Ximve
Simvastatin
Wskazania do stosowania symwastatyny
Symwastatyna jest wskazana w następujących przypadkach:
Hipercholesterolemia
Leczenie pierwotnej hipercholesterolemii lub mieszanej dyslipidemii, jako uzupełnienie diety, gdy odpowiedź na dietę i inne niefarmakologiczne metody leczenia (np. ćwiczenia fizyczne, zmniejszenie masy ciała) jest niewystarczająca.
Leczenie rodzinnej homozygotycznej hipercholesterolemii jako uzupełnienie diety i innych metod leczenia obniżającego stężenie lipidów (np. afereza LDL) lub gdy takie leczenie jest niewłaściwe lub niedostępne.
Profilaktyka chorób sercowo-naczyniowych
Zmniejszenie zachorowalności i śmiertelności z powodu chorób układu sercowo-naczyniowego u pacjentów z jawną miażdżycą naczyń serca lub cukrzycą, z prawidłowym lub podwyższonym stężeniem cholesterolu. Symwastatyna stosowana jest jako leczenie wspomagające, mające na celu skorygowanie innych czynników ryzyka lub uzupełnienie innej terapii zapobiegającej chorobom serca.
Symwastatyna wykazuje skuteczność w redukcji ryzyka sercowo-naczyniowego zarówno u pacjentów z hipercholesterolemią, jak i u osób z prawidłowym poziomem cholesterolu, ale obciążonych innymi czynnikami ryzyka miażdżycy.
Dawkowanie i sposób podawania
Ogólne zasady dawkowania
Zakres dawkowania symwastatyny wynosi 5-80 mg podawane raz na dobę, doustnie, wieczorem. Jeśli jest to konieczne, dawkę należy korygować w odstępach co najmniej 4 tygodni do maksymalnie 80 mg podawanych raz na dobę, wieczorem.
Dawka 80 mg na dobę jest zalecana tylko pacjentom z ciężką hipercholesterolemią i dużym ryzykiem powikłań ze strony układu sercowo-naczyniowego, którzy nie osiągnęli celów leczenia za pomocą niższej dawki oraz kiedy spodziewane korzyści przewyższają potencjalne ryzyko.
Dawkowanie w hipercholesterolemii
Pacjent powinien stosować standardową dietę niskocholesterolową, którą należy kontynuować podczas leczenia symwastatyną. Zazwyczaj początkową dawką jest 10-20 mg podawane raz na dobę, wieczorem. Pacjenci, u których konieczne jest znaczne obniżenie LDL-C (powyżej 45%), mogą rozpocząć od dawki 20-40 mg raz na dobę, podawanej wieczorem.
Dawkowanie w homozygotycznej hipercholesterolemii rodzinnej
Zalecana dawka początkowa symwastatyny to 40 mg raz na dobę, podawane wieczorem. W tej grupie pacjentów symwastatynę należy stosować jako lek uzupełniający inne metody leczenia zmniejszające stężenie lipidów (np. afereza LDL) lub jeśli takie leczenie jest niedostępne lub niewłaściwe.
Dawkowanie w profilaktyce chorób sercowo-naczyniowych
Zalecana dawka symwastatyny u pacjentów z dużym ryzykiem wystąpienia zdarzeń wieńcowych (choroba wieńcowa, z hiperlipidemią lub bez) wynosi 20-40 mg na dobę, w pojedynczej dawce wieczorem. Leczenie może być rozpoczęte jednocześnie ze stosowaniem diety i ćwiczeniami fizycznymi.
Wskazanie | Dawka początkowa | Dawka maksymalna |
---|---|---|
Hipercholesterolemia | 10-20 mg/dobę | 80 mg/dobę |
Homozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna | 40 mg/dobę | 80 mg/dobę |
Profilaktyka chorób sercowo-naczyniowych | 20-40 mg/dobę | 80 mg/dobę |
Dawkowanie należy dostosować indywidualnie w zależności od wyjściowego stężenia cholesterolu LDL, celu terapeutycznego i odpowiedzi pacjenta na leczenie.
Dawkowanie w przypadku jednoczesnego stosowania z innymi lekami
U pacjentów przyjmujących jednocześnie z symwastatyną fibraty (z wyjątkiem gemfibrozylu lub fenofibratu), nie można stosować dobowej dawki symwastatyny większej niż 10 mg.
U pacjentów przyjmujących jednocześnie z symwastatyną amiodaron, amlodypinę, werapamil lub diltiazem nie można stosować dawki symwastatyny większej niż 20 mg na dobę.
Dawkowanie u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek
U pacjentów z umiarkowaną niewydolnością nerek nie ma konieczności zmiany dawkowania. U pacjentów z ciężką niewydolnością nerek (klirens kreatyniny <30 ml/min), należy bardzo starannie rozważyć podawanie dawki większej niż 10 mg na dobę i jeśli jest to niezbędne, bardzo ostrożnie rozpocząć leczenie.
Dawkowanie u pacjentów w podeszłym wieku
Dostosowanie dawkowania nie jest konieczne.
Dawkowanie u dzieci i młodzieży
U dzieci i młodzieży (chłopców w fazie II i powyżej wg skali Tannera oraz dziewcząt, u których minął co najmniej 1 rok od pierwszej miesiączki, w wieku 10-17 lat) z heterozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną zwykle zalecana dawka początkowa wynosi 10 mg raz na dobę wieczorem. Zalecany zakres dawki wynosi 10-40 mg na dobę; najwyższa zalecana dawka wynosi 40 mg na dobę. Dawki należy dostosowywać indywidualnie zgodnie z zalecanym celem terapii według zaleceń dotyczących leczenia dzieci i młodzieży.
Przed rozpoczęciem leczenia symwastatyną u dzieci i młodzieży należy zastosować standardową dietę obniżającą poziom cholesterolu; dietę należy kontynuować w trakcie leczenia symwastatyną.
Dawkowanie symwastatyny powinno być dostosowane indywidualnie w zależności od wskazania, wieku pacjenta, współistniejących chorób i jednocześnie stosowanych leków. Kluczowe jest rozpoczynanie od niższych dawek i stopniowe ich zwiększanie w razie potrzeby, z zachowaniem ostrożności szczególnie u pacjentów z grupy ryzyka.
Przeciwwskazania
Symwastatyna jest przeciwwskazana w następujących przypadkach:
- Nadwrażliwość na symwastatynę lub na którąkolwiek substancję pomocniczą
- Czynna choroba wątroby lub utrzymujące się, niewyjaśnione zwiększenie aktywności aminotransferaz w surowicy
- Ciąża i okres karmienia piersią
- Jednoczesne podawanie silnych inhibitorów CYP3A4 (substancji powodujących co najmniej pięciokrotne zwiększenie wartości AUC), np.:
- Itrakonazol, ketokonazol, pozakonazol, worykonazol
- Inhibitory proteazy wirusa HIV (np. nelfinawir)
- Boceprewir, telaprewir
- Erytromycyna, klarytromycyna, telitromycyna
- Nefazodon
- Jednoczesne podawanie gemfibrozylu, cyklosporyny lub danazolu
Przeciwwskazania do stosowania symwastatyny obejmują głównie stany związane z ryzykiem hepatotoksyczności, interakcje lekowe zwiększające ryzyko miopatii oraz ciążę i laktację. Kluczowa jest dokładna ocena stanu pacjenta i stosowanych przez niego leków przed rozpoczęciem terapii symwastatyną.
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Miopatia/rabdomioliza
Symwastatyna, podobnie jak inne inhibitory reduktazy HMG-CoA, może powodować miopatię objawiającą się bólami mięśni, tkliwością lub osłabieniem, z towarzyszącym zwiększeniem aktywności kinazy kreatynowej (CK) do ponad 10 razy powyżej górnej granicy wartości uznanej za prawidłową. Miopatia może przekształcić się w rabdomiolizę z lub bez ostrej niewydolności nerek spowodowanej mioglobinurią.
Ryzyko miopatii zależy od dawki i jest większe przy stosowaniu dawki 80 mg na dobę. U pacjentów przyjmujących symwastatynę w dawce 80 mg wymagających podania produktu leczniczego wchodzącego w interakcję należy zastosować niższą dawkę symwastatyny lub alternatywny schemat leczenia oparty na statynie o mniejszym potencjale interakcji z innymi produktami leczniczymi.
Pomiar aktywności kinazy kreatynowej
Aktywność kinazy kreatynowej (CK) nie powinna być oznaczana po męczącym wysiłku fizycznym lub jeśli istnieją jakiekolwiek inne, alternatywne przyczyny powodujące zwiększenie aktywności CK. Jeżeli aktywność CK jest znacznie większa od górnej granicy wartości uznanej za prawidłową (ponad pięciokrotnie), należy powtórzyć badanie po 5-7 dniach w celu potwierdzenia wyników.
Przed rozpoczęciem leczenia
Przed rozpoczęciem stosowania symwastatyny lub w przypadku zwiększenia dawki, należy poinformować wszystkich pacjentów o ryzyku wystąpienia miopatii i zalecić szybkie zgłoszenie się do lekarza w razie odczuwania niewyjaśnionych bólów mięśni, ich nadmiernej wrażliwości na dotyk lub osłabienia.
Wpływ na wątrobę
W badaniach klinicznych u niektórych pacjentów leczonych symwastatyną obserwowano utrzymujące się zwiększenie aktywności aminotransferaz w surowicy (ponad trzykrotnie powyżej górnej granicy wartości uznanej za prawidłową). Zaleca się wykonywanie badań oceniających czynność wątroby u wszystkich pacjentów przed rozpoczęciem stosowania leku, a następnie gdy będzie to wskazane klinicznie.
Cukrzyca
Niektóre dane wskazują, że statyny mogą podnosić stężenie glukozy we krwi i u niektórych pacjentów z wysokim ryzykiem rozwoju cukrzycy mogą wywoływać hiperglikemię wymagającą leczenia przeciwcukrzycowego. Jednakże korzyści ze stosowania statyn w zakresie redukcji ryzyka chorób naczyniowych przewyższają to ryzyko.
Śródmiąższowa choroba płuc
Zgłaszano pojedyncze przypadki śródmiąższowej choroby płuc związane ze stosowaniem niektórych statyn, szczególnie podczas długotrwałej terapii. W przypadku podejrzenia rozwoju śródmiąższowej choroby płuc należy zakończyć leczenie statyną.
Warto zapamiętać
- Ryzyko miopatii/rabdomiolizy wzrasta wraz ze zwiększaniem dawki symwastatyny, szczególnie przy dawce 80 mg/dobę.
- Konieczne jest monitorowanie aktywności enzymów wątrobowych przed i w trakcie leczenia symwastatyną.
Stosowanie symwastatyny wymaga ścisłego monitorowania pacjenta pod kątem potencjalnych działań niepożądanych, szczególnie miopatii i hepatotoksyczności. Kluczowa jest edukacja pacjenta odnośnie objawów, które powinny skłonić go do natychmiastowego kontaktu z lekarzem.
Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji
Interakcje farmakodynamiczne
Ryzyko miopatii, w tym rabdomiolizy, jest zwiększone podczas jednoczesnego stosowania symwastatyny z fibratami. Ponadto interakcja z gemfibrozylem powoduje zwiększenie stężenia symwastatyny w osoczu krwi. Z tego powodu jednoczesne stosowanie symwastatyny z gemfibrozylem jest przeciwwskazane.
Interakcje farmakokinetyczne
Symwastatyna jest substratem cytochromu P450 3A4. Silne inhibitory tego enzymu (np. itrakonazol, ketokonazol, pozakonazol, worykonazol, erytromycyna, klarytromycyna, telitromycyna, inhibitory proteazy HIV, boceprewir, telaprewir, nefazodon) znacząco zwiększają stężenie symwastatyny w osoczu, co prowadzi do zwiększonego ryzyka miopatii. Stosowanie tych leków jednocześnie z symwastatyną jest przeciwwskazane.
Umiarkowane inhibitory CYP3A4 (np. amiodaron, werapamil, diltiazem) również zwiększają ryzyko miopatii. W przypadku konieczności jednoczesnego stosowania tych leków, maksymalna dawka symwastatyny nie powinna przekraczać 20 mg na dobę.
Inne istotne interakcje
- Sok grejpfrutowy: Należy unikać spożywania soku grejpfrutowego podczas leczenia symwastatyną.
- Kwas fusydowy: Jednoczesne stosowanie z symwastatyną zwiększa ryzyko miopatii i rabdomiolizy.
- Kolchicyna: Ostrożność zalecana jest szczególnie u pacjentów z niewydolnością nerek.
- Doustne leki przeciwzakrzepowe: Symwastatyna może nasilać działanie leków przeciwzakrzepowych pochodnych kumaryny.
Interakcje lekowe symwastatyny są liczne i potencjalnie poważne. Kluczowe jest dokładne zebranie wywiadu lekowego przed rozpoczęciem terapii i monitorowanie pacjenta w trakcie leczenia, szczególnie przy wprowadzaniu nowych leków.
Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Ciąża
Symwastatyna jest przeciwwskazana w okresie ciąży. Nie ustalono bezpieczeństwa stosowania w czasie ciąży. Chociaż nie ma dowodów na zwiększone ryzyko wad wrodzonych, leczenie w okresie ciąży symwastatyną może zmniejszyć u płodu stężenie mewalonianu, który jest prekursorem biosyntezy cholesterolu.
Karmienie piersią
Nie wiadomo, czy symwastatyna lub jej metabolity przenikają do mleka kobiet. Ze względu na możliwość wystąpienia ciężkich działań niepożądanych u dziecka, kobiety przyjmujące symwastatynę nie powinny karmić piersią.
Symwastatyna jest przeciwwskazana w ciąży i podczas karmienia piersią. Kobiety w wieku rozrodczym powinny stosować skuteczną antykoncepcję w trakcie leczenia.
Działania niepożądane
Najczęściej zgłaszane działania niepożądane to:
- Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe: miopatia, rabdomioliza, bóle mięśniowe, kurcze mięśni
- Zaburzenia wątroby: zwiększenie aktywności aminotransferaz, zapalenie wątroby
- Zaburzenia żołądka i jelit: zaparcia, bóle brzucha, wzdęcia, niestrawność, biegunka, nudności, wymioty
- Zaburzenia układu nerwowego: ból głowy, zawroty głowy, parestezje
- Zaburzenia skóry: wysypka, świąd
- Zaburzenia ogólne: astenia
Rzadziej obserwowano przypadki zaburzeń funkcji poznawczych, cukrzycy, zaburzeń snu i zaburzeń seksualnych.
Profil działań niepożądanych symwastatyny jest dobrze poznany, ale wymaga ścisłego monitorowania, szczególnie w zakresie objawów miopatii i hepatotoksyczności. Pacjenci powinni być poinformowani o możliwych działaniach niepożądanych i konieczności zgłaszania ich lekarzowi.
Przedawkowanie
Dotychczas opisano kilka przypadków przedawkowania symwastatyny; maksymalna przyjęta dawka to 3,6 g. U wszystkich pacjentów nastąpiło wyzdrowienie bez powikłań. Nie ma specyficznych metod leczenia w przypadku przedawkowania. Należy zastosować leczenie objawowe i inne wspomagające środki.
Chociaż przedawkowanie symwastatyny zazwyczaj nie prowadzi do poważnych konsekwencji, wymaga ono ścisłego monitorowania pacjenta i leczenia objawowego.
Właściwości farmakodynamiczne i farmakokinetyczne
Symwastatyna jest prolekiem, który po podaniu doustnym ulega hydrolizie w wątrobie do aktywnej formy - β-hydroksykwasu. Ten aktywny metabolit jest silnym inhibitorem reduktazy 3-hydroksy-3-metyloglutarylo-koenzymu A (HMG-CoA), kluczowego enzymu w biosyntezie cholesterolu. Hamowanie tego enzymu prowadzi do zmniejszenia syntezy cholesterolu w wątrobie.
Symwastatyna jest metabolizowana głównie przez cytochrom P450 3A4, co wyjaśnia liczne interakcje z inhibitorami tego enzymu.
Mechanizm działania symwastatyny opiera się na hamowaniu kluczowego enzymu w biosyntezie cholesterolu. Metabolizm leku przez CYP3A4 jest źródłem wielu istotnych interakcji lekowych.
Podsumowanie
Symwastatyna jest skutecznym lekiem w terapii hipercholesterolemii i profilaktyce chorób sercowo-naczyniowych. Jej stosowanie wymaga jednak starannego monitorowania pacjenta ze względu na ryzyko działań niepożądanych, szczególnie miopatii i hepatotoksyczności. Kluczowe jest odpowiednie dawkowanie, uwzględnienie przeciwwskazań i potencjalnych interakcji lekowych oraz edukacja pacjenta odnośnie objawów, które powinny skłonić go do kontaktu z lekarzem.
Ximve

Wskazania pozarejestracyjne: Ciężka wtórna hipercholesterolemia u dzieci w wieku od 10 do 18 rż. (z wysokim ryzykiem powikłań sercowo-naczyniowych oraz przy braku skuteczności leczenia niefarmakologicznego) w przebiegu: niewydolności nerek lub zespołu nerczycowego, lub cukrzycy typu I (z towarzyszącą mikroalbuminurią lub niewydolnością nerek), lub otrzymujących terapię antyretrowirusową, lub po przeszczepianiu narządów
2) Pacjenci 65+
Przysługuje uprawnionym pacjentom we wskazaniach określonych w decyzji o objęciu refundacją. Jeżeli lek jest refundowany we wszystkich zarejestrowanych wskazaniach, to jest w nich wszystkich bezpłatny dla pacjenta. Jeżeli natomiast lek jest refundowany w określonych wskazaniach, to jest bezpłatny dla seniorów tylko i wyłącznie w tych właśnie wskazaniach.
3) Pacjenci do ukończenia 18 roku życia