Espiro
Eplerenone
Espiro - charakterystyka leku dla lekarzy
Wskazania do stosowania
Espiro (eplerenon) jest wskazany jako:
- Terapia dodana do standardowego leczenia obejmującego β-adrenolityki, w celu zmniejszenia ryzyka umieralności i zachorowalności z przyczyn sercowo-naczyniowych u pacjentów w stanie stabilnym z zaburzeniem czynności lewej komory serca (LVEF ≤40%) oraz klinicznymi objawami niewydolności serca po przebytym niedawno zawale serca.
- Terapia dodana do standardowego leczenia, w celu zmniejszenia ryzyka umieralności i zachorowalności z przyczyn sercowo-naczyniowych u dorosłych pacjentów z (przewlekłą) niewydolnością serca (klasa II wg NYHA) oraz z zaburzeniami czynności lewej komory serca (LVEF ≤30%).
Espiro wykazuje działanie kardioprotekcyjne poprzez selektywne blokowanie receptorów mineralokortykoidowych i hamowanie niekorzystnych efektów nadmiernej aktywacji układu renina-angiotensyna-aldosteron w niewydolności serca.
Dawkowanie i sposób podawania
Dostępne są tabletki zawierające 25 mg oraz 50 mg eplerenonu, co umożliwia indywidualne dostosowanie dawki. Maksymalna dawka dobowa wynosi 50 mg.
Wskazanie | Dawka początkowa | Dawka docelowa |
---|---|---|
Niewydolność serca po zawale serca | 25 mg raz na dobę | 50 mg raz na dobę |
Przewlekła niewydolność serca (NYHA II) | 25 mg raz na dobę | 50 mg raz na dobę |
Dawkowanie należy dostosować w zależności od stężenia potasu w surowicy.
Leczenie eplerenonem należy zazwyczaj rozpoczynać w ciągu 3-14 dni od rozpoznania ostrego zawału serca. Dawkę należy stopniowo zwiększać, najlepiej w ciągu 4 tygodni, kontrolując stężenie potasu w surowicy.
U pacjentów z niewydolnością nerek lub wątroby może być konieczna modyfikacja dawkowania. Szczegółowe zalecenia znajdują się w Charakterystyce Produktu Leczniczego.
Espiro można przyjmować niezależnie od posiłków.
Dawkowanie Espiro należy dostosowywać indywidualnie, rozpoczynając od niższych dawek i stopniowo zwiększając do dawki docelowej, z uwzględnieniem stężenia potasu w surowicy oraz funkcji nerek i wątroby pacjenta.
Przeciwwskazania
Stosowanie eplerenonu jest przeciwwskazane w następujących przypadkach:
- Nadwrażliwość na substancję czynną lub którąkolwiek substancję pomocniczą
- Stężenie potasu w surowicy >5,0 mmol/l przed rozpoczęciem leczenia
- Ciężka niewydolność nerek (eGFR <30 ml/min/1,73 m2)
- Ciężka niewydolność wątroby (klasa C w skali Child-Pugh)
- Jednoczesne stosowanie leków moczopędnych oszczędzających potas, preparatów potasu lub silnych inhibitorów CYP3A4
- Jednoczesne stosowanie z inhibitorami ACE lub antagonistami receptora angiotensyny II (AIIRA) i eplerenonem
Przed włączeniem leczenia eplerenonem należy wykluczyć przeciwwskazania, szczególnie zwracając uwagę na funkcję nerek, wątroby oraz stężenie potasu w surowicy.
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Podczas stosowania eplerenonu należy zachować szczególną ostrożność w następujących sytuacjach:
- Ryzyko hiperkaliemii - konieczne regularne monitorowanie stężenia potasu, zwłaszcza u pacjentów w podeszłym wieku, z niewydolnością nerek lub cukrzycą
- Zaburzona czynność nerek - zwiększone ryzyko hiperkaliemii
- Łagodna lub umiarkowana niewydolność wątroby - konieczne monitorowanie stężenia elektrolitów
- Jednoczesne stosowanie z inhibitorami ACE lub antagonistami receptora angiotensyny II - zwiększone ryzyko hiperkaliemii
- Stosowanie z lekami indukującymi CYP3A4 - może zmniejszać skuteczność eplerenonu
- Pacjenci z nietolerancją galaktozy, niedoborem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy - lek zawiera laktozę
Stosowanie eplerenonu wymaga ścisłego monitorowania pacjenta, szczególnie pod kątem stężenia potasu w surowicy oraz funkcji nerek. Konieczna jest ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu innych leków wpływających na gospodarkę potasową.
Interakcje z innymi produktami leczniczymi
Eplerenon wchodzi w istotne interakcje z wieloma lekami, co może wpływać na jego skuteczność i bezpieczeństwo stosowania:
- Leki moczopędne oszczędzające potas, preparaty potasu - zwiększone ryzyko hiperkaliemii
- Inhibitory ACE, antagoniści receptora angiotensyny II - zwiększone ryzyko hiperkaliemii
- Lit, cyklosporyna, takrolimus - zwiększone ryzyko toksyczności tych leków
- NLPZ - zwiększone ryzyko ostrej niewydolności nerek
- Trimetoprim - zwiększone ryzyko hiperkaliemii
- Silne inhibitory CYP3A4 (np. ketokonazol, itrakonazol) - znaczne zwiększenie ekspozycji na eplerenon
- Słabe lub umiarkowane inhibitory CYP3A4 (np. erytromycyna, werapamil) - umiarkowane zwiększenie ekspozycji na eplerenon
- Silne induktory CYP3A4 (np. ryfampicyna) - zmniejszenie skuteczności eplerenonu
Przed włączeniem eplerenonu należy dokładnie przeanalizować stosowane przez pacjenta leki. Konieczne może być dostosowanie dawkowania lub unikanie jednoczesnego stosowania niektórych leków.
Wpływ na ciążę i laktację
Brak wystarczających danych dotyczących stosowania eplerenonu u kobiet w ciąży. Należy zachować ostrożność przy przepisywaniu leku kobietom ciężarnym. Nie wiadomo, czy eplerenon przenika do mleka kobiecego. Należy podjąć decyzję o zaprzestaniu karmienia piersią lub odstawieniu leku, biorąc pod uwagę korzyści z leczenia dla matki.
Działania niepożądane
Najczęstsze działania niepożądane związane ze stosowaniem eplerenonu to:
- Hiperkaliemia (8,7% pacjentów)
- Zawroty głowy
- Niedociśnienie tętnicze
- Biegunka, nudności, zaparcia
- Zwiększone stężenie mocznika i kreatyniny we krwi
Rzadziej obserwowano: zakażenia, zaburzenia czynności nerek, wysypkę, świąd, skurcze mięśni.
Podczas stosowania eplerenonu należy monitorować pacjentów pod kątem wystąpienia działań niepożądanych, szczególnie hiperkaliemii i zaburzeń czynności nerek.
Warto zapamiętać
- Eplerenon zmniejsza ryzyko zgonu i hospitalizacji z przyczyn sercowo-naczyniowych u pacjentów z niewydolnością serca.
- Kluczowe jest regularne monitorowanie stężenia potasu w surowicy podczas leczenia eplerenonem ze względu na ryzyko hiperkaliemii.
Mechanizm działania
Eplerenon jest selektywnym antagonistą receptorów mineralokortykoidowych. Zapobiega wiązaniu aldosteronu, kluczowego hormonu w układzie renina-angiotensyna-aldosteron (RAA). Poprzez blokowanie niekorzystnych efektów nadmiernej aktywacji układu RAA, eplerenon wykazuje działanie kardioprotekcyjne i zmniejsza ryzyko powikłań sercowo-naczyniowych u pacjentów z niewydolnością serca.
Selektywne działanie eplerenonu na receptory mineralokortykoidowe pozwala na uzyskanie korzystnych efektów klinicznych przy jednoczesnym ograniczeniu działań niepożądanych związanych z blokowaniem innych receptorów steroidowych.
Postępowanie w przypadku przedawkowania
Nie opisano dotychczas przypadków przedawkowania eplerenonu u ludzi. Potencjalne objawy przedawkowania to niedociśnienie tętnicze i hiperkaliemia. W przypadku wystąpienia objawowego niedociśnienia należy wdrożyć leczenie podtrzymujące. Hiperkaliemię należy leczyć zgodnie ze standardowymi protokołami. Eplerenon nie jest usuwany przez hemodializę.
W przypadku podejrzenia przedawkowania eplerenonu kluczowe jest monitorowanie ciśnienia tętniczego i stężenia potasu w surowicy oraz wdrożenie odpowiedniego leczenia objawowego.