Zestaw do sporządzania radiofarmaceutyku 99mTc-Pirofosforan
Zestaw do sporządzania radiofarmaceutyku 99mTc-Pirofosforan
Wskazania
Radiofarmaceutyk 99mTc-Pirofosforan przeznaczony jest wyłącznie do celów diagnostycznych w medycynie nuklearnej. Umożliwia przeprowadzenie badań scyntygraficznych, w tym scyntygrafii puli krwi, badania objętości krwi oraz scyntygrafii śledziony.
Dawkowanie i sposób podawania
Produkt leczniczy podaje się dożylnie po uprzednim rozpuszczeniu liofilizatu w roztworze soli fizjologicznej. Przed podaniem pacjentowi należy zapoznać się ze szczegółową instrukcją przygotowania zawartą w Charakterystyce Produktu Leczniczego.
W diagnostyce scyntygraficznej wykorzystującej znakowane erytrocyty, kompleks pirofosforanu z cyną (II) przygotowuje się poprzez rozpuszczenie liofilizatu w roztworze soli fizjologicznej. Dostępne są trzy metody znakowania erytrocytów:
- Metoda in vivo: Wstrzyknięcie roztworu pirofosforanu, a następnie podanie dożylne jałowego roztworu nadtechnecjanu (99mTc) sodu.
- Metoda in vitro: Inkubacja próbki krwi pacjenta lub wyizolowanych erytrocytów z roztworem pirofosforanu i nadtechnecjanem (99mTc) sodu, a następnie wstrzyknięcie wyznakowanych erytrocytów.
- Metoda in vivo/in vitro: Wstrzyknięcie roztworu pirofosforanu, pobranie próbki krwi, wyznakowanie in vitro nadtechnecjanem (99mTc) sodu i wstrzyknięcie wyznakowanych erytrocytów.
Istnieje również możliwość znakowania denaturowanych erytrocytów poprzez wyznakowanie metodą in vitro, a następnie denaturację przez ogrzewanie w temperaturze 49-50°C przez 25 minut.
Rodzaj badania | Średnia aktywność 99mTc | Zakres aktywności |
---|---|---|
Scyntygrafia puli krwi | 800 MBq | 500-1050 MBq |
Badanie objętości krwi | 3 MBq | 1-5 MBq |
Scyntygrafia śledziony | 50 MBq | 20-70 MBq |
Podane aktywności należy traktować jako ogólne wskazówki. Lekarz specjalista medycyny nuklearnej powinien uwzględniać lokalne diagnostyczne poziomy referencyjne (DRL) oraz przepisy.
Dawkowanie u dzieci i młodzieży
Podanie radiofarmaceutyku u dzieci wymaga starannego rozważenia wskazań klinicznych i oceny stosunku korzyści do ryzyka. Aktywność dla dzieci oblicza się na podstawie masy ciała, stosując odpowiednie współczynniki.
W przypadku badań ze znakowanymi erytrocytami u niemowląt konieczne jest podanie co najmniej 80 MBq dla uzyskania obrazów odpowiedniej jakości. Minimalna aktywność do scyntygrafii śledziony wynosi 20 MBq.
Ważne: Ze względu na długotrwałą retencję soli cyny w erytrocytach, zaleca się niepowtarzanie procedury przed upływem 3 miesięcy.
Warto zapamiętać:
- 99mTc-Pirofosforan jest radiofarmaceutykiem przeznaczonym wyłącznie do diagnostyki.
- Dostępne są trzy metody znakowania erytrocytów: in vivo, in vitro oraz in vivo/in vitro.
Przeciwwskazania
Nadwrażliwość na substancję czynną lub na którąkolwiek substancję pomocniczą zawartą w produkcie.
Stosowanie radiofarmaceutyku musi być zawsze uzasadnione spodziewaną korzyścią diagnostyczną, przewyższającą potencjalne ryzyko związane z ekspozycją na promieniowanie jonizujące.
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
- Ekspozycja na promieniowanie jonizujące musi być uzasadniona spodziewaną korzyścią diagnostyczną.
- Podawana aktywność powinna być możliwie najniższa przy zachowaniu oczekiwanej wartości diagnostycznej.
- Zaleca się znakowanie erytrocytów za pomocą 99mTc metodą in vivo przed ewentualnym podaniem jodowych środków kontrastowych.
- Odpowiednie nawodnienie pacjenta może obniżyć dawkę promieniowania oddziałującą na pęcherz moczowy.
- W przypadku niewydolności nerek narażenie na promieniowanie może wzrosnąć.
Należy zachować szczególną ostrożność przy obliczaniu dawki radiofarmaceutyku u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek.
Interakcje z innymi produktami leczniczymi
Obserwowano zmniejszoną wydajność znakowania erytrocytów w obecności następujących substancji:
- Heparyna
- Prazosyna
- Metyldopa
- Hydralazyna
- Glikozydy naparstnicy
- Chinidyna
- Inhibitory receptora β-adrenergicznego (np. propranolol)
- Inhibitory kanału wapniowego (np. werapamil, nifedypina)
- Azotany (np. nitrogliceryna)
- Antybiotyki antracyklinowe
- Jodowe środki kontrastowe
Uwaga: Należy unikać podawania roztworu kompleksu pirofosforanu z cyną(II) i roztworu nadtechnecjanu (99mTc) sodu tą samą drogą dożylną. Wstrzyknięcie przy użyciu kaniuli teflonowych może prowadzić do reakcji Sn(II) z kaniulą.
Ciąża i laktacja
U kobiet w wieku rozrodczym należy wykluczyć ciążę przed podaniem radiofarmaceutyku. W przypadku wątpliwości dotyczących możliwej ciąży, należy rozważyć alternatywne metody diagnostyczne bez użycia promieniowania jonizującego.
Badania radioizotopowe u kobiet w ciąży wiążą się z narażeniem płodu na promieniowanie. Produkt może być podawany kobietom ciężarnym tylko w przypadkach bezwzględnej konieczności, gdy korzyści znacznie przewyższają ryzyko.
Przed podaniem radiofarmaceutyku kobiecie karmiącej piersią należy rozważyć możliwość odroczenia podania do zakończenia karmienia. W przypadku konieczności podania:
- Przy znakowaniu erytrocytów metodą in vivo lub in vivo/in vitro: przerwać karmienie na 12 godzin.
- Przy znakowaniu metodą in vitro: przerwanie karmienia nie jest konieczne, ale nie należy podawać dziecku pierwszej porcji pokarmu po podaniu radiofarmaceutyku.
Zaleca się powrót do karmienia, gdy radioaktywność w mleku nie spowoduje narażenia dziecka na dawkę większą niż 1 mSv.
Działania niepożądane
Działania niepożądane po dożylnym podaniu znakowanych i nieznakowanych kompleksów obserwowano w pojedynczych przypadkach (1-5 na 100 000 podań). Mogą one obejmować:
- Zaburzenia serca: zaburzenia rytmu serca
- Zaburzenia układu nerwowego: bóle głowy, zawroty głowy, reakcje wazowagalne
- Zaburzenia żołądka i jelit: nudności, wymioty
- Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej: wysypki skórne
- Zaburzenia naczyniowe: spadek ciśnienia, napadowe zaczerwienienie skóry
- Zaburzenia ogólne: obrzęk twarzy, odczyny miejscowe w miejscu wstrzyknięcia
- Zaburzenia układu immunologicznego: objawy nietolerancji o charakterze alergicznym
Ważne: Narażenie na promieniowanie jonizujące wiąże się z ryzykiem indukcji nowotworów i wad dziedzicznych. Jednak w większości badań diagnostycznych w medycynie nuklearnej dawka skuteczna jest mniejsza niż 20 mSv, co wskazuje na małe prawdopodobieństwo wystąpienia tych działań niepożądanych.
Przedawkowanie
W przypadku niezamierzonego podania zbyt dużej aktywności radiofarmaceutyku, możliwości postępowania są ograniczone. Zaleca się:
- Wymuszanie diurezy
- Częste oddawanie moczu
Wydalanie radiofarmaceutyku zależy od prawidłowego przebiegu procesu hemolizy.
Właściwości farmakodynamiczne
Grupa farmakoterapeutyczna: radiofarmaceutyki diagnostyczne, układ krążenia, związki technetu (99mTc)
Kod ATC: V09GA06
W dawkach stosowanych do badań diagnostycznych, ani kompleks pirofosforanu z cyną(II), ani nadtechnecjan (99mTc) sodu, ani erytrocyty znakowane technetem-99m nie wykazują działania farmakodynamicznego.
Skład
Jedna fiolka zawiera:
- Substancja czynna: sodu pirofosforan dziesięciowodny 13,40 mg
- Substancja pomocnicza: cyny (II) chlorek dwuwodny 4,3 mg
Uwaga: Radionuklid nie wchodzi w skład zestawu.
Zestaw do sporządzania radiofarmaceutyku 99mTc-Pirofosforan stanowi ważne narzędzie diagnostyczne w medycynie nuklearnej. Jego zastosowanie wymaga specjalistycznej wiedzy i doświadczenia w zakresie bezpiecznego stosowania radiofarmaceutyków. Właściwe przygotowanie i podanie produktu, z uwzględnieniem indywidualnych potrzeb pacjenta, pozwala na uzyskanie cennych informacji diagnostycznych przy minimalizacji ryzyka związanego z ekspozycją na promieniowanie jonizujące.