Zapuść wąsy na jesieni – zwiększaj świadomość o nowotworach u mężczyzn

Coraz więcej uwagi poświęca się męskiej profilaktyce pierwotnej nowotworów (zmianie stylu życia, diety, unikania szkodliwych używek), jak również profilaktyce wtórnej (badania przesiewowe). Stąd, panowie warto zapuścić wąsy!

Podstawa to działania, mające na celu edukację w zakresie nowotworów u mężczyzn (ot. shutterstock)

Jesień to czas na akcje poświęcone zwiększaniu świadomości społecznej o nowotworach u mężczyzn. Dlatego zajmiemy się męską problematyką nowotworów jądra, gruczołu krokowego oraz płuca. Zapuść wąsy na jesieni to dopiero początek.

Zapuść wąsy na jesieni – idea

W 2004 r. zapoczątkowano kampanię Movember (od połączenia słów z ang. moustache – wąsy oraz November – listopad).  Dwóch Australijczyków wpadło na pomysł założenia Fundacji, która  miała na celu wdrażanie akcji promujących zdrowie mężczyzn. Ideą Movember jest zapuszczanie wąsów na znak solidarności z chorymi i zarazem celowe działanie, które ma zwiększać świadomość onkologiczną społeczeństwa. Rokrocznie do kampanii dołączają kolejne kraje, co przyczynia się do globalnego rozszerzania działalności fundacji [1].

Rak płuca jest najczęstszym nowotworem złośliwym u mężczyzn w wieku 45-64 lat. Stowarzyszenie Walki z Rakiem Płuca i Fundacja „Pokonaj Raka” od ponad 10 lat organizują kampanię „Hamuj raka! Daj szansę płucom!”, która ma na celu zmniejszenie liczby zachorowań w populacji osób zdrowych i dwukrotne zwiększenie wskaźnika 5-letnich przeżyć w populacji chorych. Zakładane postulaty mają kompleksowy charakter i obejmują zarówno profilaktykę pierwotną, jak i wtórną.

Zapuść wąsy na jesieni – edukacja

Edukacja społeczeństwa na temat niekorzystnych skutków zdrowotnych palenia tytoniu. Eliminacja wszystkich możliwych form wyrobów tytoniowych, podniesienie cen papierosów, rozwój sieci poradni pomocy palącym to tylko część postulatów. Założenia obejmują również wprowadzenie obowiązkowego wywiadu pod kątem palenia podczas wizyt u lekarzy POZ i Medycyny Pracy. Ponadto, dotyczą kierowania na badania profilaktyczne osób z grup ryzyka (osoby po 50 r.ż. oraz palacze: 30 paczkolat). Powołano Lung Cancer Units – nowy model organizacyjny wyspecjalizowanych ośrodków, który gwarantuje kompleksową diagnostykę, standaryzację opieki nad chorymi, pełen dostęp do optymalnych procedur diagnostyki i leczenia [2]. 

Z kolei, kampania „Nie krępuj się, zerwij z milczeniem” ma na celu przekonanie mężczyzn do profilaktyki raka gruczołu krokowego. Ideą jest przełamanie bariery własnych uprzedzeń, poprzez regularne wizyty u urologa. Zwraca uwagę na fakt, że nowotwór ma często podstępny, bezobjawowy przebieg. Z tego powodu wczesne wykrycie choroby wymaga aktywnej i świadomej postawy zdrowotnej mężczyzny.  

Narodowa Strategia Onkologiczna

W Polsce żyje około milion osób, u których zdiagnozowano lub wyleczono nowotwór. Prognozy wskazują, że w ciągu najbliższych 5 lat liczba pacjentów onkologicznych może wzrosnąć o 15 proc. Natomiast w perspektywie 10 lat o 28 proc. Z tego powodu bardzo istotne są kwestie zarówno profilaktyki pierwotnej, jak i prewencji wtórnej.

W celu poprawy jakości i skuteczności opieki nad chorymi na nowotwory wdrożono Narodową Strategię Onkologiczną (NSO) na lata 2020-2030, która wprowadza kompleksowe zmiany w polskiej onkologii. NSO koncentruje się na 5 głównych obszarach działania: inwestycjach w kadry medyczne, edukację dotyczącą stylu życia, naukę i innowację, system opieki onkologicznej, jak również inwestycję w pacjenta. Bieżące działania w ramach NSO zakładają wprowadzenie zajęć o zdrowiu w ramach godzin wychowawczych (od września 2020 r.) oraz szczepień przeciwko wirusowi brodawczaka ludzkiego (HPV) u dziewcząt w wieku dojrzewania (od 2021 r.) [3].

Zapuść wąsy na jesieni – czujność onkologiczna

Przez ostatnie lata świadomość na temat nowotworów u kobiet znacząco się poprawiła. Jednak czujność onkologiczna u płci męskiej wciąż pozostaje niezadowalająca. W celu oceny poziomu wiedzy na temat raka jądra poddano badaniu 150 mężczyzn przy użyciu metody sondażu diagnostycznego opartej na technice ankietowej. Niemal połowa (48%) grupy badanej nie była w stanie wskazać najczęstszego bądź niekiedy jedynego objawu raka jądra – niebolesnego powiększenia jądra z towarzyszącym uczuciem ciężkości w obrębie moszny. Poprawną odpowiedź na to pytanie wskazało 38% mężczyzn. Na kolejne pytanie, dotyczące określenia, czy rak jądra jest nowotworem złośliwym, czy też nie, 48% respondentów nie potrafiło udzielić odpowiedzi. Zdecydowana większość ankietowanych mężczyzn – 76% na pytanie: „czy powiększone jądro może być niepokojącym objawem sugerującym raka jądra?”, odpowiedziała twierdząco. Badanie dowodzi o konieczności wdrożenia działań, mających na celu edukację w zakresie nowotworów u mężczyzn [4]. 

Objawy alarmowe nowotworów

W celu zwiększenia czujności onkologicznej mężczyzn niezbędne są działania edukacyjne ze szczególnym uwzględnieniem klinicznych objawów alarmowych. W 90% przypadków nowotworu jądra można stwierdzić obecność twardego guzka w jądrze lub zmianę konsystencji jądra. Za niepokojące objawy, mogące wskazywać na raka jądra należy uznać uczucie dyskomfortu w mosznie lub pobolewanie jądra. W zaawansowanych przypadkach nowotworu zarodkowego mogą dołączać się objawy wynikające z obecności przerzutów [5]. 

Niekiedy na pierwszy plan wysuwają się objawy wynikające z zajęcia innych narządów wtórnie do raka jądra. W badaniu przeprowadzonym przez Świerża i wsp. poddano retrospektywnej analizie 89 chorych na raka jądra. U 13% mężczyzn poddanych badaniu, pierwsze objawy choroby pochodziły z ognisk przerzutowych w węzłach chłonnych jamy brzusznej oraz w płucach. U 75% chorych ognisko pierwotne było bezobjawowe, wykrywane za pomocą ultrasonografii. Autorzy badania podkreślają, że niecharakterystyczne objawy, tj. ból brzucha, kaszel, duszność czy krwioplucie bez reakcji na leczenie u młodych mężczyzn zawsze powinny nasunąć podejrzenie nowotworu złośliwego jądra [6]. 

Najczęstsze objawy raka prostaty to trudności w oddawaniu moczu oraz częstomocz. Zdarza się, że naciek okolicznych tkanek lub przerzuty do kości (bóle kostne i złamania patologiczne) wysuwają się na pierwszy plan diagnostyczny [7].

Z kolei, rak płuca ma zwykle niespecyficzne objawy, tj. kaszel, duszność, świszczący oddech, utrata wagi, chrypka, co wskazuje na konieczność konsultacji lekarskiej i wykonania badań wykluczających przyczyny onkologiczne przedłużających się bądź nawracających dolegliwości.  

Zapuść wąsy na jesieni – profilaktyka

Zgodnie z ideą akcji Movember kluczowe jest uświadamianie mężczyzn. Kampanie podkreślają znaczenie samobadania jąder, które pozwala szybko wykryć raka i wdrożyć skuteczne leczenie. Wcześnie wykryty nowotwór może być całkowicie wyleczalny. Następujące objawy: bolesność podczas badania, wyczuwalne zgrubienia, zmiany w wyglądzie i kolorze skóry moszny powinny skłonić mężczyznę do konsultacji z urologiem [7]. 

Co istotne, rak jądra nie przekreśla szans na prokreację, gdyż zwykle guz zlokalizowany jest jednostronnie. Przed rozpoczęciem terapii, pacjenci mogą rozważyć zamrożenie nasienia.  Dla pacjentów po zakończonym sukcesem procesie leczniczym dużą rolę odgrywają badania kontrolne. Zgodnie z zaleceniami Europejskiego Towarzystwa Onkologicznego pacjenci powinni być obserwowani przez 5-10 lat od zakończenia leczenia. Okresowe badania poziomu markerów nowotworowych oraz odpowiednie badania obrazowe (np. badanie rentgenowskie klatki piersiowej, tomografia komputerowa jamy brzusznej) mają na celu wczesne wykrycie nawrotu choroby i wdrożenie odpowiedniego leczenia [5].

Z kolei, u części chorych na raka gruczołu krokowego możliwe jest zastosowanie jedynie ścisłej obserwacji. Pozwala ona na uniknięcie niepożądanych efektów leczenia u chorych, u których ryzyko postępu choroby jest bardzo niskie. Podstawową metodą miejscowego leczenia miejscowo zaawansowanego raka gruczołu krokowego jest radioterapia wiązką zewnętrzną. Zwykle jest ona kojarzona ze wstępną, jednoczasową i uzupełniającą hormonoterapią. Leczenie chirurgiczne polega na usunięciu gruczołu krokowego z pęcherzykami nasiennymi (radykalna prostatektomia).

Podsumowując, szczegółowe informacje, nawiązujące do genezy kampanii  Movember: https://au.movember.com/?home. Kalendarium zaplanowanych kampanii uświadamiających znaczenie profilaktyki szeroko pojętego zdrowia w populacji męskiej można znaleźć na oficjalnym portalu onkologicznym zwrotnikraka.pl: https://www.zwrotnikraka.pl/category/katalog-nowotworow/nowotwory-ukladu-moczowego-plciowego/ 

Autor: Olga Basiak

Źródło:

  1. https://au.movember.com/about/history 
  2. https://www.rakpluca.szczecin.pl/pdf/20191121_hamuj-raka_lista-postulatow.pdf  
  3. https://www.gov.pl/web/zdrowie/narodowa-strategia-onkologiczna 
  4. Kędra E., Pyśk A. Poziom wiedzy mężczyzn na temat raka jądra. Puls Uczelni 2015 (9) 1      
  5. http://onkologia.org.pl/rak-jadra/  
  6. Świerż J., Stawarz B., Gomula A. Urologia Polska 1993/46/4 Przerzuty jako pierwszy objaw u chorych na raka jądra

Szanowni Państwo,

Farmacja.net sp. z o. o. przetwarza Twoje dane osobowe zbierane w Internecie, w tym informacje zapisywane w plikach cookies, w celu personalizacji treści oraz reklamy, udostępniania funkcji mediów społecznościowych oraz analizowania ruchu w Internecie.

Kliknij „Zatwierdź i przejdź do serwisu”, aby wyrazić zgodę na korzystanie z technologii takich jak cookies i na przetwarzanie przez farmacja.net sp. z o .o. , Zaufanych Partnerów Twoich danych osobowych zbieranych w Internecie, takich jak adresy IP i identyfikatory plików cookie, w celach marketingowych (w tym do zautomatyzowanego dopasowania reklam do Twoich zainteresowań i mierzenia ich skuteczności) i pozostałych, szczegółowo opisanych w ustawieniach zaawansowanych.

Zgoda jest dobrowolna i możesz ją w dowolnym momencie wycofać w ustawieniach zaawansowanych.

Ponadto masz prawo żądania dostępu, sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania danych. W polityce prywatności znajdziesz informacje jak zakomunikować nam Twoją wolę skorzystania z tych praw.

Szczegółowe informacje na temat przetwarzania Twoich danych znajdują się w polityce prywatności.

Instalowanie cookies itp. na Twoich urządzeniach i dostęp do tych plików.

Na naszych stronach internetowych używamy technologii, takich jak pliki cookie i podobne służących do zbierania i przetwarzania danych eksploatacyjnych w celu personalizowania udostępnianych treści i reklam oraza analizowania ruchu na naszych stronach. Te pliki cookie pomagają poprawić jakość treści reklamowych na stronach. Dzięki tym technologiom możemy zapiewnić Ci lepszą obsługę poprzez serwowanie reklam lepiej dopasowanych do Twoich preferencji.

Nasi zaufani partnerzy to:

Facebook Ireland Limited – prowadzenie kampani remarektingowych i mierzenie ich efektywności – Irlandia (EOG)

Google Ireland Limited (Google Adwords, DoubleClick Ad Exchange, DoubleClick for Publishers Small Business) – zarządzanie kampaniami reklamowymi, ich analiza i pomiary ruchu na stronach Serwisu – Irlandia (EOG)

Google Incorporated (Google Analytics, Google Cloud Platform, GSuit, Google Optimize, Google Tag Manager, Google Data Studio) – obsługa kampanii reklamowych, analizowanie ruchu na stronach Serwisu i obsługa poczty firmowej, analiza sposobu korzystania z Serwisu przez Użytkownika – USA (poza EOG)

Comvision sp. z o. o. – wysyłanie informacji marketingowych dotyczących Serwisu – Polska (EOG)

Benhauer sp. z o.o. – prowadzenie kampanii remarketingowych i mierzenie ich efektywności, e-mail Marketing – Polska (EOG)

LiveChat, Inc. – usługa Pharm:assistant

Oświadczenie

Dostęp do zawartości serwisu medycyna.pl jest możliwy dla osób uprawnionych do wystawiania recept lub osób prowadzących obrót produktami leczniczymi.

Ustawienia zaawansowane Wstecz
logo