekiem w terapii cukrzycy typu 2, szczególnie u pacjentów z nadwagą. Wymaga jednak regularnego monitorowania czynności nerek i uwzględnienia potencjalnych interakcji z innymi lekami. Właściwe stosowanie metforminy pozwala na skuteczną kontrolę glikemii i zmniejszenie ryzyka powikłań cukrzycy.
Zespoły insulinooporności w przypadkach innych niż w przebiegu cukrzycy
2) Pacjenci 65+
Przysługuje uprawnionym pacjentom we wskazaniach określonych w decyzji o objęciu refundacją. Jeżeli lek jest refundowany we wszystkich zarejestrowanych wskazaniach, to jest w nich wszystkich bezpłatny dla pacjenta. Jeżeli natomiast lek jest refundowany w określonych wskazaniach, to jest bezpłatny dla seniorów tylko i wyłącznie w tych właśnie wskazaniach.
3) Pacjenci do ukończenia 18 roku życia