Zofran®
Ondansetron hydrochloride
Zofran® - informacje dla lekarza
Wskazania do stosowania
Zofran (ondansetron) jest wskazany w następujących przypadkach:
Dorośli:
- Zapobieganieołanych chemioterapią i radioterapią nowotworów
- Zapobieganie nudnościom i wymiotom okresu pooperacyjnego
Dzieci i młodzież (≥6 miesięcy):
- Zapobieganie i hamowanie nudności oraz wymiotów wywołanych chemioterapią nowotworów
W przypadku zapobiegania i leczenia pooperacyjnych nudności i wymiotów u dzieci zaleca się stosowanie ondansetronu w powolnym wstrzyknięciu dożylnym.
Zofran jest skutecznym lekiem przeciwwymiotnym o szerokim zastosowaniu, szczególnie w onkologii i chirurgii, zarówno u dorosłych jak i dzieci powyżej 6 miesiąca życia.
Dawkowanie
Dawkowanie Zofranu należy dostosować indywidualnie w zależności od wskazania, wieku pacjenta oraz drogi podania. Lek jest dostępny w postaci doustnej, parenteralnej i doodbytniczej.
Nudności i wymioty wywołane chemioterapią/radioterapią u dorosłych
Siła działania wymiotnego | Dawkowanie |
---|---|
Średnie działanie wymiotne | 8 mg doustnie 1-2 h przed chemio/radioterapią, powtórzyć po 12 h |
Silne działanie wymiotne | Podanie dożylne, domięśniowe lub doodbytnicze w dniu chemioterapii |
Tabela 1. Dawkowanie Zofranu u dorosłych w zależności od siły działania wymiotnego chemio/radioterapii
W kolejnych dniach (do 5 dni) zaleca się kontynuację leczenia doustnie lub doodbytniczo w dawce 8 mg 2 razy na dobę.
Nudności i wymioty wywołane chemioterapią u dzieci ≥6 miesięcy
Dawkowanie można ustalić na podstawie powierzchni ciała lub masy ciała:
Powierzchnia ciała | Dawkowanie |
---|---|
<0,6 m2 | Dzień 1: 5 mg/m2 i.v. + 2 mg doustnie po 12h Dni 2-6: 2 mg doustnie co 12h |
0,6-1,2 m2 | Dzień 1: 5 mg/m2 i.v. + 4 mg doustnie po 12h Dni 2-6: 4 mg doustnie co 12h |
>1,2 m2 | Dzień 1: 5 mg/m2 lub 8 mg i.v. + 8 mg doustnie po 12h Dni 2-6: 8 mg doustnie co 12h |
Tabela 2. Dawkowanie Zofranu u dzieci w zależności od powierzchni ciała
Maksymalna dawka dobowa nie może przekraczać dawki stosowanej u dorosłych (32 mg).
Dawkowanie Zofranu jest złożone i wymaga indywidualnego dostosowania do pacjenta, rodzaju terapii przeciwnowotworowej oraz drogi podania leku. Kluczowe jest przestrzeganie maksymalnych dawek dobowych.
Przeciwwskazania
- Nadwrażliwość na ondansetron lub którąkolwiek substancję pomocniczą
- Jednoczesne stosowanie z apomorfiną (ryzyko głębokiego niedociśnienia i utraty przytomności)
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Reakcje nadwrażliwości: Możliwe u pacjentów z nadwrażliwością na innych antagonistów 5-HT3. Należy monitorować objawy oddechowe.
Wydłużenie odstępu QT: Ondansetron wydłuża odstęp QT zależnie od dawki. Zachować ostrożność u pacjentów z czynnikami ryzyka wydłużenia QT lub przyjmujących leki wydłużające QT. Skorygować hipokaliemię i hipomagnezemię przed podaniem.
Zespół serotoninowy: Ryzyko przy jednoczesnym stosowaniu z innymi lekami serotoninergicznymi (np. SSRI, SNRI). Monitorować objawy.
Zaparcia: Ondansetron może wydłużać pasaż jelitowy. Monitorować pacjentów z objawami podostrej niedrożności jelit.
Maskowanie krwawienia: U pacjentów po tonsilektomii ondansetron może maskować utajone krwawienie.
Hepatotoksyczność: Monitorować czynność wątroby u dzieci i młodzieży otrzymujących ondansetron z chemioterapią hepatotoksyczną.
Warto zapamiętać
- Ondansetron może wydłużać odstęp QT - zachować ostrożność u pacjentów z czynnikami ryzyka
- Istnieje ryzyko zespołu serotoninowego przy łączeniu z innymi lekami serotoninergicznymi
Stosowanie Zofranu wymaga uwzględnienia licznych ostrzeżeń i środków ostrożności, szczególnie w zakresie ryzyka sercowo-naczyniowego oraz interakcji z innymi lekami.
Interakcje
Leki wydłużające odstęp QT: Zwiększone ryzyko zaburzeń rytmu serca przy jednoczesnym stosowaniu.
Leki serotoninergiczne: Ryzyko zespołu serotoninowego przy jednoczesnym stosowaniu z SSRI, SNRI.
Induktory CYP3A4: Fenytoina, karbamazepina, ryfampicyna mogą zmniejszać stężenie ondansetronu we krwi.
Tramadol: Ondansetron może osłabiać działanie przeciwbólowe tramadolu.
Apomorfina: Przeciwwskazane jednoczesne stosowanie (ryzyko głębokiego niedociśnienia).
Ondansetron wchodzi w liczne interakcje lekowe, które mogą wpływać na jego skuteczność i bezpieczeństwo. Konieczna jest dokładna analiza stosowanych przez pacjenta leków przed włączeniem Zofranu.
Ciąża i laktacja
Nie zaleca się stosowania ondansetronu u kobiet w ciąży ze względu na brak wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa.
Ondansetron przenika do mleka matki. Zaleca się, aby matki przyjmujące ondansetron nie karmiły piersią.
Działania niepożądane
Najczęstsze działania niepożądane:
- Bóle głowy (bardzo często)
- Uczucie gorąca lub zaczerwienienie (często)
- Zaparcia (często)
Inne istotne działania niepożądane:
- Reakcje nadwrażliwości, w tym anafilaksja (rzadko)
- Zaburzenia rytmu serca, w tym wydłużenie odstępu QT (niezbyt często/rzadko)
- Zaburzenia wątrobowe (niezbyt często)
Profil działań niepożądanych Zofranu jest stosunkowo korzystny, jednak należy zwrócić szczególną uwagę na potencjalne reakcje nadwrażliwości oraz zaburzenia rytmu serca.
Mechanizm działania
Ondansetron jest silnym, wybiórczym antagonistą receptorów serotoninowych typu 3 (5-HT3). Jego działanie przeciwwymiotne wynika z blokowania receptorów 5-HT3 w obwodowym i ośrodkowym układzie nerwowym, co hamuje odruch wymiotny wywołany przez chemioterapię, radioterapię lub czynniki okołooperacyjne.
Selektywne działanie na receptory 5-HT3 zapewnia skuteczność przeciwwymiotną Zofranu przy stosunkowo niewielkiej liczbie działań niepożądanych.
Załącznik: C.0.09.
2) Nowotwory złośliwe
3) Pacjenci 65+
Przysługuje uprawnionym pacjentom we wskazaniach określonych w decyzji o objęciu refundacją. Jeżeli lek jest refundowany we wszystkich zarejestrowanych wskazaniach, to jest w nich wszystkich bezpłatny dla pacjenta. Jeżeli natomiast lek jest refundowany w określonych wskazaniach, to jest bezpłatny dla seniorów tylko i wyłącznie w tych właśnie wskazaniach.
4) Pacjenci do ukończenia 18 roku życia