Formetic
Metformin hydrochloride
Formetic - charakterystyka leku przeciwcukrzycowego
Formetic to lek przeciwchlorowodorek. Dostępny jest w postaci tabletek powlekanych w dawkach 500 mg, 850 mg oraz 1000 mg.
Wskazania do stosowania
Formetic jest wskazany w następujących przypadkach:
- Leczenie cukrzycy typu 2, szczególnie u pacjentów z nadwagą, gdy sama dieta i ćwiczenia fizyczne nie zapewniają odpowiedniej kontroli glikemii
- Monoterapia lub leczenie skojarzone z innymi lekami przeciwcukrzrosłych
- Monoterapia lub leczenie skojarzone z insuliną u dzieci powyżej 10 roku życia i młodzieży
- Stan przedcukrzycowy (nieprawidłowa glikemia na czczo i/lub nieprawidłowa tolerancja glukozy)
- Zespół policystycznych jajników (PCOS)
Wykazano, że stosowanie metforminy jako leku pierwszego rzutu u dorosłych pacjentów z nadwagą i cukrzycą typu 2 zmniejsza ryzyko powikłań cukrzycowych.
Dawkowanie
Grupa pacjentów | Dawkowanie |
---|---|
Dorośli z prawidłową czynnością nerek | Początkowo 500-850 mg 2-3x/dobę, maks. 3 g/dobę w 3 dawkach |
Pacjenci w podeszłym wieku | Dawka ustalana indywidualnie w oparciu o czynność nerek |
Dzieci powyżej 10 lat i młodzież | Początkowo 500-850 mg 1x/dobę, maks. 2 g/dobę w 2-3 dawkach |
Stan przedcukrzycowy | Początkowo 500 mg/dobę, maks. 1700 mg/dobę w dawkach podzielonych |
Zespół policystycznych jajników | 500 mg 3x/dobę |
Dawkowanie należy dostosować indywidualnie w oparciu o skuteczność i tolerancję, stosując najmniejszą skuteczną dawkę. Maksymalna dawka dobowa wynosi 3 g.
U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek dawkę należy zredukować zgodnie z wartością GFR. Lek jest przeciwwskazany przy GFR <30 ml/min.
Przeciwwskazania
Główne przeciwwskazania do stosowania metforminy obejmują:
- Nadwrażliwość na metforminę lub substancje pomocnicze
- Ostra kwasica metaboliczna (w tym cukrzycowa kwasica ketonowa)
- Stan przedśpiączkowy w cukrzycy
- Ciężka niewydolność nerek (GFR <30 ml/min)
- Ostre stany mogące zaburzać czynność nerek
- Choroby mogące powodować niedotlenienie tkanek
- Niewydolność wątroby, ostre zatrucie alkoholem, alkoholizm
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Najważniejsze ostrzeżenia dotyczą ryzyka kwasicy mleczanowej - rzadkiego, ale poważnego powikłania metabolicznego. Czynniki zwiększające to ryzyko to m.in. niewydolność nerek, odwodnienie, ciężkie infekcje, niewydolność krążeniowo-oddechowa. Należy tymczasowo wstrzymać stosowanie metforminy w sytuacjach mogących zaburzać czynność nerek.
Konieczne jest regularne monitorowanie czynności nerek, szczególnie u pacjentów w podeszłym wieku. Należy zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu leków mogących wpływać na czynność nerek (np. NLPZ, diuretyki).
Metforminę należy odstawić przed badaniami z użyciem jodowych środków kontrastowych oraz przed zabiegami chirurgicznymi w znieczuleniu ogólnym.
Warto zapamiętać
- Metformina nie wywołuje hipoglikemii, ale należy zachować ostrożność przy stosowaniu w skojarzeniu z insuliną lub pochodnymi sulfonylomocznika
- Głównym działaniem niepożądanym są zaburzenia żołądkowo-jelitowe, które zwykle ustępują z czasem
Interakcje
Najważniejsze interakcje dotyczą:
- Alkoholu - zwiększa ryzyko kwasicy mleczanowej
- Jodowych środków kontrastowych - mogą zaburzać czynność nerek
- Leków o działaniu hiperglikemizującym (np. glikokortykosteroidy) - może być konieczna modyfikacja dawki metforminy
- Leków wpływających na czynność nerek (np. NLPZ, inhibitory ACE) - wymagane monitorowanie funkcji nerek
Ciąża i laktacja
Metformina nie jest zalecana w ciąży - należy stosować insulinę. Podczas karmienia piersią decyzję o stosowaniu metforminy należy podjąć po rozważeniu korzyści i ryzyka.
Działania niepożądane
Najczęstsze działania niepożądane to zaburzenia żołądkowo-jelitowe (nudności, wymioty, biegunka, bóle brzucha). Występują głównie na początku leczenia i zwykle ustępują samoistnie. Bardzo rzadko może wystąpić kwasica mleczanowa.
Przedawkowanie
Przedawkowanie metforminy może prowadzić do kwasicy mleczanowej, wymagającej natychmiastowego leczenia szpitalnego. Najbardziej skuteczną metodą eliminacji metforminy jest hemodializa.
Mechanizm działania
Metformina jest lekiem przeciwcukrzycowym z grupy biguanidów. Zmniejsza stężenie glukozy we krwi poprzez hamowanie wątrobowej produkcji glukozy i zwiększenie wrażliwości tkanek na insulinę. Nie stymuluje wydzielania insuliny, dzięki czemu nie powoduje hipoglikemii.
Formetic stanowi skuteczną opcję terapeutyczną w leczeniu cukrzycy typu 2, szczególnie u pacjentów z nadwagą. Wymaga jednak ścisłego monitorowania, zwłaszcza pod kątem czynności nerek, aby zminimalizować ryzyko rzadkich, ale poważnych powikłań.
2) Cukrzyca
Zespoły insulinooporności w przypadkach innych niż w przebiegu cukrzycy
3) Pacjenci 65+
Przysługuje uprawnionym pacjentom we wskazaniach określonych w decyzji o objęciu refundacją. Jeżeli lek jest refundowany we wszystkich zarejestrowanych wskazaniach, to jest w nich wszystkich bezpłatny dla pacjenta. Jeżeli natomiast lek jest refundowany w określonych wskazaniach, to jest bezpłatny dla seniorów tylko i wyłącznie w tych właśnie wskazaniach.
4) Pacjenci do ukończenia 18 roku życia
5) Nieprawidłowa tolerancja glukozy (stan przedcukrzycowy), gdy za pomocą ściśle przestrzeganej diety i ćwiczeń fizycznych nie można uzyskać prawidłowego stężenia glukozy we krwi
6) Zespół policystycznych jajników
Nieprawidłowa tolerancja glukozy (stan przedcukrzycowy), gdy za pomocą ściśle przestrzeganej diety i ćwiczeń fizycznych nie można uzyskać prawidłowego stężenia glukozy we krwi