Eleveon
Eplerenone
Espiro - charakterystyka leku dla lekarzy
Wskazania
Espiro (eplerenon) jest wskazany jako:
- Uzupełnienie standardowego leczenia β-adrenolitykami w celu zmniejszenia ryzyka śmiertelności i chorobowości z przyczyn sercowo-naczyniowych u pacjentów w stanie stabilnym z zaburzeniem czynności skurczowej lewej komory (LVEF ≤40%) oraz klinicznymi objawami niewydolności serca po niedawno przebytym zawale mięśnia sercowego.
- Uzupełnienie standardowego optymalnego leczenia w celu zmniejszenia ryzyka śmiertelności i chorobowości z przyczyn sercowo-naczyniowych u dorosłych pacjentów z przewlekłą niewydolnością serca klasy II wg NYHA oraz dysfunkcją skurczową lewej komory (LVEF ≤30%).
Zastosowanie eplerenonu w tych wskazaniach pozwala na poprawę rokowania u pacjentów z dysfunkcją lewej komory serca, zarówno w okresie pozawałowym, jak i w przewlekłej niewydolności serca.
Mechanizm działania
Eplerenon jest selektywnym antagonistą receptorów mineralokortykoidowych. Blokuje wiązanie aldosteronu z tymi receptorami, hamując niekorzystne działanie tego hormonu na układ sercowo-naczyniowy. Aldosteron odgrywa kluczową rolę w patofizjologii chorób układu krążenia, przyczyniając się do retencji sodu i wody, włóknienia mięśnia sercowego oraz dysfunkcji śródbłonka. Blokada jego działania przez eplerenon prowadzi do korzystnych efektów hemodynamicznych i narządowych.
Dawkowanie
Dostępne są tabletki o mocy 25 mg i 50 mg, co umożliwia indywidualne dostosowanie dawki. Maksymalna dawka wynosi 50 mg na dobę.
Wskazanie | Dawka początkowa | Dawka docelowa | Czas do osiągnięcia dawki docelowej |
---|---|---|---|
Niewydolność serca po zawale | 25 mg raz dziennie | 50 mg raz dziennie | 4 tygodnie |
Przewlekła niewydolność serca (NYHA II) | 25 mg raz dziennie | 50 mg raz dziennie | 4 tygodnie |
Dawkowanie należy dostosowywać w zależności od stp>
Leczenie eplerenonem należy rozpoczynać w ciągu 3-14 dni po ostrym zawale mięśnia sercowego. Przed rozpoczęciem terapii oraz w trakcie zwiększania dawki konieczne jest monitorowanie stężenia potasu w surowicy.
Dostosowanie dawki w zależności od stężenia potasu
Stężenie potasu w surowicy | Postępowanie |
---|---|
<5,0 mmol/l | Zwiększenie dawki |
5,0-5,4 mmol/l | Utrzymanie dawki |
5,5-5,9 mmol/l | Zmniejszenie dawki |
≥6,0 mmol/l | Odstawienie leku |
Po odstawieniu eplerenonu z powodu hiperkaliemii można rozważyć ponowne włączenie leku w dawce 25 mg co drugi dzień, gdy stężenie potasu spadnie poniżej 5,0 mmol/l.
Szczególne grupy pacjentów
Pacjenci w podeszłym wieku: Nie ma konieczności modyfikacji dawki początkowej. Ze względu na zwiększone ryzyko hiperkaliemii zaleca się ścisłe monitorowanie stężenia potasu.
Zaburzenia czynności nerek: - Łagodne: bez modyfikacji dawki początkowej - Umiarkowane (ClCr 30-60 ml/min): rozpoczynać od 25 mg co drugi dzień - Ciężkie (ClCr <30 ml/min): przeciwwskazane
Zaburzenia czynności wątroby: - Łagodne/umiarkowane: bez modyfikacji dawki początkowej, zalecane częste kontrole potasu - Ciężkie: przeciwwskazane
Dzieci i młodzież: Brak danych dotyczących stosowania, nie zaleca się.
Przeciwwskazania
- Nadwrażliwość na substancję czynną lub pomocnicze
- Hiperkaliemia (K+ >5,0 mmol/l) przed rozpoczęciem leczenia
- Ciężka niewydolność nerek (eGFR <30 ml/min/1,73m2)
- Ciężka niewydolność wątroby (klasa C wg Child-Pugh)
- Jednoczesne stosowanie leków moczopędnych oszczędzających potas, suplementów potasu lub silnych inhibitorów CYP3A4
- Terapia skojarzona inhibitorem ACE i antagonistą receptora angiotensynowego z eplerenonem
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Hiperkaliemia: Ze względu na mechanizm działania eplerenonu istnieje zwiększone ryzyko hiperkaliemii. Konieczne jest ścisłe monitorowanie stężenia potasu, szczególnie u pacjentów z grupy ryzyka (osoby starsze, z niewydolnością nerek, cukrzycą). Nie zaleca się stosowania suplementów potasu.
Zaburzenia czynności nerek: Należy regularnie kontrolować stężenie potasu i czynność nerek, zwłaszcza u pacjentów z mikroalbuminurią w przebiegu cukrzycy. Eplerenon nie jest usuwany przez hemodializę.
Zaburzenia czynności wątroby: U pacjentów z łagodnymi i umiarkowanymi zaburzeniami czynności wątroby zaleca się monitorowanie stężeń elektrolitów. Lek jest przeciwwskazany w ciężkiej niewydolności wątroby.
Interakcje lekowe: Należy unikać jednoczesnego stosowania silnych induktorów CYP3A4. Ostrożność przy stosowaniu z litem, cyklosporyną, takrolimusem. Nie zaleca się łączenia z inhibitorem ACE i antagonistą receptora angiotensynowego.
Laktoza: Lek zawiera laktozę - nie stosować u pacjentów z nietolerancją galaktozy, niedoborem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy.
Interakcje
Farmakodynamiczne:
- Leki moczopędne oszczędzające potas, suplementy potasu - zwiększone ryzyko hiperkaliemii
- Inhibitory ACE, sartany - zwiększone ryzyko hiperkaliemii, ścisłe monitorowanie potasu i kreatyniny
- Lit - możliwe zwiększenie toksyczności litu
- Cyklosporyna, takrolimus - zwiększone ryzyko hiperkaliemii i zaburzeń czynności nerek
- NLPZ - ryzyko ostrej niewydolności nerek
- Trimetoprim - zwiększone ryzyko hiperkaliemii
Farmakokinetyczne:
- Silne inhibitory CYP3A4 (ketokonazol, itrakonazol, rytonawir, klarytromycyna) - przeciwwskazane
- Umiarkowane/słabe inhibitory CYP3A4 (erytromycyna, werapamil, flukonazol) - maksymalna dawka eplerenonu 25 mg/dobę
- Silne induktory CYP3A4 (ryfampicyna, karbamazepina) - nie zaleca się stosowania
Ciąża i laktacja
Brak odpowiednich danych dotyczących stosowania w ciąży. Należy zachować ostrożność. Nie wiadomo czy eplerenon przenika do mleka ludzkiego. Należy podjąć decyzję o zaprzestaniu karmienia piersią lub odstawieniu leku.
Działania niepożądane
Najczęstsze działania niepożądane:
- Hiperkaliemia
- Zawroty głowy
- Niedociśnienie
- Biegunka, nudności
- Zwiększenie stężenia kreatyniny i mocznika we krwi
Inne istotne działania niepożądane: zaburzenia czynności nerek, kaszel, wysypka.
W badaniach klinicznych ogólna częstość zdarzeń niepożądanych była podobna do placebo.
Przedawkowanie
Najbardziej prawdopodobne objawy to niedociśnienie i hiperkaliemia. Eplerenon nie jest usuwany przez hemodializę. Leczenie objawowe, w przypadku hiperkaliemii standardowe postępowanie.
Warto zapamiętać
- Eplerenon zmniejsza śmiertelność i chorobowość z przyczyn sercowo-naczyniowych u pacjentów z dysfunkcją lewej komory po zawale serca oraz w przewlekłej niewydolności serca.
- Kluczowe jest ścisłe monitorowanie stężenia potasu w surowicy przed i w trakcie leczenia eplerenonem ze względu na ryzyko hiperkaliemii.
Eplerenon jest cennym lekiem w terapii niewydolności serca, pozwalającym na poprawę rokowania pacjentów. Jego stosowanie wymaga jednak ścisłego monitorowania parametrów biochemicznych, szczególnie stężenia potasu w surowicy. Właściwa kwalifikacja pacjentów oraz przestrzeganie zasad dawkowania pozwala na bezpieczne i skuteczne leczenie.