Zinacef®
Cefuroxime
Zinacef® - charakterystyka produktu leczniczego dla lekarzy
Wskazania do stosowania
Zinacef jest wskazany w leczeniu następujących zakażeń u dorosłych i dzieci, w tym noworodków:
- Pozaszpitalne zapalenie płuc
- Zaostrzenie przewlekłego zapalenia oskrzeli
- Powikłane zakażenia dróg moczowych, w tym odmiedniczkowe zapalenie nerek
- Zakażenia tkanek miękkich: zapalenie skóry i tkanki podskórnej, róża oraz zakażenia ran
- Zakażenia w obrębie jamy brzusznej
- Zapobieganie zakażeniom po operacjach w obrębie przewodu pokarmowego (również przełyku), ortopedycznych, układu sercowo-naczyniowego, ginekologicznych (również po cesarskim cięciu)
W przypadku wysokiego ryzyka wystąpienia bakterii beztlenowych, cefuroksym należy podawać wraz z dodatkowymi, odpowiednimi lekami przeciwbakteryjnymi. Należy uwzględnić oficjalne zalecenia dotyczące właściwego stosowania leków przeciwbakteryjnych.
Cefuroksym wykazuje szerokie spektrum działania przeciwbakteryjnego, co czyni go skutecznym w leczeniu różnorodnych zakażeń bakteryjnych. Jego zastosowanie w profilaktyce okołooperacyjnej może znacząco zmniejszyć ryzyko powikłań infekcyjnych.
Dawkowanie i sposób podawania
Grupa pacjentów | Wskazanie | Dawkowanie |
---|---|---|
Dorośli i dzieci ≥40 kg | Pozaszpitalne zapalenie płuc, zaostrzenie POChP, zakażenia tkanek miękkich, zakażenia jamy brzusznej | 750 mg co 8 h (i.v. lub i.m.) |
Dorośli i dzieci ≥40 kg | Powikłane zakażenia dróg moczowych | 1,5 g co 8 h (i.v. lub i.m.) |
Dorośli i dzieci ≥40 kg | Ciężkie zakażenia | 750 mg co 6 h (i.v.) lub 1,5 g co 8 h (i.v.) |
Dzieci <40 kg | Większość zakażeń | 30-100 mg/kg/dobę w 3-4 dawkach (i.v.) |
Noworodki (0-3 tyg.) | Większość zakażeń | 30-100 mg/kg/dobę w 2-3 dawkach (i.v.) |
Dawkowanie należy dostosować u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek. Szczegółowe zalecenia dotyczące modyfikacji dawek w zależności od klirensu kreatyniny znajdują się w pełnej charakterystyce produktu leczniczego.
Zinacef można podawać dożylnie (wstrzyknięcie 3-5 min lub infuzja 30-60 min) lub domięśniowo (głębokie wstrzyknięcie). Maksymalna jednorazowa dawka domięśniowa to 750 mg. Dawki powyżej 1,5 g należy podawać dożylnie.
Przeciwwskazania
- Nadwrażliwość na cefuroksym lub jakąkolwiek substancję pomocniczą
- Stwierdzona wcześniej nadwrażliwość na antybiotyki cefalosporynowe
- Ciężka nadwrażliwość (np. reakcja anafilaktyczna) na jakikolwiek inny antybiotyk beta-laktamowy w wywiadzie
Przeciwwskazania do stosowania cefuroksymu są związane głównie z reakcjami nadwrażliwości na antybiotyki beta-laktamowe. Istotne jest dokładne zebranie wywiadu alergologicznego przed rozpoczęciem terapii.
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Reakcje nadwrażliwości: Możliwe wystąpienie ciężkich, potencjalnie śmiertelnych reakcji uczuleniowych. W razie ciężkiej reakcji nadwrażliwości należy natychmiast przerwać leczenie i wdrożyć odpowiednie postępowanie.
Jednoczesne stosowanie z diuretykami i aminoglikozydami: Zachować ostrożność ze względu na ryzyko nefrotoksyczności, szczególnie u osób starszych i z upośledzoną funkcją nerek.
Nadmierny wzrost drobnoustrojów niewrażliwych: Możliwy nadmierny wzrost Candida i innych opornych patogenów. Monitorować pacjenta pod kątem nadkażeń.
Rzekomobłoniaste zapalenie jelit: Rozważyć w przypadku wystąpienia biegunki podczas lub po leczeniu. Może być konieczne przerwanie terapii i wdrożenie leczenia przeciwko C. difficile.
Wpływ na testy diagnostyczne: Możliwe fałszywie dodatnie wyniki testu Coombsa i fałszywie ujemne wyniki testów na obecność glukozy z użyciem metod redukcyjnych.
Stosowanie cefuroksymu wymaga uwzględnienia potencjalnych działań niepożądanych i interakcji. Kluczowe jest monitorowanie pacjenta, szczególnie pod kątem reakcji nadwrażliwości i zaburzeń czynności nerek.
Warto zapamiętać
- Cefuroksym wykazuje szerokie spektrum działania przeciwbakteryjnego, skuteczne w leczeniu różnorodnych zakażeń
- Dawkowanie należy dostosować u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, monitorując ich stan kliniczny
Interakcje z innymi produktami leczniczymi
Doustne środki antykoncepcyjne: Cefuroksym może zmniejszać ich skuteczność poprzez wpływ na florę jelitową i wchłanianie estrogenów.
Probenecyd: Nie zaleca się jednoczesnego stosowania, gdyż wydłuża wydalanie cefuroksymu i zwiększa jego stężenie w surowicy.
Leki nefrotoksyczne i diuretyki pętlowe: Ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu z furosemidem lub aminoglikozydami ze względu na ryzyko zaburzenia czynności nerek.
Doustne leki przeciwzakrzepowe: Możliwe zwiększenie INR, konieczne monitorowanie.
Interakcje cefuroksymu z innymi lekami mogą wpływać na jego skuteczność i bezpieczeństwo stosowania. Konieczne jest uwzględnienie potencjalnych interakcji przy planowaniu terapii skojarzonej.
Wpływ na ciążę i laktację
Ciąża: Ograniczone dane. Stosować tylko gdy korzyści przewyższają potencjalne ryzyko. Cefuroksym przenika przez łożysko.
Karmienie piersią: Cefuroksym przenika do mleka matki w niewielkich ilościach. Ryzyko biegunki i zakażenia grzybiczego u dziecka. Rozważyć przerwanie karmienia piersią lub leczenia.
Decyzja o stosowaniu cefuroksymu u kobiet w ciąży lub karmiących piersią powinna być podjęta po dokładnej analizie korzyści i ryzyka, z uwzględnieniem stanu klinicznego pacjentki i potencjalnego wpływu na płód lub niemowlę.
Działania niepożądane
Najczęstsze działania niepożądane:
- Neutropenia, eozynofilia
- Przemijające zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych lub stężenia bilirubiny
- Reakcje w miejscu wstrzyknięcia
Rzadsze, ale istotne klinicznie działania niepożądane:
- Reakcje nadwrażliwości (w tym anafilaksja)
- Rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego
- Zaburzenia hematologiczne (małopłytkowość, niedokrwistość hemolityczna)
- Ciężkie reakcje skórne (zespół Stevens-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka)
Profil bezpieczeństwa cefuroksymu u dzieci jest zbliżony do profilu u dorosłych. Monitorowanie pacjentów pod kątem działań niepożądanych, szczególnie reakcji nadwrażliwości i zaburzeń hematologicznych, jest kluczowe dla bezpiecznego stosowania leku.
Przedawkowanie
Przedawkowanie cefuroksymu może prowadzić do:
- Encefalopatii
- Drgawek
- Śpiączki
Ryzyko objawów przedawkowania jest zwiększone u pacjentów z niewydolnością nerek. Leczenie polega na monitorowaniu funkcji życiowych i zastosowaniu leczenia objawowego. Stężenie cefuroksymu w surowicy można zmniejszyć stosując hemodializę lub dializę otrzewnową.
Mechanizm działania
Cefuroksym jest antybiotykiem cefalosporynowym II generacji. Jego mechanizm działania polega na:
- Hamowaniu syntezy ściany komórkowej bakterii poprzez wiązanie się z białkami PBP
- Przerwaniu biosyntezy peptydoglikanu, co prowadzi do lizy i śmierci komórki bakteryjnej
Oporność bakterii na cefuroksym może wynikać z:
- Produkcji beta-laktamaz (w tym ESBL i AmpC)
- Zmniejszonego powinowactwa PBP do cefuroksymu
- Zmniejszonej przepuszczalności błony zewnętrznej u bakterii Gram-ujemnych
- Aktywnego usuwania leku z komórki bakteryjnej
Zrozumienie mechanizmu działania i potencjalnych mechanizmów oporności jest kluczowe dla właściwego stosowania cefuroksymu i interpretacji wyników badań mikrobiologicznych.
Skład
Substancja czynna: Cefuroksym w postaci soli sodowej
Dostępne dawki:
- 750 mg (zawiera 42 mg sodu)
- 1,5 g (zawiera 83 mg sodu)
Zawartość sodu należy uwzględnić u pacjentów kontrolujących podaż sodu w diecie.
Zinacef jest skutecznym antybiotykiem o szerokim spektrum działania, stosowanym w leczeniu różnorodnych zakażeń bakteryjnych. Właściwe stosowanie, z uwzględnieniem wskazań, przeciwwskazań i potencjalnych działań niepożądanych, jest kluczowe dla osiągnięcia optymalnych efektów terapeutycznych i minimalizacji ryzyka.