Zypsila
Ziprasidone
Zypsila - informacje dla lekarza
Wskazania
Zyprazydon stosowany jest w leczeniu:
- Schizofrenii u dorosłych
- Epizodów maniakalnych i mieszanych o umiarkowanej ciężkości w zaburzeniu afektywnym dwubiegunowym u dorosłych oraz dzieci i młodzieży w wieku 10-17 lat
Skuteczność w zapobieganiu nawrotom epizodów choroby dwubiegunowej nie została ustalona.
Dawkowanie
Dorośli
Wskazanie | Dawkowanie |
---|---|
Faza zaostrzenia schizofrenii i epizod manii w zaburzeniu dwubiegunowym | 40 mg 2x/dobę w trakcie posiłku. Można zwiększyć do maks. 80 mg 2x/dobę. |
Leczenie podtrzymujące schizofrenii | Najmniejsza skuteczna dawka, często 20 mg 2x/dobę |
Maksymalną zalecaną dawkę można stosować już od 3 dnia leczenia. Nie należy przekraczać dawki 160 mg/dobę.
Dzieci i młodzież (10-17 lat) - choroba afektywna dwubiegunowa
Dzień leczenia | Dawkowanie |
---|---|
1. dzień | 20 mg w pojedynczej dawce dobowej |
Kolejne dni | Stopniowe zwiększanie przez 1-2 tygodnie do dawki docelowej: - 120-160 mg/dobę (mc ≥45 kg) - 60-80 mg/dobę (mc <45 kg) |
Dawki powinny być dobierane indywidualnie. Nie przekraczać maksymalnej dawki ustalonej na podstawie masy ciała.
Szczególne grupy pacjentów
- Pacjenci w podeszłym wieku (>65 lat): rozważyć mniejszą dawkę początkową
- Zaburzenia czynności nerek: nie jest konieczne dostosowanie dawki
- Zaburzenia czynności wątroby: rozważyć zmniejszenie dawki
Kapsułki należy przyjmować podczas posiłku.
Dawkowanie zyprazydonu zależy od wskazania, wieku pacjenta i jego stanu klinicznego. Kluczowe jest stosowanie najmniejszej skutecznej dawki i nieprzekraczanie dawki maksymalnej ze względu na ryzyko działań niepożądanych.
Przeciwwskazania
- Nadwrażliwość na substancję czynną lub pomocnicze
- Stwierdzone wydłużenie odstępu QT
- Wrodzony zespół wydłużonego odstępu QT
- Świeży zawał mięśnia sercowego
- Niewyrównana niewydolność serca
- Zaburzenia rytmu serca leczone lekami przeciwarytmicznymi z grupy IA i III
- Jednoczesne leczenie lekami wydłużającymi odstęp QT (np. leki przeciwarytmiczne IA i III, trójtlenek arsenu, halofantryna, mesorydazyna, tiorydazyna, pimozyd, sparfloksacyna, gatifloksacyna, moksyfloksacyna, metylosulfonian dolasetronu, meflokina, sertindol, cyzapryd)
Główne przeciwwskazania dotyczą zaburzeń sercowo-naczyniowych oraz interakcji z lekami wydłużającymi odstęp QT. Konieczna jest dokładna ocena stanu kardiologicznego pacjenta przed włączeniem leczenia.
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
- Wydłużenie odstępu QT - zachować ostrożność u pacjentów z bradykardią, zaburzeniami elektrolitowymi, chorobami serca
- Złośliwy zespół neuroleptyczny (NMS) - monitorować objawy
- Późne dyskinezy - ryzyko wzrasta z czasem leczenia i wiekiem pacjenta
- Napady drgawkowe - zachować ostrożność u pacjentów z wywiadem
- Pacjenci w podeszłym wieku z demencją - zwiększone ryzyko zdarzeń mózgowo-naczyniowych
- Żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - identyfikować czynniki ryzyka
- Priapizm - informować pacjentów o konieczności zgłaszania
- Hiperprolaktynemia - może prowadzić do osteoporozy
- Senność i wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów
Stosowanie zyprazydonu wymaga ścisłego monitorowania pacjenta pod kątem potencjalnych działań niepożądanych, szczególnie kardiologicznych i neurologicznych. Konieczna jest edukacja pacjenta odnośnie możliwych objawów ubocznych.
Interakcje
- Przeciwwskazane jednoczesne stosowanie z lekami wydłużającymi odstęp QT
- Ostrożność przy stosowaniu z lekami działającymi ośrodkowo i alkoholem
- Niewielki wpływ na enzymy CYP2D6 i CYP3A4
- Brak istotnego wpływu na farmakokinetykę doustnych leków antykoncepcyjnych
- Możliwe interakcje z solami litu - ryzyko arytmii
- Ketokonazol (inhibitor CYP3A4) zwiększa stężenie zyprazydonu o <40%
- Karbamazepina zmniejsza stężenie zyprazydonu o około 35%
- Ryzyko zespołu serotoninowego przy łączeniu z lekami serotonergicznymi (np. SSRI)
Najważniejsze są interakcje z lekami wpływającymi na odstęp QT oraz metabolizowanymi przez CYP3A4. Konieczna jest ostrożność przy łączeniu z lekami psychotropowymi i serotonergicznymi.
Ciąża i laktacja
Ciąża: Nie zaleca się stosowania, chyba że korzyść dla matki przewyższa ryzyko dla płodu. Ryzyko działań niepożądanych u noworodków narażonych w III trymestrze.
Karmienie piersią: Nie zaleca się. Brak danych o przenikaniu do mleka.
Stosowanie w ciąży i podczas karmienia piersią powinno być ograniczone do sytuacji bezwzględnej konieczności, po dokładnej analizie ryzyka i korzyści.
Działania niepożądane
Najczęstsze działania niepożądane:
- Uspokojenie
- Akatyzja
- Zaburzenia pozapiramidowe
- Zawroty głowy
- Wydłużenie odstępu QT
- Senność
- Bóle głowy
Inne istotne działania niepożądane:
- Zespół serotoninowy
- Złośliwy zespół neuroleptyczny
- Późne dyskinezy
- Hiperprolaktynemia
- Żylna choroba zakrzepowo-zatorowa
Profil działań niepożądanych typowy dla leków przeciwpsychotycznych II generacji. Szczególną uwagę należy zwrócić na objawy pozapiramidowe, kardiologiczne i metaboliczne.
Mechanizm działania
Zyprazydon jest antagonistą receptorów dopaminowych D2 i serotoninowych 5-HT2A. Wykazuje także działanie na receptory 5-HT2C, 5-HT1D, 5-HT1A oraz umiarkowane powinowactwo do transporterów serotoniny i noradrenaliny.
Mechanizm działania typowy dla atypowych leków przeciwpsychotycznych, z silnym komponentem serotoninergicznym.
Warto zapamiętać
- Zyprazydon powoduje wydłużenie odstępu QT zależne od dawki - konieczne monitorowanie EKG
- Lek należy przyjmować podczas posiłku ze względu na lepszą biodostępność
Wniosek końcowy: Zyprazydon jest skutecznym lekiem przeciwpsychotycznym II generacji, stosowanym w leczeniu schizofrenii i choroby afektywnej dwubiegunowej. Wymaga jednak ścisłego monitorowania pacjenta, szczególnie pod kątem działań niepożądanych kardiologicznych i neurologicznych. Kluczowe jest stosowanie najmniejszej skutecznej dawki i unikanie interakcji z innymi lekami.
Zespół Tourette'a; F21; F22; F23; F24; F25; F28; F29 wg ICD-10; Tiki (F95.0; F95.1; F95.8; F95.9 wg ICD-10) - do ukończenia 18 rż.
2) Pacjenci 65+
Przysługuje uprawnionym pacjentom we wskazaniach określonych w decyzji o objęciu refundacją. Jeżeli lek jest refundowany we wszystkich zarejestrowanych wskazaniach, to jest w nich wszystkich bezpłatny dla pacjenta. Jeżeli natomiast lek jest refundowany w określonych wskazaniach, to jest bezpłatny dla seniorów tylko i wyłącznie w tych właśnie wskazaniach.
3) Pacjenci do ukończenia 18 roku życia