Zeffix®
Lamivudine
Zeffix® - Lamiwudyna w leczeniu przewlekłego wirusowego zapalenia wątroby typu B
Wskazania do stosowania
Zeffix® (lamiwudyna)rosłych pacjentów z przewlby typu B (WZW B) w następujących przypadkach:
- Wyrównane przewlekłe WZW B z udokumentowaną replikacją wirusa oraz aktywnym zapaleniem i/lub zwłóknieniem wątroby w badaniu histopatologicznym
- Niewyrównane przewlekłe WZW B
Leczenie powinno być inicjowane i nadzorowane przez lekarzy specjalizujących się w terapii przewlekłego WZW B.
Dawkowanie i sposób podawania
Standardowa dawka Zeffix® u dorosłych pacjentów wynosi 100 mg raz na dobę, podawana doustnie. U pacjentów z niewyrównaną chorobą wątroby lamiwudynę należy stosować w skojarzeniu z innym lekiem przeciwwirusowym bez krzyżowej oporności, aby zminimalizować ryzyko rozwoju oporności i uzyskać szybsze zahamowanie replikacji wirusa.
Czas trwania terapii zależy od statusu serologicznego pacjenta:
- U pacjentów HBeAg-dodatnich: leczenie przez co najmniej 6-12 miesięcy po potwierdzeniu serokonwersji HBeAg lub do serokonwersji HBsAg
- U pacjentów HBeAg-ujemnych: leczenie do wystąpienia serokonwersji HBs lub utraty skuteczności
U pacjentów z niewyrównaną chorobą wątroby, marskością lub po przeszczepie wątroby nie zaleca się przerywania terapii.
Klirens kreatyniny (ml/min) | Dawka początkowa | Dawka podtrzymująca |
---|---|---|
30 do <50 | 20 ml (100 mg) | 10 ml (50 mg) raz/dobę |
15 do <30 | 20 ml (100 mg) | 5 ml (25 mg) raz/dobę |
5 do <15 | 7 ml (35 mg) | 5 ml (25 mg) raz/dobę |
<5 | 7 ml (35 mg) | 2 ml (10 mg) raz/dobę |
Dawkowanie lamiwudyny u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek
U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby bez towarzyszącej niewydolności nerek nie ma konieczności modyfikacji dawkowania. U osób w podeszłym wieku bez istotnego upośledzenia funkcji nerek (ClCr ≥50 ml/min) nie jest wymagana modyfikacja dawki.
Monitorowanie leczenia i oporność
W trakcie terapii lamiwudyną konieczne jest regularne monitorowanie pacjentów:
- Aktywność AlAT - co najmniej co 3 miesiące
- Poziom HBV DNA i HBeAg - co 6 miesięcy
U pacjentów z rozwojem mutacji YMDD wirusa HBV może dojść do zmniejszenia odpowiedzi na leczenie. W takim przypadku należy rozważyć zmianę terapii lub dodanie leku bez krzyżowej oporności, szczególnie jeśli HBV DNA pozostaje wykrywalne po 24 tygodniach leczenia.
Przeciwwskazania
Nadwrażliwość na lamiwudynę lub którykolwiek ze składników preparatu Zeffix®.
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Po przerwaniu leczenia lamiwudyną konieczne jest monitorowanie pacjentów pod kątem nawrotu zapalenia wątroby przez co najmniej 4 miesiące. Należy regularnie kontrolować parametry czynności wątroby (AlAT, bilirubina) oraz markery wirusologiczne (HBV DNA, HBeAg).
Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z niewydolnością nerek, wymagających modyfikacji dawkowania. Brak wystarczających danych dotyczących stosowania lamiwudyny u dzieci i młodzieży poniżej 18. roku życia.
Warto zapamiętać
- Lamiwudyna jest skuteczna w leczeniu przewlekłego WZW B, zarówno w postaci wyrównanej, jak i niewyrównanej
- Konieczne jest regularne monitorowanie pacjentów w trakcie terapii oraz po jej zakończeniu w celu wykrycia nawrotu choroby lub rozwoju oporności
Interakcje lekowe
Lamiwudyna wykazuje niewielki potencjał interakcji ze względu na ograniczony metabolizm i wydalanie głównie przez nerki. Należy zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu leków wydalanych przez aktywny transport kationów organicznych (np. trimetoprym). Nie zaleca się łączenia lamiwudyny z zalcytabiną ze względu na możliwość hamowania wewnątrzkomórkowej fosforylacji.
Przy stosowaniu lamiwudyny należy monitorować potencjalne interakcje, szczególnie z lekami wpływającymi na funkcję nerek lub konkurującymi o ten sam szlak wydalania.
Ciąża i karmienie piersią
Bezpieczeństwo stosowania lamiwudyny w ciąży nie zostało jednoznacznie określone. Nie zaleca się stosowania preparatu Zeffix® w pierwszym trymestrze ciąży oraz w okresie karmienia piersią.
Działania niepożądane
Najczęściej obserwowane działania niepożądane obejmują:
- Złe samopoczucie i zmęczenie
- Zakażenia dróg oddechowych
- Dyskomfort w obrębie gardła i migdałków
- Ból głowy
- Dolegliwości ze strony układu pokarmowego (bóle brzucha, nudności, wymioty, biegunka)
- Zwiększenie aktywności AlAT
- Zwiększenie aktywności kinazy kreatynowej
Rzadko obserwowano trombocytopenię oraz choroby mięśni. U pacjentów z HIV leczonych lamiwudyną odnotowano przypadki zapalenia trzustki i neuropatii obwodowej.
Mimo że lamiwudyna jest generalnie dobrze tolerowana, konieczne jest monitorowanie pacjentów pod kątem potencjalnych działań niepożądanych, szczególnie ze strony układu pokarmowego i mięśniowo-szkieletowego.
Mechanizm działania
Lamiwudyna jest analogiem nukleozydowym o działaniu przeciwwirusowym, specyficznym wobec wirusa zapalenia wątroby typu B. Po wniknięciu do komórki ulega fosforylacji do aktywnej postaci trójfosforanu, który hamuje replikację HBV poprzez włączenie do łańcucha DNA wirusa i zakończenie jego syntezy. Trójfosforan lamiwudyny nie wpływa na prawidłowy metabolizm komórkowy dezoksynukleotydów.
Właściwości farmakokinetyczne
Lamiwudyna charakteryzuje się dobrą biodostępnością po podaniu doustnym (80-85%), osiągając maksymalne stężenie w osoczu po około 1 godzinie. Czas półtrwania w osoczu wynosi 5-7 godzin. Lek w niewielkim stopniu wiąże się z białkami osocza i jest metabolizowany w wątrobie (5-10%). Większość lamiwudyny (około 70%) jest wydalana w postaci niezmienionej z moczem.
Korzystny profil farmakokinetyczny lamiwudyny umożliwia stosowanie leku raz na dobę, co może poprawiać adherencję pacjentów do terapii. Należy jednak pamiętać o konieczności dostosowania dawki u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek.