Problemy po przechorowaniu COVID-19

Większość osób po przebytym zakażeniu SARS-CoV-2 wraca do zdrowia w ciągu kilku tygodni. U części pacjentów obserwuje się przedłużające się dolegliwości. Na co musimy zwrócić uwagę u pacjentów po przechorowaniu COVID-19?

Trwają intensywne prace nad dopuszczeniem do użytku jak największej ilości skutecznych szczepionek. (fot. Shutterstock)

Większość pacjentów po przebytym zakażeniu COVID-19 wraca do zdrowia w ciągu kilku tygodni. U części osób objawy nie ustępują lub dołączają się inne, nietypowe dolegliwości. W ostatnim czasie coraz częściej używa się terminów „long-COVID” i „post-COVID syndrome”. Long-COVID to zbiorczy termin, który określa objawy utrzymujące się od 4 do 12 tygodni od zachorowania. Post-COVID-19 natomiast to zespół objawów, które rozwijają się w trakcie lub po COVID-19 i trwają powyżej 12 tygodni.

Objawy po przechorowaniu COVID-19

Skutki zakażenia dotyczą wiele układów w organizmie człowieka i powodują dysfunkcje serca, płuc, nerek, skóry i mózgu. Nie wiemy jednak jeszcze czy mogą one doprowadzić do przewlekłych schorzeń tych narządów. U osób z objawami wskazującymi na long COVID, ale bez znanej historii wcześniejszej infekcji SARS-CoV-2, badanie serologiczne może okazać się pomocne w potwierdzeniu diagnozy. 

Objawy zgłaszane przez pacjentów po przechorowaniu COVID-19 są różnorodne i dotyczą wielu układów. Jedne z najczęstszych dolegliwości obejmują układ oddechowy (kaszel, duszność), układ sercowo-naczyniowy (kołatanie serca, ból w klatce piersiowej), oraz układ pokarmowy (bóle brzucha, bóle stawów). Pacjenci prezentują również objawy psychiatryczne (depresja, lęk), neurologiczne (zaburzenia koncentracji, pamięci, „mgła mózgowa”, zawroty głowy) oraz dysfunkcję narządów zmysłu i smaku (zaburzenia węchu i smaku, szumy uszne). 

Czytaj również: Powikłania COVID-19

SILCOV-19

W celu oceny potencjalnych powikłań COVID-19 przeprowadzono badanie SILCOV-19 (The Silesian Complication of COVID-19). SILCOV-19 miało na celu ocenę powikłań COVID-19 w grupie 200 osób w ciągu kilkunastu tygodni po ostrej fazie zakażenia SARS-CoV-2. Przeprowadzone badania pod kątem powikłań kardiologicznych obejmowały: EKG z późnymi potencjałami komorowymi, badanie holterowskie, ECHO serca, test 6-minutowego marszu, badanie rezonansu magnetycznego serca.  W kierunku oceny powikłań pulmonologicznych wykonano tomografię komputerową wysokiej rozdzielczości (HRCT) oraz badania czynnościowe – spirometrię, bodypletyzmografię i analizę dyfuzji gazów w płucach. Oceniano również stan psychiczny z uwzględnieniem występowania bezsenności, lęku i depresji.  

Co trzeci chory miał co najmniej jeden przedłużający się objaw kliniczny choroby. Najczęściej były to zaburzenia węchu i smaku, duszność, zmęczenie i kaszel. Co 4.-5. chory zmagał się z problemami ze snem i stanami lękowymi. Z kolei objawy depresji prezentowało około 10% badanych. U 17% pacjentów zaobserwowano podwyższony marker powikłań związanych z niewydolnością serca – NT-proBNP, a z kolei u 4% były podwyższone troponiny T (marker uszkodzenia serca). Co 5. badany w tkance płucnej miał obecne zmiany pozapalne, co odpowiadało 30% hospitalizowanych pacjentów oraz 10% pacjentów leczonych w domu z powodu COVID-19. 

Czytaj również: Pozapłucne objawy COVID-19

Nowe jednostki kardiologiczne – powikłania COVID-19

Obserwacje pacjentów po przebytym zakażeniu SARS CoV-2 trwają od około roku. Podjęto próby oceny ryzyka powikłań sercowo-naczyniowych w COVID-19 oraz po zakażeniu COVID-19.  Już na tym etapie wyróżniono kilka obszarów zainteresowań kardiologów, tj.: ostre kardiologiczne manifestacje zakażenia SARS-CoV-2 (ostre zespoły wieńcowe, zaostrzenie niewydolności serca, zapalenie mięśnia sercowego, zaburzenia rytmu), zespoły post-COVID (objawy kardiologiczne po wyzdrowieniu), przewlekłe uszkodzenia narządowe w ramach zespołów long-COVID.  W związku z aktualną sytuacją epidemiologiczną lekarze praktycy coraz częściej będą mierzyć się z diagnozą tzw. zespołów pocovidowych. W diagnostyce tych zespołów szczególną rolę odgrywają badania obrazowe takie jak rezonans magnetyczny mięśnia sercowego. 

Kobiety są bardziej narażone na wyniszczające skutki 

Kobiety w średnim wieku po przechorowaniu COVID-19 są w większym stopniu narażone na długotrwałe skutki takie jak zmęczenie, duszność, ból mięśni, depresja, lęk. W badaniu PHOS-COVID u siedmiu na 10 hospitalizowanych z powodu COVID-19 pacjentów objawy choroby utrzymywały się przez średnio 5 miesięcy po wypisaniu ze szpitala. Long-COVID częściej występował u kobiet w wieku 40-60 lat. Chris Brightling, profesor pulmonologii nadzorujący badanie, twierdzi, że różnice w odpowiedzi immunologicznej związane z płcią są odpowiedzialne za częstsze występowanie long-COVID, jak i chorób autoimmunologicznych u kobiet niż u mężczyzn.  

Czytaj również: Czy suplementy mogą zmniejszać ryzyko COVID-19 u kobiet?

Czynniki ryzyka

Czynniki takie jak dwie lub więcej chorób współistniejących przy przyjęciu oraz biała rasa i leczenie za pomocą wentylacji mechanicznej podczas hospitalizacji nie wpływały na prawdopodobieństwo wystąpienia długotrwałych objawów. Zaledwie 29% pacjentów z 1077 badanych miało poczucie pełnego powrotu do zdrowia po 5-miesięcznej obserwacji. 

Wnioski

Ponad jedna czwarta miała zaburzenia lękowe i depresję, 12% prezentowało objawy zespołu stresu pourazowego, a 17% mało co najmniej łagodne zaburzenia poznawcze. Naukowcy pogrupowali pacjentów w cztery grupy w zależności od objawów fizycznych i psychicznych po zakażeniu: bardzo ciężkie (17%), ciężkie (21%), umiarkowane z zaburzeniami poznawczymi (17%) i łagodne (46%). 

Niemalże połowa badanych (46%) zgłaszała niższą sprawność fizyczną w porównaniu z grupą kontrolną dobraną pod względem wieku i płci, a 20% miało nową niepełnosprawność. Przebycie COVID-19 wraz z następstwem choroby przyczyniły się do obniżenia efektywności w czasie wykonywania obowiązków służbowych oraz przedłużającej się absencji w pracy. Przed rozpoczęciem hospitalizacji 68% pacjentów pracowało na pełnym etacie, z czego 18% z nich nie wróciło do pracy, a 19% musiało zmienić sposób pracy z powodu przewlekających się skutków zakażenia SARS CoV-2. 

Badanie przeprowadzone na 327 pacjentach, przeprowadzone przez International Severe Acute Respiratory and New Infections Consortium (ISARIC), wykazało, że kobiety poniżej 50. roku 5 razy rzadziej zgłaszały całkowity powrót do zdrowia, dwa razy częściej prezentowały objawy zmęczenia i siedem razy częściej zgłaszały duszność. 

 

Źródła:

  1. Filipiak KJP. COVID-19 complications — new types of cardiovascular disease in 2021? A few comments on: COVID-19, post-COVID syndrome and the LONG COVID syndrome. Folia Cardiol. 2021; 16(1): 71–73. DOI: 10.5603/FC.2021.0010.
  2. https://pulsmedycyny.pl/powiklania-po-covid-19-niepokojace-wyniki-badania-ozdrowiencow-na-slasku-1114428?fbclid=IwAR3lGXgpvl8IdLM0RfEBlsjtk3ayL-GJIAwyChstI3MnUbAk26L-aV1UxJA
  3. https://www.bmj.com/content/372/bmj.n829
  4. https://www.mp.pl/covid19/ekspertcovid2019/257210,co-to-jest-long-covid-i-post-covid-syndrome 
  5. https://www.mp.pl/covid19/badania/262656,ocena-czynnikow-ryzyka-i-czestosci-wystepowania-long-covid  

 

Szanowni Państwo,

Farmacja.net sp. z o. o. przetwarza Twoje dane osobowe zbierane w Internecie, w tym informacje zapisywane w plikach cookies, w celu personalizacji treści oraz reklamy, udostępniania funkcji mediów społecznościowych oraz analizowania ruchu w Internecie.

Kliknij „Zatwierdź i przejdź do serwisu”, aby wyrazić zgodę na korzystanie z technologii takich jak cookies i na przetwarzanie przez farmacja.net sp. z o .o. , Zaufanych Partnerów Twoich danych osobowych zbieranych w Internecie, takich jak adresy IP i identyfikatory plików cookie, w celach marketingowych (w tym do zautomatyzowanego dopasowania reklam do Twoich zainteresowań i mierzenia ich skuteczności) i pozostałych, szczegółowo opisanych w ustawieniach zaawansowanych.

Zgoda jest dobrowolna i możesz ją w dowolnym momencie wycofać w ustawieniach zaawansowanych.

Ponadto masz prawo żądania dostępu, sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania danych. W polityce prywatności znajdziesz informacje jak zakomunikować nam Twoją wolę skorzystania z tych praw.

Szczegółowe informacje na temat przetwarzania Twoich danych znajdują się w polityce prywatności.

Instalowanie cookies itp. na Twoich urządzeniach i dostęp do tych plików.

Na naszych stronach internetowych używamy technologii, takich jak pliki cookie i podobne służących do zbierania i przetwarzania danych eksploatacyjnych w celu personalizowania udostępnianych treści i reklam oraza analizowania ruchu na naszych stronach. Te pliki cookie pomagają poprawić jakość treści reklamowych na stronach. Dzięki tym technologiom możemy zapiewnić Ci lepszą obsługę poprzez serwowanie reklam lepiej dopasowanych do Twoich preferencji.

Nasi zaufani partnerzy to:

Facebook Ireland Limited – prowadzenie kampani remarektingowych i mierzenie ich efektywności – Irlandia (EOG)

Google Ireland Limited (Google Adwords, DoubleClick Ad Exchange, DoubleClick for Publishers Small Business) – zarządzanie kampaniami reklamowymi, ich analiza i pomiary ruchu na stronach Serwisu – Irlandia (EOG)

Google Incorporated (Google Analytics, Google Cloud Platform, GSuit, Google Optimize, Google Tag Manager, Google Data Studio) – obsługa kampanii reklamowych, analizowanie ruchu na stronach Serwisu i obsługa poczty firmowej, analiza sposobu korzystania z Serwisu przez Użytkownika – USA (poza EOG)

Comvision sp. z o. o. – wysyłanie informacji marketingowych dotyczących Serwisu – Polska (EOG)

Benhauer sp. z o.o. – prowadzenie kampanii remarketingowych i mierzenie ich efektywności, e-mail Marketing – Polska (EOG)

LiveChat, Inc. – usługa Pharm:assistant

Oświadczenie

Dostęp do zawartości serwisu medycyna.pl jest możliwy dla osób uprawnionych do wystawiania recept lub osób prowadzących obrót produktami leczniczymi.

Ustawienia zaawansowane Wstecz
logo