Inspra®
Eplerenone
Espiro - charakterystyka leku dla lekarzy
Wskazania do stosowania
Eplerenon (Espiro) jest wskazany jako terapia dodana do standardowego leczenia w następujących przypadkach:
- U pacjentów w stanie stabilnym z zaburzeniem czynności lewej komory serca (LVEF ≤40%) - w celu zmniejszenia ryzyka umieralności i chorobowości z przyczyn sercowo-naczyniowych. Stosowany jako dodatek do standardowej terapii obejmującej β-adrenolityki.
- U dorosłych pacjentów z (przewlekłą) niewydolnością serca - w celu zmniejszenia ryzyka umieralności i zachorowalności z przyczyn sercowo-naczyniowych. Stosowany jako dodatek do standardowego leczenia.
Eplerenon wykazuje działanie kardioprotekcyjne poprzez selektywne blokowanie receptorów mineralokortykoidowych i hamowanie niekorzystnych efektów aldosteronu w układzie sercowo-naczyniowym.
Dawkowanie i sposób podawania
Dostępne są tabletki zawierające 25 mg i 50 mg eplerenonu, co umożliwia indywidualne dostosowanie dawki. Maksymalna dawka dobowa wynosi 50 mg.
Wskazanie | Dawka początkowa | Dawka docelowa | Uwagi |
---|---|---|---|
Niewydolność serca po zawale mięśnia sercowego | 25 mg 1x/dobę | 50 mg 1x/dobę | Zwiększać stopniowo w ciągu 4 tygodni |
Przewlekła niewydolność serca (klasa II wg NYHA) | 25 mg 1x/dobę | 50 mg 1x/dobę | Zwiększać stopniowo w ciągu 4 tygodni |
Dawkowanie należy dostosować indywidualnie, monitorując stężenie potasu w surowicy.
U pacjentów z niewydolnością nerek lub wątroby może być konieczna modyfikacja dawkowania. Szczegółowe zalecenia przedstawiono w dalszej części charakterystyki.
Monitorowanie stężenia potasu
Stężenie potasu w surowicy należy oznaczać:
- Przed rozpoczęciem leczenia eplerenonem
- W ciągu pierwszego tygodnia leczenia
- Miesiąc po rozpoczęciu leczenia lub zmianie dawki
- Następnie okresowo, w zależności od potrzeb
Nie należy rozpoczynać leczenia eplerenonem, jeśli stężenie potasu wynosi >5,0 mmol/l. W przypadku wzrostu stężenia potasu ≥6,0 mmol/l należy przerwać leczenie. Można je wznowić od dawki 25 mg co drugą dobę, gdy stężenie potasu spadnie poniżej 5,0 mmol/l.
Przeciwwskazania
Stosowanie eplerenonu jest przeciwwskazane w następujących przypadkach:
- Nadwrażliwość na eplerenon lub którąkolwiek substancję pomocniczą
- Stężenie potasu w surowicy >5,0 mmol/l przed rozpoczęciem leczenia
- Ciężka niewydolność nerek (eGFR <30 ml/min/1,73 m2)
- Ciężka niewydolność wątroby (klasa C w skali Child-Pugh)
- Jednoczesne stosowanie leków moczopędnych oszczędzających potas, preparatów potasu lub silnych inhibitorów CYP3A4
- Leczenie skojarzone inhibitorem ACE, antagonistą receptora angiotensyny i eplerenonem
Należy zachować szczególną ostrożność i rozważyć potencjalne korzyści i ryzyko przed zastosowaniem eplerenonu u pacjentów z wymienionymi przeciwwskazaniami.
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Podczas stosowania eplerenonu należy zwrócić szczególną uwagę na następujące kwestie:
- Ryzyko hiperkaliemii - konieczne regularne monitorowanie stężenia potasu, zwłaszcza u pacjentów w podeszłym wieku, z niewydolnością nerek lub cukrzycą
- Ostrożność u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby - może być konieczna modyfikacja dawkowania
- Unikanie jednoczesnego stosowania z silnymi induktorami CYP3A4
- Ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu z lekami wpływającymi na stężenie potasu (np. NLPZ, trimetoprym)
- Monitorowanie czynności nerek u pacjentów przyjmujących jednocześnie NLPZ
- Ryzyko interakcji z lekami metabolizowanymi przez CYP3A4
Należy poinformować pacjentów o konieczności zgłaszania wszelkich niepokojących objawów, zwłaszcza związanych z zaburzeniami elektrolitowymi.
Warto zapamiętać
- Eplerenon wymaga regularnego monitorowania stężenia potasu w surowicy
- Maksymalna dawka dobowa eplerenonu wynosi 50 mg
Interakcje z innymi produktami leczniczymi
Eplerenon wchodzi w liczne interakcje z innymi lekami, które mogą zwiększać ryzyko hiperkaliemii lub wpływać na jego skuteczność:
- Przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie z lekami moczopędnymi oszczędzającymi potas i preparatami potasu
- Ostrożność przy łączeniu z inhibitorami ACE i antagonistami receptora angiotensyny - zwiększone ryzyko hiperkaliemii
- Unikać jednoczesnego stosowania z litem, cyklosporyną, takrolimusem
- Interakcje z inhibitorami i induktorami CYP3A4 - konieczna modyfikacja dawkowania
- Ostrożność przy stosowaniu z NLPZ, trimetoprymem, alfa-1-adrenolitykami
Przed włączeniem eplerenonu należy dokładnie przeanalizować stosowane przez pacjenta leki i rozważyć potencjalne interakcje. W razie konieczności może być wskazana modyfikacja terapii lub ścisłe monitorowanie pacjenta.
Wpływ na ciążę i laktację
Brak wystarczających danych dotyczących stosowania eplerenonu u kobiet w ciąży. Badania na zwierzętach nie wykazały bezpośredniego szkodliwego wpływu na ciążę i rozwój płodu, jednak zaleca się zachowanie ostrożności przy przepisywaniu leku kobietom w ciąży.
Nie wiadomo, czy eplerenon przenika do mleka ludzkiego. Ze względu na potencjalne ryzyko dla karmionego piersią dziecka, należy podjąć decyzję o przerwaniu karmienia piersią lub odstawieniu leku, biorąc pod uwagę korzyści z leczenia dla matki.
Działania niepożądane
Najczęstsze działania niepożądane związane ze stosowaniem eplerenonu to:
- Hiperkaliemia
- Zawroty głowy, ból głowy
- Niedociśnienie tętnicze
- Biegunka, nudności, zaparcia
- Niewydolność nerek
- Zwiększone stężenie kreatyniny i mocznika we krwi
Należy poinformować pacjentów o możliwości wystąpienia działań niepożądanych i konieczności zgłaszania wszelkich niepokojących objawów. Szczególną uwagę należy zwrócić na objawy hiperkaliemii i niedociśnienia.
Przedawkowanie
Nie opisano przypadków przedawkowania eplerenonu u ludzi. Potencjalne objawy przedawkowania to niedociśnienie tętnicze i hiperkaliemia. Eplerenon nie jest usuwany przez hemodializę. W przypadku przedawkowania należy zastosować leczenie objawowe i podtrzymujące. W razie hiperkaliemii należy wdrożyć standardowe postępowanie.
Właściwości farmakodynamiczne i farmakokinetyczne
Eplerenon jest selektywnym antagonistą receptorów mineralokortykoidowych. Zapobiega wiązaniu aldosteronu, kluczowego hormonu w układzie renina-angiotensyna-aldosteron, uczestniczącego w regulacji ciśnienia tętniczego i patofizjologii chorób sercowo-naczyniowych.
Eplerenon wykazuje względną swoistość wiązania z receptorami dla mineralokortykosteroidów w porównaniu do receptorów dla glikokortykosteroidów, progesteronu i androgenów.
Lek jest metabolizowany głównie przez izoenzym CYP3A4 cytochromu P450. Nie jest substratem ani inhibitorem P-glikoproteiny.
Wnioski
Eplerenon jest cennym lekiem w terapii niewydolności serca, wymagającym jednak ścisłego monitorowania pacjenta, zwłaszcza pod kątem stężenia potasu i funkcji nerek. Kluczowe jest uwzględnienie potencjalnych interakcji lekowych i przeciwwskazań przed włączeniem terapii. Właściwe stosowanie eplerenonu może przynieść istotne korzyści w zmniejszeniu śmiertelności i chorobowości z przyczyn sercowo-naczyniowych u wybranych grup pacjentów.