Zavedos®
Idarubicin hydrochloride
Zavedos® - Idarubicyna w leczeniu białaczek
Wskazania do stosowania
Idarubicyna jest lekiem przeciwnowotworowym z grupy antracyklin, stosowanym w chemioterapii skojarzonej. Główne wskazania do stosowania idarubicyny obejmują:
U dorosłych:
- Ostra białaczka nielimfoblastyczna (ANLL) / ostra białaczka szpikowa (AML) - w terapii pierwszego rzutu oraz u pacjentów z nawrotami lub opornością na leczenie
- Ostra białaczka limfoblastyczna (ALL) - jako lek drugiego rzutu
U dzieci:
- Ostra białaczka szpikowa (AML) - w skojarzeniu z cytarabiną jako indukcji remisji
- Ostra białaczka limfoblastyczna (ALL) - jako lek drugiego rzutu
Idarubicyna wykazuje skuteczność zarówno w terapii pierwszego rzutu, jak i u pacjentów z nawrotami choroby lub nieodpowiadających na wcześniejsze leczenie.
Dawkowanie i sposób podawania
Idarubicynę podaje się wyłącznie dożylnie w postaci rozcieńczonego roztworu. Wlew należy wykonywać przez 5-10 minut przez uprzednio założony cewnik dożylny. Nie zaleca się szybkiego wstrzyknięcia ze względu na ryzyko wynaczynienia.
Wskazanie | Grupa wiekowa | Dawkowanie |
---|---|---|
ANLL/AML | Dorośli | 12 mg/m² pc./dobę przez 3 dni lub 8 mg/m² pc./dobę przez 5 dni |
ANLL/AML | Dzieci | 10-12 mg/m² pc./dobę przez 3 dni |
ALL | Dorośli | 12 mg/m² pc./dobę przez 3 dni |
ALL | Dzieci | 10 mg/m² pc./dobę przez 3 dni |
Dawkowanie należy dostosować indywidualnie, uwzględniając stan hematologiczny pacjenta oraz dawki innych leków cytotoksycznych w terapii skojarzonej.
U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby lub nerek (poziom bilirubiny i/lub kreatyniny >2 mg%) należy rozważyć zmniejszenie dawki. Nie stosować u pacjentów z ciężką niewydolnością wątroby i/lub nerek.
Przeciwwskazania
Główne przeciwwskazania do stosowania idarubicyny obejmują:
- Nadwrażliwość na idarubicynę lub inne antracykliny/antracenodiony
- Ciężka niewydolność wątroby lub nerek
- Ciężka niewydolność mięśnia sercowego
- Niedawno przebyty zawał mięśnia sercowego
- Poważne zaburzenia rytmu serca
- Utrzymująca się supresja szpiku kostnego
- Wcześniejsze leczenie maksymalną dawką kumulacyjną idarubicyny i/lub innych antracyklin
Należy zachować szczególną ostrożność przy kwalifikacji pacjentów do leczenia idarubicyną, biorąc pod uwagę potencjalne ryzyko działań niepożądanych, zwłaszcza kardiotoksyczności.
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Stosowanie idarubicyny wymaga ścisłego nadzoru lekarza doświadczonego w chemioterapii. Kluczowe aspekty bezpieczeństwa obejmują:
Kardiotoksyczność
Idarubicyna może powodować wczesne (ostre) i późne (opóźnione) powikłania kardiologiczne. Wczesne objawy obejmują głównie zaburzenia rytmu serca, późne - rozwój kardiomiopatii z objawami niewydolności serca. Konieczne jest monitorowanie czynności serca przed, w trakcie i po zakończeniu leczenia, szczególnie u pacjentów z czynnikami ryzyka.
Mielosupresja
U wszystkich pacjentów dochodzi do ciężkiego zahamowania czynności szpiku kostnego. Konieczne jest regularne monitorowanie parametrów hematologicznych. Głównym objawem jest leukopenia i/lub neutropenia, może również wystąpić małopłytkowość i niedokrwistość.
Zaburzenia czynności wątroby i nerek
Przed rozpoczęciem i w trakcie leczenia należy oceniać czynność wątroby i nerek. U pacjentów z zaburzeniami czynności tych narządów może być konieczna modyfikacja dawkowania.
Zespół lizy guza
Idarubicyna może powodować hiperurykemię w wyniku nasilonego rozpadu komórek nowotworowych. Konieczne jest monitorowanie parametrów biochemicznych i wdrożenie odpowiedniej profilaktyki.
Wynaczynienie
Wynaczynienie idarubicyny może prowadzić do ciężkiego uszkodzenia tkanek. Należy ściśle przestrzegać zaleceń dotyczących podawania leku.
Ponadto należy zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu innych leków kardiotoksycznych lub wpływających na układ sercowo-naczyniowy. Nie zaleca się szczepień żywymi szczepionkami w trakcie leczenia idarubicyną.
Warto zapamiętać
- Idarubicyna wymaga ścisłego monitorowania czynności serca ze względu na ryzyko kardiotoksyczności
- U wszystkich pacjentów dochodzi do ciężkiej mielosupresji, konieczne jest regularne kontrolowanie parametrów hematologicznych
Interakcje lekowe
Stosowanie idarubicyny w skojarzeniu z innymi lekami wymaga szczególnej uwagi. Najważniejsze interakcje obejmują:
- Nasilenie mielosupresji przy jednoczesnym stosowaniu innych leków hamujących czynność szpiku kostnego
- Zwiększone ryzyko kardiotoksyczności przy skojarzeniu z innymi lekami kardiotoksycznymi lub wpływającymi na układ sercowo-naczyniowy
- Możliwy wpływ na metabolizm i farmakokinetykę idarubicyny przy jednoczesnym stosowaniu leków wpływających na czynność wątroby
- Nasilona supresja szpiku kostnego przy jednoczesnej radioterapii
Konieczne jest dokładne monitorowanie pacjenta i ewentualna modyfikacja dawkowania przy stosowaniu terapii skojarzonej.
Ciąża i laktacja
Idarubicyna wykazuje działanie embriotoksyczne. Stosowanie w ciąży jest możliwe jedynie wtedy, gdy potencjalne korzyści przewyższają ryzyko dla płodu. Pacjentki w wieku rozrodczym muszą stosować skuteczną antykoncepcję. Nie zaleca się karmienia piersią w trakcie leczenia idarubicyną.
Mężczyźni leczeni idarubicyną powinni stosować skuteczne metody antykoncepcji ze względu na możliwe uszkodzenie chromosomów plemników.
Działania niepożądane
Najczęstsze i najistotniejsze działania niepożądane idarubicyny obejmują:
- Zaburzenia hematologiczne: niedokrwistość, leukopenia, neutropenia, małopłytkowość
- Zaburzenia serca: kardiomiopatia, niewydolność serca, zaburzenia rytmu
- Zaburzenia żołądka i jelit: nudności, wymioty, zapalenie błon śluzowych
- Zakażenia i powikłania infekcyjne
- Zaburzenia skóry: łysienie, zmiany skórne
- Zaburzenia metaboliczne: hiperurykemia
Możliwe jest również wystąpienie wtórnych nowotworów, w tym ostrych białaczek. Konieczne jest ścisłe monitorowanie pacjenta i odpowiednie postępowanie w przypadku wystąpienia działań niepożądanych.
Przedawkowanie
Przedawkowanie idarubicyny może prowadzić do ostrego uszkodzenia mięśnia sercowego i ciężkiego zahamowania czynności szpiku kostnego. Leczenie obejmuje intensywną terapię podtrzymującą, w tym przetoczenia krwi i izolację pacjenta. Konieczna jest długotrwała obserwacja ze względu na ryzyko opóźnionej niewydolności serca.
Mechanizm działania
Idarubicyna jest antracykliną o działaniu przeciwnowotworowym. Jej mechanizm działania polega na:
- Wbudowywaniu się w cząsteczkę DNA
- Interakcji z enzymem topoizomerazą II
- Hamowaniu syntezy kwasów nukleinowych
Wysoka lipofilność idarubicyny zwiększa jej penetrację do komórek w porównaniu do innych antracyklin. Zarówno idarubicyna, jak i jej główny metabolit - idarubicynol, wykazują działanie przeciwnowotworowe.
Badania sugerują, że idarubicyna może charakteryzować się korzystniejszym profilem bezpieczeństwa w zakresie kardiotoksyczności w porównaniu do innych antracyklin, przy zachowaniu wysokiej skuteczności przeciwnowotworowej.
Skład
Produkt leczniczy Zavedos® dostępny jest w fiolkach zawierających 5 mg lub 10 mg chlorowodorku idarubicyny w postaci liofilizatu do sporządzania roztworu do infuzji.
Właściwe przygotowanie i podanie leku ma kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa i skuteczności terapii idarubicyną.