Metformin Bluefish
Metformin hydrochloride
Formetic - lek przeciwcukrzycowy z metforminą
Wskazania do stosowania
Formetic jest wskazany w leczeniu cukrzycy typu 2, szczególnie u pacjentów z nadwagą, gdy sama dieta i ćwiczenia fizyczne nie wystarczają do uzyskania prawidłowego stężenia glukozy we krwi. U dorosłych lek może być stosowany w monoterapii lub w skojarzeniu z innymi doustnymi lekami przeciwcukrzycowymi bądź insuliną. U dzieci powyżej 10 lat i młodzieży Formetic można stosować w monoterapii lub razem z insuliną.
U dorosłych pacjentów z cukrzycą typu 2 i nadwagą, u których metformina jest stosowana jako lek pierwszego rzutu po nieskutecznej diecie, wykazano zmniejszenie występowania powikłań cukrzycy.
Dawkowanie i sposób podawania
Grupa pacjentów | Dawkowanie |
---|---|
Dorośli (monoterapia i terapia skojarzona) | Dawka początkowa: 500 mg lub 850 mg 2-3x/dobę Dawka maksymalna: 3 g/dobę w 3 dawkach podzielonych |
Dorośli (w skojarzeniu z insuliną) | Dawka początkowa: 500 mg lub 850 mg 2-3x/dobę Dawkę insuliny ustala się indywidualnie |
Pacjenci w podeszłym wieku | Dawkę ustala się na podstawie czynności nerek |
Dzieci powyżej 10 lat i młodzież | Dawka początkowa: 500 mg lub 850 mg 1x/dobę Dawka maksymalna: 2 g/dobę w 2-3 dawkach podzielonych |
Lek należy przyjmować w czasie lub po posiłku. Po 10-15 dniach dawkę należy dostosować na podstawie wyników stężenia glukozy we krwi. Powolne zwiększanie dawki może poprawić tolerancję ze strony przewodu pokarmowego.
Przeciwwskazania
Formetic jest przeciwwskazany w następujących przypadkach:
- Nadwrażliwość na metforminę lub którykolwiek składnik preparatu
- Cukrzycowa kwasica ketonowa lub stan przedśpiączkowy w cukrzycy
- Niewydolność lub zaburzenia czynności nerek (klirens kreatyniny <60 ml/min)
- Ostre stany mogące zaburzać czynność nerek (odwodnienie, ciężkie zakażenie, wstrząs)
- Choroby mogące powodować niedotlenienie tkanek (niewydolność serca lub oddechowa, niedawno przebyty zawał, wstrząs)
- Niewydolność wątroby, ostre zatrucie alkoholem, alkoholizm
Należy zachować szczególną ostrożność i regularnie monitorować czynność nerek u pacjentów w podeszłym wieku oraz w sytuacjach mogących prowadzić do jej pogorszenia.
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Najpoważniejszym działaniem niepożądanym związanym ze stosowaniem metforminy jest kwasica mleczanowa - rzadkie, ale ciężkie powikłanie metaboliczne o wysokiej śmiertelności. Występuje głównie u pacjentów z niewydolnością nerek. Aby zmniejszyć ryzyko, należy kontrolować czynność nerek przed i w trakcie leczenia oraz uwzględniać inne czynniki ryzyka jak: źle kontrolowana cukrzyca, kwasica ketonowa, długotrwałe głodzenie, nadmierne spożycie alkoholu, niewydolność wątroby i stany niedotlenienia.
Należy przerwać stosowanie metforminy na 48h przed planowanymi zabiegami chirurgicznymi w znieczuleniu ogólnym oraz badaniami radiologicznymi z użyciem jodowych środków kontrastowych. Leczenie można wznowić po 48h, pod warunkiem potwierdzenia prawidłowej czynności nerek.
Warto zapamiętać
- Metformina nie wywołuje hipoglikemii, ale należy zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu z insuliną lub pochodnymi sulfonylomocznika
- Należy regularnie kontrolować czynność nerek, szczególnie u pacjentów w podeszłym wieku
Interakcje
Metformina może wchodzić w interakcje z następującymi lekami i substancjami:
- Środki kontrastowe zawierające jod - mogą zaburzać czynność nerek
- Alkohol - zwiększa ryzyko kwasicy mleczanowej
- Leki mogące zaburzać czynność nerek (np. NLPZ, inhibitory ACE, antagoniści receptora angiotensyny II)
- Leki o działaniu hiperglikemizującym (np. glikokortykosteroidy, beta2-mimetyki)
Należy zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu metforminy z tymi substancjami i w razie potrzeby dostosować dawkowanie.
Ciąża i karmienie piersią
Metformina nie jest zalecana w czasie ciąży - w tym okresie cukrzycę należy leczyć insuliną. Lek przenika do mleka matki, dlatego nie zaleca się karmienia piersią podczas terapii metforminą. Decyzję o stosowaniu leku u kobiet w ciąży lub karmiących piersią powinien podjąć lekarz po dokładnej analizie stosunku korzyści do ryzyka.
Działania niepożądane
Najczęstsze działania niepożądane metforminy to zaburzenia żołądkowo-jelitowe, takie jak nudności, wymioty, biegunka, ból brzucha i utrata apetytu. Występują one głównie na początku leczenia i zwykle ustępują samoistnie. Rzadko może wystąpić kwasica mleczanowa - poważne powikłanie wymagające natychmiastowej hospitalizacji.
Inne możliwe działania niepożądane obejmują: zaburzenia smaku, zmniejszone wchłanianie witaminy B12, reakcje skórne (rumień, świąd, pokrzywka). U dzieci i młodzieży profil działań niepożądanych jest podobny jak u dorosłych.
Mechanizm działania
Metformina działa przeciwhiperglikemicznie poprzez trzy główne mechanizmy:
- Zmniejszenie wytwarzania glukozy w wątrobie (hamowanie glukoneogenezy i glikogenolizy)
- Zwiększenie wrażliwości tkanek obwodowych na insulinę
- Opóźnienie wchłaniania glukozy w jelicie
Lek nie stymuluje wydzielania insuliny, dzięki czemu nie powoduje hipoglikemii. Dodatkowo metformina korzystnie wpływa na profil lipidowy, obniżając stężenie cholesterolu całkowitego, frakcji LDL i triglicerydów.
Właściwości farmakokinetyczne
Metformina wchłania się głównie w jelicie cienkim. Biodostępność wynosi około 50-60%. Lek nie wiąże się z białkami osocza. Jest wydalany w postaci niezmienionej z moczem. Okres półtrwania wynosi około 6,5 godziny.
Skład preparatu
Substancją czynną leku Formetic jest chlorowodorek metforminy. Dostępne są tabletki powlekane zawierające 500 mg, 850 mg lub 1000 mg chlorowodorku metforminy, co odpowiada odpowiednio 390 mg, 663 mg lub 780 mg metforminy.
Formetic jest skutecznym i bezpiecznym lekiem pierwszego rzutu w terapii cukrególnie u pacjentów z nadwagą. Wymaga jednak ścisłego monitorowania czynności nerek i przestrzegania środków ostrożności w celu minimalizacji ryzyka kwasicy mleczanowej.
Zespoły insulinooporności w przypadkach innych niż w przebiegu cukrzycy
2) Pacjenci 65+
Przysługuje uprawnionym pacjentom we wskazaniach określonych w decyzji o objęciu refundacją. Jeżeli lek jest refundowany we wszystkich zarejestrowanych wskazaniach, to jest w nich wszystkich bezpłatny dla pacjenta. Jeżeli natomiast lek jest refundowany w określonych wskazaniach, to jest bezpłatny dla seniorów tylko i wyłącznie w tych właśnie wskazaniach.
3) Pacjenci do ukończenia 18 roku życia