Zinnat - (IR)
Cefuroxime axetil
Zinnat - charakterystyka leku dla lekarzy
Wskazania do stosowania
Zinnat (aksetyl cefuroksymu) jest antybiotykiem cefalosporynowym II generacji wskazanym w leczeniu następujących zakażeń bakteryjnych u dorosłych i dzieci od 3 miesiąca życia:
- Ostre paciorkowcowe zapalenie gardła i migdałków
- Bakteryjne zapalenie zatok przynosowych
- Ostre zapalenie ucha środkowego
- Zaostrzenie przewlekłego zapalenia oskrzeli
- Zapalenie pęcherza moczowego
- Odmiedniczkowe zapalenie nerek
- Niepowikłane zakażenia skóry i tkanek miękkich
- Wczesna postać choroby z Lyme (boreliozy)
Przy stosowaniu leku należy uwzględnić oficjalne wytyczne dotyczące racjonalnego użycia antybiotyków.
Zinnat wykazuje szerokie spektrum działania przeciwbakteryjnego, obejmujące najczęstsze patogeny odpowiedzialne za zakażenia górnych i dolnych dróg oddechowych, układu moczowego oraz skóry i tkanek miękkich. Jest również skuteczny w leczeniu wczesnej postaci boreliozy.
Dawkowanie i sposób podawania
Standardowy czas terapii wynosi 7 dni, z możliwością modyfikacji w zakresie 5-10 dni w zależności od wskazania i stanu klinicznego pacjenta.
Grupa pacjentów | Wskazanie | Dawkowanie |
---|---|---|
Dorośli i dzieci ≥40 kg | Ostre zapalenie migdałków, zatok, zapalenie pęcherza moczowego, odmiedniczkowe zapalenie nerek, niepowikłane zakażenia skóry i tkanek miękkich | 250 mg 2x/dobę |
Dorośli i dzieci ≥40 kg | Ostre zapalenie ucha środkowego, zaostrzenie POChP | 500 mg 2x/dobę |
Dorośli i dzieci ≥40 kg | Choroba z Lyme | 500 mg 2x/dobę przez 14 dni (10-21 dni) |
Dzieci <40 kg | Ostre zapalenie migdałków, zatok | 10 mg/kg mc. 2x/dobę, maks. 125 mg 2x/dobę |
Dzieci <40 kg | Zapalenie ucha środkowego, cięższe zakażenia u dzieci ≥2 lat, zapalenie pęcherza moczowego, odmiedniczkowe zapalenie nerek, niepowikłane zakażenia skóry i tkanek miękkich | 15 mg/kg mc. 2x/dobę, maks. 250 mg 2x/dobę |
Dzieci <40 kg | Choroba z Lyme | 15 mg/kg mc. 2x/dobę, maks. 250 mg 2x/dobę przez 14 dni (10-21 dni) |
Uwaga: Tabletki i granulat do sporządzania zawiesiny doustnej zawierające aksetyl cefuroksymu nie są biorównoważne i nie można ich wzajemnie zastępować na podstawie przeliczenia mg/mg.
Dawkowanie Zinnatu jest zróżnicowane w zależności od wieku pacjenta, masy ciała oraz rodzaju i ciężkości zakażenia. Kluczowe jest przestrzeganie zalecanego schematu dawkowania dla zapewnienia optymalnej skuteczności terapeutycznej.
Modyfikacja dawkowania w niewydolności nerek
U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek konieczna jest modyfikacja dawkowania ze względu na wydalanie cefuroksymu głównie przez nerki:
- CrCl ≥30 ml/min/1,73 m2: bez zmian (standardowe dawkowanie)
- CrCl 10-29 ml/min/1,73 m2: standardowa dawka co 24 h
- CrCl <10 ml/min/1,73 m2: standardowa dawka co 48 h
- Pacjenci hemodializowani: kolejną dawkę należy podać po zakończeniu każdej dializy
Dostosowanie dawkowania Zinnatu u pacjentów z niewydolnością nerek jest kluczowe dla zapewnienia bezpieczeństwa terapii i uniknięcia kumulacji leku w organizmie.
Sposób podawania
Zinnat należy przyjmować po posiłku w celu optymalizacji wchłaniania. Tabletek powlekanych nie należy dzielić ani kruszyć. U młodszych dzieci zaleca się stosowanie zawiesiny doustnej.
Przeciwwskazania
Stosowanie Zinnatu jest przeciwwskazane w następujących przypadkach:
- Nadwrażliwość na cefuroksym lub jakikolwiek składnik preparatu
- Stwierdzona wcześniej nadwrażliwość na antybiotyki cefalosporynowe
- Ciężka reakcja nadwrażliwości (np. anafilaksja) na jakikolwiek antybiotyk β-laktamowy (penicyliny, monobaktamy, karbapenemy) w wywiadzie
Przed zastosowaniem Zinnatu kluczowe jest dokładne zebranie wywiadu alergologicznego pacjenta, ze szczególnym uwzględnieniem reakcji na antybiotyki β-laktamowe.
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Podczas stosowania Zinnatu należy zachować szczególną ostrożność w następujących sytuacjach:
- U pacjentów z reakcjami alergicznymi na penicyliny lub inne β-laktamy w wywiadzie
- Ryzyko nadmiernego wzrostu Candida spp. podczas długotrwałej terapii
- Możliwość rozwoju rzekomobłoniastego zapalenia jelita grubego (obserwacja pacjenta pod kątem biegunki)
- Ryzyko wystąpienia reakcji Jarischa-Herxheimera w leczeniu boreliozy
- Konieczność monitorowania skuteczności terapii, zwłaszcza przy zmianie z formy pozajelitowej na doustną
Stosowanie Zinnatu wymaga uważnego monitorowania pacjenta pod kątem potencjalnych działań niepożądanych oraz skuteczności terapii, szczególnie w przypadku długotrwałego leczenia lub specyficznych wskazań, jak borelioza.
Warto zapamiętać
1. Zinnat jest antybiotykiem cefalosporynowym II generacji o szerokim spektrum działania, skutecznym w leczeniu zakażeń dróg oddechowych, układu moczowego oraz skóry i tkanek miękkich.
2. Dawkowanie Zinnatu musi być dostosowane do funkcji nerek pacjenta, a lek powinien być przyjmowany po posiłku dla optymalizacji wchłaniania.
Interakcje lekowe
Należy zwrócić uwagę na następujące interakcje Zinnatu:
- Możliwe zmniejszenie skuteczności doustnych środków antykoncepcyjnych
- Probenecyd może zwiększać stężenie i przedłużać działanie cefuroksymu
- Wpływ na wyniki badań laboratoryjnych (fałszywie dodatni test Coombs'a, zaburzenia oznaczania glukozy we krwi)
Przy stosowaniu Zinnatu istotne jest uwzględnienie potencjalnych interakcji, szczególnie u pacjentek stosujących doustną antykoncepcję hormonalną oraz przy interpretacji wyników badań laboratoryjnych.
Stosowanie w ciąży i podczas karmienia piersią
Ciąża: Ograniczone dane dotyczące stosowania u kobiet ciężarnych. Lek można stosować tylko wtedy, gdy korzyści przewyższają potencjalne ryzyko.
Karmienie piersią: Cefuroksym przenika do mleka kobiecego w niewielkich ilościach. Stosowanie możliwe po ocenie stosunku korzyści do ryzyka przez lekarza.
Decyzja o zastosowaniu Zinnatu u kobiet w ciąży lub karmiących piersią powinna być podjęta indywidualnie, po dokładnej analizie potencjalnych korzyści i ryzyka.
Działania niepożądane
Najczęstsze działania niepożądane Zinnatu obejmują:
- Nadmierny wzrost Candida
- Eozynofilia
- Bóle i zawroty głowy
- Zaburzenia żołądkowo-jelitowe (biegunka, nudności, ból brzucha)
- Przemijające zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych
Rzadziej obserwowane, ale potencjalnie poważne działania niepożądane to:
- Reakcje nadwrażliwości (w tym anafilaksja)
- Rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego
- Ciężkie reakcje skórne (zespół Stevens-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka)
Mimo że Zinnat jest zazwyczaj dobrze tolerowany, istotne jest monitorowanie pacjenta pod kątem potencjalnych działań niepożądanych, szczególnie reakcji alergicznych i zaburzeń żołądkowo-jelitowych.
Mechanizm działania
Aksetyl cefuroksymu, substancja czynna Zinnatu, jest prekursorem antybiotyku cefalosporynowego II generacji. Po wchłonięciu ulega hydrolizie do aktywnej formy - cefuroksymu. Mechanizm działania polega na hamowaniu syntezy ściany komórkowej bakterii poprzez wiązanie się z białkami PBP (penicillin-binding proteins). Cefuroksym wykazuje oporność na działanie większości β-laktamaz.
Zinnat, dzięki swojemu mechanizmowi działania i stabilności wobec β-laktamaz, jest skuteczny wobec szerokiego spektrum patogenów bakteryjnych, w tym szczepów opornych na niektóre inne antybiotyki.