Zoloft®
Sertraline
Wskazania do stosowania
Sertralina jest wskazana w leczeniu:
- Epizodów dużej depresji oraz zapobieganiu nawrotom epizodów dużej depresji
- Lęku napadowego z towarzyszącą (lub nie) agorafobią
- Zaburzeń obsesyjno-kompulsyjnych (ZO-K) u pacjentów dorosłych oraz dzieci i młodzieży w wieku 6-17 lat
- Zespołu lęku społecznego
- Zespołu lęku pourazowego (PTSD)
Dawkowanie i sposób podawania
Rozpoczęcie leczenia
Depresja i ZO-K: Leczenie należy rozpocząć od dawki 50 mg/dobę.
Lęk napadowy, PTSD i zespół lęku społecznego: Leczenie należy rozpocząć od dawki 25 mg/dobę. Po tygodniu dawkę należy zwiększyć do 50 mg/dobę. Ten schemat dawkowania zmniejsza częstość działań niepożądanych charakterystycznych dla początkowej fazy leczenia lęku napadowego.
Zwiększanie dawki
Depresja, ZO-K, lęk napadowy, zespół lęku społecznego i PTSD: U pacjentów niereagujących na dawkę 50 mg można zwiększać dawkę w odstępach co najmniej tygodniowych o 50 mg, aż do maksymalnej dawki 200 mg/dobę. Ze względu na okres półtrwania sertraliny wynoszący 24 godziny, nie należy zmieniać dawkowania częściej niż raz na tydzień.
Początek działania terapeutycznego może nastąpić w ciągu 7 dni, jednak dla osiągnięcia pełnego efektu terapeutycznego potrzeba zwykle więcej czasu, szczególnie w przypadku ZO-K.
Leczenie podtrzymujące
W okresie długotrwałego leczenia podtrzymującego dawkowanie powinno być utrzymane na najniższym poziomie zapewniającym efekt terapeutyczny, a następnie dostosowywane zależnie od potrzeby.
Depresja: Długotrwałe leczenie może być konieczne w celu zapobiegania nawrotom epizodów dużej depresji. W większości przypadków zalecana dawka jest taka sama, jaką stosuje się w trakcie bieżącego epizodu. Chorzy na depresję powinni być leczeni wystarczająco długo, co najmniej 6 miesięcy, aby upewnić się, że objawy choroby ustąpiły.
Lęk napadowy i ZO-K: W przypadku lęku napadowego i ZO-K należy regularnie oceniać potrzebę kontynuowania leczenia, ponieważ w tych zaburzeniach zdolność zapobiegania nawrotom nie została udowodniona.
Stosowanie u pacjentów w podeszłym wieku
U pacjentów w podeszłym wieku sertralinę należy stosować ostrożnie, ponieważ może u nich występować zwiększone ryzyko hiponatremii.
Stosowanie u pacjentów z niewydolnością wątroby
U pacjentów z niewydolnością wątroby sertralinę należy stosować ostrożnie. Należy stosować mniejsze dawki produktu leczniczego lub zmniejszyć częstość jego podawania. Sertraliny nie należy stosować u pacjentów z ciężką niewydolnością wątroby ze względu na brak odpowiednich danych klinicznych.
Stosowanie u pacjentów z niewydolnością nerek
U pacjentów z niewydolnością nerek dostosowanie dawki nie jest wymagane.
Stosowanie u dzieci i młodzieży z ZO-K
Wiek | Dawka początkowa | Dawka maksymalna |
---|---|---|
13-17 lat | 50 mg/dobę | 200 mg/dobę |
6-12 lat | 25 mg/dobę | 200 mg/dobę |
Po tygodniu dawka może być zwiększona do 50 mg/dobę. Kolejne zwiększenia dawki powinny być dokonywane w odstępach co najmniej tygodniowych, w zależności od potrzeb. Należy wziąć pod uwagę mniejszą masę ciała u dzieci w porównaniu z dorosłymi przy zwiększaniu dawki powyżej 50 mg/dobę.
Dawkowanie sertraliny należy dostosować indywidualnie do wieku pacjenta, wskazania oraz odpowiedzi na leczenie. Kluczowe jest stopniowe zwiększanie dawki i regularna ocena skuteczności terapii.
Objawy odstawienia po przerwaniu leczenia sertraliną
Należy unikać nagłego odstawienia. Zaprzestając leczenia sertraliną, dawka powinna być zmniejszana stopniowo przez okres co najmniej 1-2 tygodni, aby ograniczyć ryzyko wystąpienia reakcji odstawienia. Jeżeli po zmniejszeniu dawki lub po zakończeniu leczenia wystąpią objawy odstawienia produktu leczniczego, należy rozważyć ponowne podanie zaleconej dawki. Następnie lekarz może kontynuować zmniejszanie dawki, ale w sposób stopniowy.
Sposób podawania
Sertralina powinna być podawana jeden raz na dobę, rano lub wieczorem. Sertralinę w postaci tabletek można przyjmować z posiłkami lub niezależnie od nich.
Przeciwwskazania
- Nadwrażliwość na substancję czynną lub na którąkolwiek substancję pomocniczą
- Jednoczesne stosowanie nieodwracalnych inhibitorów MAO ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego
- Nie należy rozpoczynać stosowania sertraliny w ciągu co najmniej 14 dni od zakończenia leczenia nieodwracalnym inhibitorem MAO
- Sertralinę należy odstawić na co najmniej 7 dni przed rozpoczęciem leczenia nieodwracalnym inhibitorem MAO
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Podczas stosowania sertraliny należy zachować szczególną ostrożność w następujących przypadkach:
- Ryzyko wystąpienia zespołu serotoninowego lub złośliwego zespołu neuroleptycznego, szczególnie przy jednoczesnym stosowaniu innych leków serotoninergicznych
- Pacjenci z epizodami manii lub hipomanii w wywiadzie
- Pacjenci ze schizofrenią - możliwe nasilenie objawów psychotycznych
- Pacjenci z padaczką - ryzyko wystąpienia napadów padaczkowych
- Zwiększone ryzyko myśli i zachowań samobójczych, szczególnie na początku leczenia
- Stosowanie u dzieci i młodzieży poniżej 18 lat (z wyjątkiem ZO-K)
- Ryzyko nieprawidłowych krwawień, szczególnie przy jednoczesnym stosowaniu leków wpływających na czynność płytek krwi
- Ryzyko hiponatremii, szczególnie u osób w podeszłym wieku
- Pacjenci z cukrzycą - możliwa zmiana kontroli glikemii
- Ryzyko wydłużenia odstępu QTc i arytmii typu torsade de pointes
Stosowanie sertraliny wymaga ścisłego monitorowania pacjenta, szczególnie w początkowym okresie leczenia oraz u osób z grupy podwyższonego ryzyka działań niepożądanych. Konieczna jest regularna ocena stosunku korzyści do ryzyka terapii.
Interakcje z innymi produktami leczniczymi
Sertralina może wchodzić w istotne interakcje z wieloma lekami, w tym:
- Inhibitory MAO - przeciwwskazane jednoczesne stosowanie
- Pimozyd - przeciwwskazane jednoczesne stosowanie
- Leki wpływające na układ serotoninergiczny (np. tramadol, tryptany) - zwiększone ryzyko zespołu serotoninowego
- Leki wydłużające odstęp QT - zwiększone ryzyko arytmii
- Lit - możliwe nasilenie działań niepożądanych
- Fenytoina - możliwa zmiana stężenia w osoczu
- Warfaryna - możliwe wydłużenie czasu protrombinowego
- Leki metabolizowane przez CYP2D6 (np. propafenon, flekainid) - możliwe zwiększenie ich stężenia
- Sok grejpfrutowy - zwiększenie stężenia sertraliny w osoczu
Przed rozpoczęciem leczenia sertraliną należy dokładnie przeanalizować wszystkie stosowane przez pacjenta leki pod kątem potencjalnych interakcji. W razie konieczności jednoczesnego stosowania leków wchodzących w interakcje, wskazane jest ścisłe monitorowanie pacjenta i ewentualna modyfikacja dawkowania.
Ciąża i karmienie piersią
Nie zaleca się stosowania sertraliny w czasie ciąży, chyba że stan kliniczny kobiety uzasadnia taką potrzebę, a potencjalne korzyści z leczenia przeważają nad ewentualnymi zagrożeniami. Stosowanie sertraliny w późnym okresie ciąży może zwiększać ryzyko wystąpienia zespołu przetrwałego nadciśnienia płucnego u noworodków (PPHN) oraz objawów odstawienia u noworodka.
Nie zaleca się stosowania sertraliny u matek karmiących piersią, chyba że w ocenie lekarza związane z tym korzyści przewyższają ryzyko.
Działania niepożądane
Najczęstsze działania niepożądane sertraliny to:
- Nudności
- Zaburzenia seksualne (szczególnie opóźnienie ejakulacji u mężczyzn)
- Biegunka
- Suchość w ustach
- Senność lub bezsenność
- Zawroty głowy
- Bóle głowy
- Drżenia
- Zwiększona potliwość
Rzadsze, ale potencjalnie poważne działania niepożądane obejmują:
- Zespół serotoninowy
- Zaburzenia krzepnięcia krwi
- Hiponatremia
- Wydłużenie odstępu QT i arytmie
- Myśli i zachowania samobójcze
- Napady padaczkowe
Pacjenci powinni być poinformowani o możliwych działaniach niepożądanych i konieczności zgłaszania ich lekarzowi. Szczególną uwagę należy zwrócić na objawy mogące świadczyć o poważnych powikłaniach, takich jak zespół serotoninowy czy myśli samobójcze.
Warto zapamiętać
- Sertralina jest lekiem przeciwdepresyjnym z grupy selektywnych inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI)
- Lek wymaga ostrożnego stosowania i regularnego monitorowania pacjenta, szczególnie na początku terapii i przy zmianie dawkowania
Przedawkowanie
Objawy przedawkowania sertraliny mogą obejmować:
- Senność
- Nudności i wymioty
- Tachykardię
- Drżenia
- Pobudzenie
- Zawroty głowy
- Wydłużenie odstępu QTc
- Częstoskurcz komorowy typu torsade de pointes
W przypadku przedawkowania należy podjąć intensywne postępowanie medyczne, w tym monitorowanie EKG i podstawowych parametrów życiowych. Nie istnieje swoista odtrutka dla sertraliny. Można rozważyć podanie węgla aktywowanego.
Przedawkowanie sertraliny może prowadzić do poważnych powikłań, w tym zaburzeń rytmu serca. Konieczne jest szybkie wdrożenie odpowiedniego postępowania medycznego i ścisłe monitorowanie pacjenta.
Mechanizm działania
Sertralina jest silnym i swoistym inhibitorem wychwytu serotoniny (5-HT) w komórkach nerwowych. Prowadzi to do nasilenia działania serotoniny w ośrodkowym układzie nerwowym. Lek ma jedynie bardzo słaby wpływ na wychwyt zwrotny noradrenaliny i dopaminy.
Długotrwałe podawanie sertraliny prowadzi do zmniejszenia liczby i wrażliwości receptorów noradrenergicznych w mózgu, co jest efektem obserwowanym również w przypadku innych leków przeciwdepresyjnych i stosowanych w leczeniu zaburzeń obsesyjno-kompulsyjnych.
Główny mechanizm działania sertraliny polega na zwiększeniu stężenia serotoniny w synapsach nerwowych, co prowadzi do złagodzenia objawów depresji i innych zaburzeń, w których lek jest stosowany. Efekt terapeutyczny związany jest również z adaptacyjnymi zmianami w układzie noradrenergicznym.
2) Pacjenci 65+
Przysługuje uprawnionym pacjentom we wskazaniach określonych w decyzji o objęciu refundacją. Jeżeli lek jest refundowany we wszystkich zarejestrowanych wskazaniach, to jest w nich wszystkich bezpłatny dla pacjenta. Jeżeli natomiast lek jest refundowany w określonych wskazaniach, to jest bezpłatny dla seniorów tylko i wyłącznie w tych właśnie wskazaniach.
3) Pacjenci do ukończenia 18 roku życia