Aropilo; -SR
Ropinirole
Ropinirol (Polpix SR) - charakterystyka leku dla lekarzy
Wskazania do stosowania
Ropinirol jest wskazany w leczeniu choroby Parkinsona według następujących zasad:
- Monoterapia początkowa w celu opóźnienia wprowadzenia lewodopy
- Terapia skojarzona z lewodopą w zaawansowanym stadium choroby, gdy efekt lewodopy słabnie lub staje się zmienny i pojawiają się fluktuacje efektu terapeutycznego (efekt "końca dawki" lub fluktuacje typu "włączenie-wyłączenie")
Dodatkowo tabletki powlekane o mniejszych dawkach (0,25 mg, 0,5 mg, 1 mg, 2 mg) są wskazane w objawowym leczeniu umiarkowanego do ciężkiego idiopatycznego zespołu niespokojnych nóg.
Ropinirol ma szerokie zastosowanie w leczeniu choroby Parkinsona - zarówno w monoterapii wczesnego stadium, jak i w terapii skojarzonej stadium zaawansowanego. Dodatkowo mniejsze dawki są skuteczne w leczeniu zespołu niespokojnych nóg.
Dawkowanie i sposób podawania
Dawkowanie ropinirolu powinno być indywidualnie dostosowane w zależności od skuteczności i tolerancji leku. Lek należy przyjmować doustnie, najlepiej podczas posiłku w celu poprawy tolerancji ze strony przewodu pokarmowego.
Dawkowanie w chorobie Parkinsona:
Okres leczenia | Dawkowanie |
---|---|
Tydzień 1 | 0,25 mg 3x dziennie |
Tydzień 2 | 0,5 mg 3x dziennie |
Tydzień 3 | 0,75 mg 3x dziennie |
Tydzień 4 | 1 mg 3x dziennie |
Podpis: Schemat początkowego zwiększania dawki ropinirolu w chorobie Parkinsona
Po okresie początkowym dawkę można dalej zwiększać o 0,5-1 mg 3x dziennie. Skuteczna dawka terapeutyczna zazwyczaj mieści się w zakresie 3-9 mg/dobę. Maksymalna zalecana dawka dobowa wynosi 24 mg.
Dawkowanie w zespole niespokojnych nóg:
Lek przyjmuje się raz na dobę, na 1-3 godziny przed snem. Schemat zwiększania dawki:
- Tydzień 1: 0,25 mg/dobę przez 2 dni, następnie 0,5 mg/dobę
- Tydzień 2: 1 mg/dobę
- Tydzień 3: 1,5 mg/dobę
- Tydzień 4: 2 mg/dobę
W razie potrzeby dawkę można dalej zwiększać do maksymalnie 4 mg/dobę.
Dawkowanie ropinirolu wymaga stopniowego zwiększania dawki w celu minimalizacji działań niepożądanych. Schemat dawkowania różni się w zależności od wskazania.
Przeciwwskazania
Głównymi przeciwwskazaniami do stosowania ropinirolu są:
- Nadwrażliwość na substancję czynną lub którąkolwiek substancję pomocniczą
- Ciężka niewydolność nerek (klirens kreatyniny <30 ml/min)
- Niewydolność wątroby
Ropinirol jest przeciwwskazany głównie u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami funkcji nerek i wątroby oraz w przypadku nadwrażliwości.
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Podczas stosowania ropinirolu należy zwrócić szczególną uwagę na:
- Ryzyko senności i nagłych napadów snu, zwłaszcza u pacjentów z chorobą Parkinsona
- Możliwość wystąpienia zaburzeń kontroli impulsów (np. patologiczny hazard, hiperseksualność)
- Ryzyko niedociśnienia ortostatycznego, szczególnie u pacjentów z chorobami układu krążenia
- Możliwość paradoksalnego nasilenia objawów zespołu niespokojnych nóg
Stosowanie ropinirolu wymaga monitorowania pacjenta pod kątem senności, zaburzeń zachowania i niedociśnienia. Konieczna jest edukacja pacjenta odnośnie potencjalnych zagrożeń.
Warto zapamiętać
- Ropinirol może powodować senność i nagłe napady snu - pacjenci powinni zachować ostrożność podczas prowadzenia pojazdów
- Podczas leczenia ropinirolem może wystąpić zespół dysregulacji dopaminergicznej objawiający się zaburzeniami kontroli impulsów
Interakcje lekowe
Najważniejsze interakcje ropinirolu to:
- Zwiększenie stężenia ropinirolu przez inhibitory CYP1A2 (np. cyprofloksacyna, enoksacyna, fluwoksamina)
- Zmniejszenie skuteczności ropinirolu przez neuroleptyki i inne antagonisty dopaminy (np. metoklopramid)
- Zwiększenie stężenia ropinirolu u pacjentek stosujących hormonalną terapię zastępczą z dużymi dawkami estrogenów
Kluczowe jest monitorowanie interakcji z lekami wpływającymi na metabolizm ropinirolu przez CYP1A2 oraz z antagonistami dopaminy. Może być konieczne dostosowanie dawki ropinirolu.
Ciąża i laktacja
Nie zaleca się stosowania ropinirolu w ciąży z powodu braku wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa. Lek nie powinien być stosowany podczas karmienia piersią, gdyż może hamować laktację.
Ropinirol należy stosować u kobiet w ciąży i karmiących piersią tylko wtedy, gdy potencjalne korzyści przewyższają ryzyko.
Działania niepożądane
Najczęstsze działania niepożądane ropinirolu to:
- W chorobie Parkinsona: senność, zawroty głowy, nudności, omamy
- W zespole niespokojnych nóg: nudności, wymioty, zawroty głowy, zmęczenie
Rzadziej występują: niedociśnienie ortostatyczne, zaburzenia kontroli impulsów, obrzęki obwodowe.
Profil działań niepożądanych ropinirolu jest typowy dla agonistów dopaminy. Większość objawów ma nasilenie łagodne do umiarkowanego i często ustępuje w trakcie leczenia.
Mechanizm działania
Ropinirol jest nieergolinowym agonistą receptorów dopaminowych D2/D3. Działa poprzez:
- Stymulację receptorów dopaminowych w prążkowiu, co łagodzi niedobór dopaminy w chorobie Parkinsona
- Hamowanie wydzielania prolaktyny poprzez działanie na podwzgórze i przysadkę
Ropinirol naśladuje działanie dopaminy w ośrodkowym układzie nerwowym, co tłumaczy jego skuteczność w chorobie Parkinsona i zespole niespokojnych nóg.
Postać farmaceutyczna
Ropinirol jest dostępny w postaci:
- Tabletek powlekanych o natychmiastowym uwalnianiu: 0,25 mg, 0,5 mg, 1 mg, 2 mg, 5 mg
- Tabletek o przedłużonym uwalnianiu: 2 mg, 4 mg, 5 mg, 8 mg
Różnorodność dostępnych dawek i form umożliwia precyzyjne dostosowanie terapii do potrzeb pacjenta.
2) Pacjenci 65+
Przysługuje uprawnionym pacjentom we wskazaniach określonych w decyzji o objęciu refundacją. Jeżeli lek jest refundowany we wszystkich zarejestrowanych wskazaniach, to jest w nich wszystkich bezpłatny dla pacjenta. Jeżeli natomiast lek jest refundowany w określonych wskazaniach, to jest bezpłatny dla seniorów tylko i wyłącznie w tych właśnie wskazaniach.