Jak dzięki leczeniu zaburzeń lipidowych obniżyć ryzyko sercowo‑naczyniowe (2019) – cz.1

Najnowsze wytyczne ESC/EAS przedstawiają standardy postępowania w dyslipidemiach, ułatwiające podejmowanie decyzji odnośnie diagnostyki i leczenia tego powszechnie występującego problemu.

W najnowszych rekomendacjach eksperci potwierdzają, że podwyższone wartości cholesterolu frakcji lipoprotein o małej gęstości (LDL-C) są przyczyną chorób układu sercowo-naczyniowego na podłożu miażdżycy (ASCVD). Celem leczenia powinno być maksymalne zmniejszenie ich stężenia, aby skutecznie zapobiegać zdarzeniom sercowo-naczyniowym. Aktualne wytyczne podkreślają kluczową rolę frakcji lipoprotein o małej gęstości (LDL-C) i apolipoprotein o dużej zawartości cholesterolu B zawierających lipoproteiny (apoB) w procesie inicjującym miażdżycę. Zmniejszenie stężenia LDL-C, uzyskane za pomocą terapii skojarzonej statynami oraz ezetymibem lub przeciwciałami monoklonalnymi (mAb) przeciwko konwertazie proproteinowej subtylizyny/keksyny typu 9 (PCSK9), prowadzi do znacznej redukcji ryzyka choroby układu sercowo-naczyniowego na podłożu miażdżycy (ASCVD). Eksperci zaznaczają, że nie udowodniono skuteczności podwyższenia stężenia cholesterolu frakcji lipoprotein o dużej gęstości (HDL-C) w zakresie zmniejszenia ryzyka ASCVD. 

Czytaj również: Suplementacja w kardiologii

Jakie nowe zalecenia znalazły się w wytycznych z 2019 roku?

Panel ekspertów uznał ultrasonograficzną ocenę zaawansowania zmian miażdżycowych w tętnicach szyjnych i/lub udowych za czynnik modyfikujący ryzyko zdarzeń sercowo naczyniowych. Dotyczy to grup małego lub umiarkowanego ryzyka. W tych grupach uznano także rolę oceny wskaźnika uwapnienia tętnic wieńcowych (CAC) z zastosowaniem tomografii komputerowej (CT) w kontekście ryzyka sercowo-naczyniowego u pacjentów bezobjawowych. Ponadto, rekomenduje się wykonanie co najmniej raz w życiu każdej osoby dorosłej oznaczenia lipoproteiny (a) (Lp(a)). Wysokie stężenia Lp(a) wynoszące powyżej 180 mg/dl (>430 nmol/l) są równoznaczne ze znacznym ryzykiem wystąpienia ASCVD, analogicznym do pacjentów z heterozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną. Rekomendacje z 2019 roku wprowadziły modyfikacje zasad farmakoterapii pacjentów należących do grup dużego lub bardzo dużego ryzyka z hipertriglicerydemią wynoszącą 1,5-5,6 mmol/l (135-499 mg/dl). U tych chorych zaleca się rozszerzenie terapii statynami o wielonienasycone kwasy tłuszczowe (PUFA) z grupy omega-3 (icosapent etylowy 2 x 2 g/dobę).  Eksperci rekomendują, aby u starszych osób  w wieku ≤75 lat w ramach prewencji pierwotnej wdrażać farmakoterapię statynami adekwatnie do poziomu ryzyka. U osób powyżej 75 roku życia statyny stosuje się w grupach dużego lub bardzo dużego ryzyka.

Czytaj również: Jak dieta wpływa na nasze zdrowie?

Nowe zalecenia prewencji i leczenia dyslipidemii w schorzeniach współistniejących

U pacjentów z heterozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną (FH) oraz u chorych na cukrzycę typu 2 będących w grupie bardzo dużego ryzyka w prewencji pierwotnej zaleca się dążenie do redukcji wyjściowego stężenia LDL-C o ≥50% i uzyskanie stężeń LDL-C poniżej 1,4 mmol/l (<55 mg/dl). W grupie dużego ryzyka i przy współistnieniu cukrzycy typu 2 zaleca się redukcję wartości wyjściowej LDL-C o ≥50% i dążenie do osiągnięcia stężenia LDL-C <1,8 mmol/l (<70 mg/dl).  Pacjenci z cukrzycą typu 1 należący do grup dużego lub bardzo dużego ryzyka powinni także przyjmować statyny. W cukrzycy terapię statynami należy zintensyfikować i podjąć próbę uzyskania w ten sposób wartości docelowych przed rozpoczęciem leczenia skojarzonego z ezetymibem. U pacjentek z cukrzycą przed menopauzą planujących ciążę lub niestosujących antykoncepcji leczenie statynami nie jest zalecane. W ostrych zespołach wieńcowych leczenie skojarzone statynami i ezetymibem należy rozszerzyć o inhibitor PCSK9 już w czasie hospitalizacji.

Aktualizacja istniejących zaleceń w diagnostyce i leczeniu dyslipidemii

Eksperci rekomendują pomiary stężenia apoB u osób z hipertriglicerydemią oraz cukrzycą i otyłością. Ponadto u osób z zespołem metabolicznym lub bardzo niskim stężeniem LDL-C w ramach oceny ryzyka sercowo-naczyniowego. Oznaczenie apoB może być stosowane jako główny parametr lipidowy. Alternatywny dla pomiaru LDL-C – w badaniach przesiewowych oraz diagnostyce i leczeniu. Zaktualizowano także zalecenia dotyczące farmakologicznego zmniejszania stężenia LDL-C. W przypadku braku efektywności leczenia, należy do terapii statynami włączyć ezetymib. Prewencja wtórna w grupach bardzo dużego ryzyka oraz przy nieskutecznej redukcji LDL-C za pomocą leczenia skojarzonego statynami i ezetymibem powinna obejmować włączenie inhibitora PCSK9. Eksperci zalecają również stosowanie statyn jako leku pierwszego wyboru u pacjentów z grupy dużego ryzyka z hipertriglicerydemią przy stężeniach TG powyżej 2,3 mmol/l (>200 mg/dl). Inhibitor PCSK9 powinien być także stosowany u pacjentów z heterozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną (FH) będących w grupie bardzo dużego ryzyka. Po próbie osiągnięcia wartości docelowych za pomocą terapii skojarzonej z udziałem statyny w największej tolerowanej dawce oraz ezetymibem. Podobnie, w przypadkach ostrych zespołów wieńcowych po 4 do 6 tygodniach braku efektywności terapii skojarzonej statynami w największej dawce oraz ezetymibem, należy włączyć do leczenia inhibitor PCSK9. U osób starszych ze znacznie upośledzoną funkcją nerek i/lub możliwymi interakcjami z innymi lekami rekomenduje się wdrażanie statyn w małej dawce i stopniowe jej podnoszenie aż do uzyskania docelowych wartości LDL-C. 

Czytaj również: Gorączka krwotoczna Ebola – czy należy się jej obawiać?

Nowe i zmienione koncepcje postępowania w dyslipidemii

Najnowsze rekomendacje wskazują na potrzebę bardziej intensywnej redukcji stężenia LDL-C we wszystkich grupach ryzyka sercowo-naczyniowego. Grupa bardzo dużego ryzyka obejmuje pacjentów z hipercholesterolemią rodzinną współistniejącą z chorobą sercowo-naczyniową na podłożu miażdżycy lub innym głównym czynnikiem ryzyka. U tych chorych LDL-C należy zmniejszyć o ≥50% wartości wyjściowej i dążyć do osiągnięcia stężenia poniżej 1,4 mmol/l (<55 mg/dl) w ramach prewencji pierwotnej i wtórnej. Pacjenci bez chorób sercowo-naczyniowych na podłożu miażdżycy i bez innych czynników należą do grupy dużego ryzyka. Stężeniem docelowym LDL-C dla grup dużego ryzyka jest wartość poniżej 1,8 mmol/l (<70 mg/dl). W grupie umiarkowanego i małego ryzyka powinno dążyć się do wartości LDL-C odpowiednio: poniżej 2,6 mmol/l (<100 mg/dl) oraz poniżej 3,0 mmol/l (<116 mg/ml). W przypadkach pacjentów z chorobami układu sercowo-naczyniowego na podłożu miażdżycy, z drugim zdarzeniem naczyniowym w ciągu dwóch lat w wywiadzie oraz farmakoterapią za pomocą statyn w maksymalnej tolerowanej dawce, zaleca się obniżenie stężenia LDL-C poniżej 1,0 mmol/l (<40 mg/dl).  

Autor: dr n. med. Joanna Rasławska-Socha

Literatura:

1. Grupa Robocza do spraw leczenia dyslipidemii Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego (ESC) oraz Europejskiego Towarzystwa Badań nad Miażdżycą (EAS): Wytyczne ESC/EAS dotyczące postępowania w dyslipidemiach: jak dzięki leczeniu zaburzeń lipidowych obniżyć ryzyko sercowo‑naczyniowe (2019). Zeszyty edukacyjne. Kardiologia Polska 2020, 3, 12-103.

Szanowni Państwo,

Farmacja.net sp. z o. o. przetwarza Twoje dane osobowe zbierane w Internecie, w tym informacje zapisywane w plikach cookies, w celu personalizacji treści oraz reklamy, udostępniania funkcji mediów społecznościowych oraz analizowania ruchu w Internecie.

Kliknij „Zatwierdź i przejdź do serwisu”, aby wyrazić zgodę na korzystanie z technologii takich jak cookies i na przetwarzanie przez farmacja.net sp. z o .o. , Zaufanych Partnerów Twoich danych osobowych zbieranych w Internecie, takich jak adresy IP i identyfikatory plików cookie, w celach marketingowych (w tym do zautomatyzowanego dopasowania reklam do Twoich zainteresowań i mierzenia ich skuteczności) i pozostałych, szczegółowo opisanych w ustawieniach zaawansowanych.

Zgoda jest dobrowolna i możesz ją w dowolnym momencie wycofać w ustawieniach zaawansowanych.

Ponadto masz prawo żądania dostępu, sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania danych. W polityce prywatności znajdziesz informacje jak zakomunikować nam Twoją wolę skorzystania z tych praw.

Szczegółowe informacje na temat przetwarzania Twoich danych znajdują się w polityce prywatności.

Instalowanie cookies itp. na Twoich urządzeniach i dostęp do tych plików.

Na naszych stronach internetowych używamy technologii, takich jak pliki cookie i podobne służących do zbierania i przetwarzania danych eksploatacyjnych w celu personalizowania udostępnianych treści i reklam oraza analizowania ruchu na naszych stronach. Te pliki cookie pomagają poprawić jakość treści reklamowych na stronach. Dzięki tym technologiom możemy zapiewnić Ci lepszą obsługę poprzez serwowanie reklam lepiej dopasowanych do Twoich preferencji.

Nasi zaufani partnerzy to:

Facebook Ireland Limited – prowadzenie kampani remarektingowych i mierzenie ich efektywności – Irlandia (EOG)

Google Ireland Limited (Google Adwords, DoubleClick Ad Exchange, DoubleClick for Publishers Small Business) – zarządzanie kampaniami reklamowymi, ich analiza i pomiary ruchu na stronach Serwisu – Irlandia (EOG)

Google Incorporated (Google Analytics, Google Cloud Platform, GSuit, Google Optimize, Google Tag Manager, Google Data Studio) – obsługa kampanii reklamowych, analizowanie ruchu na stronach Serwisu i obsługa poczty firmowej, analiza sposobu korzystania z Serwisu przez Użytkownika – USA (poza EOG)

Comvision sp. z o. o. – wysyłanie informacji marketingowych dotyczących Serwisu – Polska (EOG)

Benhauer sp. z o.o. – prowadzenie kampanii remarketingowych i mierzenie ich efektywności, e-mail Marketing – Polska (EOG)

LiveChat, Inc. – usługa Pharm:assistant

Oświadczenie

Dostęp do zawartości serwisu medycyna.pl jest możliwy dla osób uprawnionych do wystawiania recept lub osób prowadzących obrót produktami leczniczymi.

Ustawienia zaawansowane Wstecz
logo