Zaranta
Rosuvastatin
Zaranta - rozuwastatyna
Wskazania do stosowania
Zaranta (rozuwastatyna) jest wskazana w następujących przypadkach:
- Pierwotna hipercholesterolemia u dorosłych, młodzieży i dzieci od 6 roku życia (typ IIa, w tym heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna) lub mieszana dyslipidemia (typ IIb) - jako leczenie dodatkowe do diety, gdy dieta i inne metody niefarmakologiczne (np. ćwiczenia, redukcja masy ciała) są niewystarczające.
- Rodzinna homozygotyczna hipercholesterolemia - jako leczenie dodatkowe do diety i innych metod leczenia hipolipemizującego (np. afereza LDL) lub gdy inne metody są niewłaściwe.
- Zapobieganie dużym zdarzeniom sercowo-naczyniowym u pacjentów z wysokim ryzykiem pierwszego takiego zdarzenia - jako uzupełnienie działań mających na celu redukcję innych czynników ryzyka.
Rozuwastatyna jest skutecznym lekiem w terapii zaburzeń lipidowych, szczególnie w przypadkach wymagających znacznej redukcji poziomu cholesterolu LDL. Należy jednak pamiętać, że farmakoterapia powinna być zawsze połączona z odpowiednią dietą i modyfikacją stylu życia.
Dawkowanie i sposób podawania
Przed rozpoczęciem i w trakcie leczenia pacjent powinien stosować dietę mającą na celu zmniejszenie stężenia cholesterolu. Dawkowanie należy ustalać indywidualnie, zgodnie z obowiązującymi zaleceniami i celem terapii oraz reakcją pacjenta na leczenie.
Wskazanie | Dawkowanie |
---|---|
Leczenie hipercholesterolemii | Zalecana dawka początkowa: 5 lub 10 mg doustnie raz na dobę. W razie potrzeby po 4 tygodniach można zwiększyć dawkę. |
Zapobieganie zdarzeniom sercowo-naczyniowym | 20 mg na dobę |
Dzieci i młodzież 6-17 lat | Dawkowanie ustala specjalista |
Dawka 40 mg jest zarezerwowana dla pacjentów z ciężką hipercholesterolemią i wysokim ryzykiem powikłań sercowo-naczyniowych, u których nie uzyskano odpowiedniej kontroli przy dawce 20 mg. Leczenie dawką 40 mg powinno odbywać się pod nadzorem specjalisty.
Zaranta może być przyjmowana o dowolnej porze dnia, z posiłkiem lub niezależnie od posiłków.
Wniosek: Dawkowanie rozuwastatyny należy dostosować indywidualnie, rozpoczynając od niższych dawek i stopniowo zwiększając w razie potrzeby. Kluczowe jest monitorowanie efektów leczenia i ewentualnych działań niepożądanych.
Przeciwwskazania
Stosowanie Zaranty jest przeciwwskazane w następujących przypadkach:
- Nadwrażliwość na rozuwastatynę lub którąkolwiek substancję pomocniczą
- Czynna choroba wątroby, w tym niewyjaśnione trwałe zwiększenie aktywności aminotransferaz w surowicy powyżej 3-krotności górnej granicy normy
- Ciężkie zaburzenia czynności nerek (klirens kreatyniny <30 ml/min)
- Miopatia
- Jednoczesne stosowanie cyklosporyny
- Ciąża i karmienie piersią
- U kobiet w wieku rozrodczym niestosujących skutecznych metod antykoncepcji
Wniosek: Przed rozpoczęciem terapii rozuwastatyną należy dokładnie ocenić stan pacjenta, zwracając szczególną uwagę na funkcję wątroby i nerek oraz wykluczyć przeciwwskazania. Konieczne jest także poinformowanie pacjentek w wieku rozrodczym o konieczności stosowania skutecznej antykoncepcji.
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Podczas stosowania rozuwastatyny należy zachować szczególną ostrożność w następujących przypadkach:
- Zaburzenia czynności nerek - u pacjentów leczonych dawką 40 mg należy rozważyć kontrolę czynności nerek
- Miopatia i rabdomioliza - ryzyko jest większe przy dawkach >20 mg, u pacjentów >70 lat, z zaburzeniami czynności nerek, niedoczynnością tarczycy lub przy jednoczesnym stosowaniu fibratów
- Zaburzenia czynności wątroby - należy zachować ostrożność u pacjentów nadużywających alkoholu lub z chorobami wątroby w wywiadzie
- Cukrzyca - u pacjentów z czynnikami ryzyka cukrzycy należy monitorować poziom glukozy
- Dzieci i młodzież - ocena wzrostu, masy ciała i dojrzewania płciowego powinna być prowadzona przez 2 lata
Należy poinformować pacjentów o konieczności natychmiastowego zgłoszenia niewyjaśnionych bólów mięśni, osłabienia lub skurczów, szczególnie jeśli towarzyszy im złe samopoczucie lub gorączka.
Warto zapamiętać
- Rozuwastatyna może powodować miopatię i rabdomiolizę, szczególnie przy wyższych dawkach
- Konieczne jest monitorowanie czynności wątroby i nerek oraz poziomu kinazy kreatynowej podczas terapii
Wniosek: Stosowanie rozuwastatyny wymaga ścisłego monitorowania pacjenta, szczególnie pod kątem działań niepożądanych ze strony mięśni, wątroby i nerek. Kluczowa jest edukacja pacjenta odnośnie objawów, które powinny skłonić go do natychmiastowego kontaktu z lekarzem.
Interakcje z innymi produktami leczniczymi
Rozuwastatyna wchodzi w istotne interakcje z wieloma lekami, co może wpływać na jej skuteczność i bezpieczeństwo stosowania:
- Cyklosporyna - znacznie zwiększa stężenie rozuwastatyny, jednoczesne stosowanie jest przeciwwskazane
- Inhibitory proteazy (np. atazanawir, rytonawir) - mogą znacząco zwiększać ekspozycję na rozuwastatynę
- Gemfibrozyl i inne fibraty - zwiększają ryzyko miopatii, należy zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu
- Ezetymib - może zwiększać stężenie rozuwastatyny
- Leki zobojętniające - mogą zmniejszać wchłanianie rozuwastatyny, należy zachować odstęp w przyjmowaniu
- Warfaryna i inne antagoniści witaminy K - rozuwastatyna może nasilać działanie przeciwzakrzepowe, konieczne monitorowanie INR
- Doustne środki antykoncepcyjne - rozuwastatyna może zwiększać stężenie hormonów, należy uwzględnić przy doborze dawki antykoncepcji
Wniosek: Przed włączeniem rozuwastatyny należy dokładnie przeanalizować wszystkie leki przyjmowane przez pacjenta. W przypadku konieczności jednoczesnego stosowania leków wchodzących w interakcje, może być wymagana modyfikacja dawkowania lub ścisłe monitorowanie.
Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Stosowanie rozuwastatyny w ciąży i podczas karmienia piersią jest przeciwwskazane. Kobiety w wieku rozrodczym muszą stosować skuteczne metody antykoncepcji. Jeśli pacjentka zajdzie w ciążę podczas stosowania rozuwastatyny, należy natychmiast przerwać leczenie.
Brak danych dotyczących wpływu rozuwastatyny na płodność u ludzi, jednak badania na zwierzętach wykazały potencjalny szkodliwy wpływ na reprodukcję.
Wniosek: Rozuwastatyna nie powinna być stosowana u kobiet planujących ciążę, będących w ciąży lub karmiących piersią. Konieczne jest stosowanie skutecznej antykoncepcji podczas terapii.
Działania niepożądane
Najczęstsze działania niepożądane związane ze stosowaniem rozuwastatyny to:
- Bóle mięśni
- Zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych
- Bóle głowy i zawroty głowy
- Zaparcia, nudności, bóle brzucha
- Osłabienie
Rzadziej występują poważniejsze działania niepożądane, takie jak miopatia, rabdomioliza czy zapalenie trzustki. Szczególną uwagę należy zwrócić na objawy uszkodzenia mięśni i wątroby.
U dzieci i młodzieży profil bezpieczeństwa jest zbliżony do obserwowanego u dorosłych, jednak częściej obserwowano zwiększenie aktywności kinazy kreatynowej po wysiłku fizycznym.
Wniosek: Większość działań niepożądanych rozuwastatyny ma charakter łagodny i przemijający. Kluczowe jest monitorowanie pacjentów pod kątem rzadkich, ale poważnych powikłań, szczególnie ze strony mięśni i wątroby.
Mechanizm działania
Rozuwastatyna jest wybiórczym i kompetycyjnym inhibitorem reduktazy HMG-CoA, kluczowego enzymu w syntezie cholesterolu. Działa głównie w wątrobie, gdzie:
- Hamuje syntezę cholesterolu
- Zwiększa ilość receptorów LDL na powierzchni hepatocytów, co prowadzi do zwiększonego wychwytu i katabolizmu LDL
- Hamuje produkcję VLDL w wątrobie
Efektem działania rozuwastatyny jest znaczące obniżenie poziomu LDL-cholesterolu oraz umiarkowane obniżenie trójglicerydów i podwyższenie HDL-cholesterolu.
Wniosek: Rozuwastatyna, poprzez wielokierunkowe działanie na metabolizm lipidów, skutecznie obniża poziom cholesterolu LDL i poprawia profil lipidowy, co przekłada się na zmniejszenie ryzyka sercowo-naczyniowego.
Podsumowanie
Zaranta (rozuwastatyna) jest skutecznym lekiem w terapii zaburzeń lipidowych i prewencji chorób sercowo-naczyniowych. Jej stosowanie wymaga jednak indywidualnego podejścia do pacjenta, uwzględniającego potencjalne korzyści i ryzyko. Kluczowe aspekty to:
- Dokładna ocena wskazań i przeciwwskazań przed rozpoczęciem terapii
- Indywidualne dostosowanie dawki
- Monitorowanie skuteczności i bezpieczeństwa leczenia
- Edukacja pacjenta w zakresie potencjalnych działań niepożądanych i interakcji lekowych
- Szczególna ostrożność u pacjentów z grupy ryzyka (osoby starsze, z zaburzeniami czynności nerek i wątroby)
Prawidłowo stosowana rozuwastatyna może przynieść znaczące korzyści w redukcji ryzyka sercowo-naczyniowego, przy akceptowalnym profilu bezpieczeństwa.
Zaranta

2) Pacjenci 65+
Przysługuje uprawnionym pacjentom we wskazaniach określonych w decyzji o objęciu refundacją. Jeżeli lek jest refundowany we wszystkich zarejestrowanych wskazaniach, to jest w nich wszystkich bezpłatny dla pacjenta. Jeżeli natomiast lek jest refundowany w określonych wskazaniach, to jest bezpłatny dla seniorów tylko i wyłącznie w tych właśnie wskazaniach.
3) Pacjenci do ukończenia 18 roku życia