Zolsana® - charakterystyka leku dla lekarzy
Wskazania
Zolsana jest wskazana w krótkotrwałym leczeniu bezsenności u osób dorosłych. Należy pamiętać, że benzodiazepiny i leki o podobnym działaniu powinny być stosowane wyłącznie w przypadku ciężkich zaburzeń snu, które uniemożliwiają normalne funkcjonowanie lub powodują skrajne wyczerpanie pacjenta.
Zolsana powinna być przepisywana tylko w uzasadnionych przypadkach ciężkiej bezsenności, a nie jako rutynowy lek nasenny.
Dawkowanie
Grupa pacjentów | Zalecana dawka |
---|---|
Dorośli | 10 mg/dobę |
Osoby starsze, pacjenci osłabieni, z zaburzeniami czynności wątroby | 5 mg/dobę |
Dzieci i młodzież poniżej 18 lat | Nie zaleca się stosowania |
Lek należy przyjmować w pojedynczej dawce bezpośrednio przed snem. Nie należy przyjmować kolejnej dawki tej samej nocy. Maksymalna dawka dobowa nie powinna przekraczać 10 mg.
Dawkowanie Zolsany powinno być dostosowane indywidualnie, ze szczególnym uwzględnieniem mniejszych dawek u osób starszych i z zaburzeniami czynności wątroby.
Czas trwania leczenia
Leczenie powinno być możliwie najkrótsze i nie powinno przekraczać 4 tygodni, wliczając w to okres stopniowego odstawiania leku. W wyjątkowych przypadkach może być konieczne wydłużenie terapii powyżej maksymalnego zalecanego czasu, jednak powinno to nastąpić dopiero po ponownej ocenie stanu klinicznego pacjenta.
Należy dążyć do jak najkrótszego okresu stosowania Zolsany, nie przekraczającego 4 tygodni, aby zminimalizować ryzyko uzależnienia.
Przeciwwskazania
- Nadwrażliwość na zolpidem lub którykolwiek składnik preparatu
- Ciężka niewydolność wątroby
- Ostra i/lub ciężka niewydolność oddechowa
- Myasthenia gravis
- Zespół bezdechu sennego
Przed przepisaniem Zolsany należy dokładnie ocenić stan pacjenta pod kątem wymienionych przeciwwskazań, szczególnie zwracając uwagę na funkcję wątroby i układu oddechowego.
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Zaburzenia oddychania: Należy zachować ostrożność u pacjentów z zaburzeniami czynności oddechowej ze względu na ryzyko depresji oddechowej. Szczególną uwagę należy zwrócić na jednoczesne stosowanie z opioidami, które może prowadzić do ciężkiej depresji oddechowej.
Zaburzenia czynności wątroby: Nie stosować u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby ze względu na ryzyko encefalopatii.
Ryzyko uzależnienia: Stosowanie zolpidemu może prowadzić do nadużywania i rozwoju uzależnienia. Ryzyko wzrasta wraz z dawką i czasem trwania leczenia. Jest ono również większe u pacjentów z zaburzeniami psychicznymi lub uzależnieniami w wywiadzie.
Zaburzenia psychoruchowe: Zolpidem może powodować senność i zaburzenia psychoruchowe następnego dnia, w tym zaburzenia zdolności prowadzenia pojazdów. Ryzyko to wzrasta przy stosowaniu dawek większych niż zalecane, jednoczesnym przyjmowaniu innych leków działających depresyjnie na OUN lub alkoholu.
Ryzyko upadków: Stosowanie zolpidemu wiąże się ze zwiększonym ryzykiem upadków, szczególnie u osób starszych.
Stosowanie Zolsany wymaga szczególnej ostrożności i monitorowania pacjenta pod kątem potencjalnych działań niepożądanych, zwłaszcza zaburzeń oddychania, ryzyka uzależnienia i zaburzeń psychoruchowych.
Interakcje
Alkohol: Nie zaleca się jednoczesnego stosowania ze względu na nasilenie działania uspokajającego.
Leki działające depresyjnie na OUN: Możliwe nasilenie działania hamującego na OUN przy jednoczesnym stosowaniu z lekami przeciwpsychotycznymi, przeciwlękowymi, przeciwdepresyjnymi, przeciwbólowymi, przeciwpadaczkowymi i przeciwhistaminowymi o działaniu uspokajającym.
Inhibitory i induktory CYP3A4: Zolpidem jest metabolizowany głównie przez CYP3A4. Inhibitory tego enzymu (np. ketokonazol) mogą zwiększać stężenie zolpidemu we krwi, natomiast induktory (np. ryfampicyna) mogą zmniejszać jego skuteczność.
Opioidy: Jednoczesne stosowanie zwiększa ryzyko sedacji, depresji oddechowej i śpiączki.
Należy unikać jednoczesnego stosowania Zolsany z alkoholem, opioidami i innymi lekami działającymi depresyjnie na OUN. Konieczne jest uwzględnienie potencjalnych interakcji z inhibitorami i induktorami CYP3A4.
Ciąża i laktacja
Nie zaleca się stosowania zolpidemu w czasie ciąży. Stosowanie w późnym okresie ciąży może prowadzić do wystąpienia zespołu wiotkiego dziecka i depresji oddechowej u noworodka. Zolpidem przenika do mleka matki, dlatego nie powinien być stosowany w okresie karmienia piersią.
Zolsana nie powinna być stosowana u kobiet w ciąży i karmiących piersią ze względu na potencjalne ryzyko dla płodu i noworodka.
Działania niepożądane
Najczęstsze działania niepożądane obejmują:
- Senność w ciągu dnia
- Zawroty głowy
- Ból głowy
- Zaburzenia poznawcze i psychoruchowe
- Omamy i zaburzenia zachowania (np. agresja, pobudzenie)
- Zaburzenia żołądkowo-jelitowe
- Reakcje paradoksalne (np. bezsenność, niepokój)
Pacjenci powinni być monitorowani pod kątem występowania działań niepożądanych, szczególnie w początkowym okresie leczenia. Należy zwrócić uwagę na możliwość wystąpienia reakcji paradoksalnych i zaburzeń zachowania.
Warto zapamiętać
- Zolsana powinna być stosowana w możliwie najkrótszym czasie, nieprzekraczającym 4 tygodni.
- Lek należy przyjmować bezpośrednio przed snem, zapewniając co najmniej 8 godzin na sen, aby zminimalizować ryzyko zaburzeń psychoruchowych następnego dnia.
Przedawkowanie
W przypadku przedawkowania mogą wystąpić zaburzenia świadomości od senności do śpiączki. Leczenie obejmuje ogólne postępowanie objawowe i podtrzymujące, w tym płukanie żołądka (w ciągu 1 godziny od przyjęcia leku), podanie węgla aktywowanego i środków przeczyszczających. Można rozważyć podanie flumazenilu, jednak należy pamiętać o ryzyku wystąpienia drgawek.
W przypadku podejrzenia przedawkowania Zolsany konieczne jest szybkie wdrożenie odpowiedniego postępowania, z uwzględnieniem możliwości jednoczesnego przyjęcia innych substancji.
Mechanizm działania
Zolpidem jest imidazopirydyną o działaniu nasennym, podobnym do benzodiazepin. Działa jako agonista receptorów GABA-omega, głównie podtypu BZ1, modulując otwieranie kanałów chlorkowych. Efekt ten prowadzi do uspokojenia i indukcji snu.
Zolpidem wykazuje selektywne działanie na receptory GABA-omega, co może przekładać się na mniejsze ryzyko niektórych działań niepożądanych w porównaniu do klasycznych benzodiazepin.