Xanirva
Rivaroxaban
Wskazania do stosowania
Xanirva jest wskazana do stosowania u dorosłych w następujących sytuacjach:
- Profilaktyka udaru i zatorowości obwodowej u dorosłych pacjentów z migotaniem przedsionków niezwiązanym z wadą zastawkową z jednym lub kilkoma czynnikami ryzyka, takimi jak:
- zastoinowa niewydolność serca
- nadciśnienie tętnicze krwi
- wiek ≥75 lat
- cukrzyca
- udar lub przemijający napad niedokrwienny w wywiadzie
- Profilaktyka nawrotowej ZŻG i ZP
U dzieci i młodzieży Xanirva jest wskazana do:
- Leczenia żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (ŻChZZ) i profilaktyki nawrotów ŻChZZ u dzieci i młodzieży >18 lat i o masie ciała:
- 30-50 kg (dawka 15 mg)
- ponad 50 kg (dawka 20 mg)
Leczenie należy rozpocząć po co najmniej 5 dniach początkowego pozajelitowego leczenia przeciwzakrzepowego.
Xanirva jest skutecznym lekiem przeciwzakrzepowym o szerokim spektrum zastosowań zarówno w profilaktyce, jak i leczeniu powikłań zakrzepowo-zatorowych u dorosłych oraz dzieci i młodzieży. Szczególnie istotne jest jej zastosowanie u pacjentów z migotaniem przedsionków w celu zapobiegania udarom mózgu.
Dawkowanie i sposób podawania
Profilaktyka udaru i zatorowości obwodowej u dorosłych
Zalecana dawka to 20 mg raz na dobę. Jest to również maksymalna zalecana dawka dobowa. Leczenie należy kontynuować długotrwale, o ile korzyść z profilaktyki przewyższa ryzyko krwawienia.
W przypadku pominięcia dawki, pacjent powinien niezwłocznie przyjąć lek i następnego dnia kontynuować przyjmowanie raz na dobę zgodnie z zaleceniem. Nie należy stosować podwójnej dawki tego samego dnia w celu uzupełnienia pominiętej dawki.
Leczenie ZŻG, ZP i profilaktyka nawrotów u dorosłych
Okres leczenia | Dawkowanie |
---|---|
Dzień 1-21 | 15 mg dwa razy na dobę |
Od 22 dnia | 20 mg raz na dobę |
Profilaktyka długoterminowa (po min. 6 miesiącach leczenia) | 10 mg raz na dobę lub 20 mg raz na dobę* |
* U pacjentów z dużym ryzykiem nawrotu, np. z powikłanymi chorobami współistniejącymi lub nawrotem w trakcie długoterminowej profilaktyki dawką 10 mg.
Krótkotrwałe leczenie (co najmniej 3 miesiące) należy rozważyć u pacjentów z przejściowymi czynnikami ryzyka. Dłuższe leczenie zaleca się u pacjentów z trwałymi czynnikami ryzyka, idiopatyczną ZŻG/ZP lub nawrotami w wywiadzie.
Leczenie ŻChZZ i profilaktyka nawrotów u dzieci i młodzieży
Dawkowanie ustala się na podstawie masy ciała:
- 30-50 kg: 15 mg raz na dobę
- ≥50 kg: 20 mg raz na dobę
Leczenie należy kontynuować przez co najmniej 3 miesiące, maksymalnie do 12 miesięcy. Po 3 miesiącach należy ocenić indywidualny stosunek korzyści do ryzyka dalszego leczenia.
Xanirva należy przyjmować doustnie. Kapsułki można przyjmować z posiłkiem lub bez. U pacjentów niezdolnych do połykania całych kapsułek, zawartość można wymieszać z wodą lub przecierem jabłkowym bezpośrednio przed podaniem.
Zmiana leczenia
Przy zmianie z antagonistów witaminy K na Xanirva, należy przerwać leczenie VKA i rozpocząć Xanirva gdy INR ≤3,0 (profilaktyka udaru) lub ≤2,5 (leczenie ZŻG/ZP). Przy zmianie z Xanirva na VKA należy kontynuować Xanirva do uzyskania INR ≥2,0.
Przy zmianie z/na leki przeciwzakrzepowe pozajelitowe należy dostosować czas podania pierwszej/ostatniej dawki.
Szczególne grupy pacjentów
U pacjentów z umiarkowanym lub ciężkim zaburzeniem czynności nerek zaleca się zmniejszenie dawki do 15 mg raz na dobę. Nie zaleca się stosowania u pacjentów z klirensem kreatyniny <15 ml/min.
Nie ma konieczności dostosowania dawki u pacjentów w podeszłym wieku, z małą masą ciała czy ze względu na płeć.
Xanirva umożliwia elastyczne dawkowanie dostosowane do indywidualnych potrzeb pacjenta i sytuacji klinicznej. Kluczowe jest przestrzeganie zaleceń dotyczących dawkowania w celu zapewnienia optymalnej skuteczności i bezpieczeństwa leczenia.
Przeciwwskazania
Stosowanie Xanirva jest przeciwwskazane w następujących sytuacjach:
- Nadwrażliwość na rywaroksaban lub którąkolwiek substancję pomocniczą
- Czynne krwawienie o znaczeniu klinicznym
- Nieprawidłowości i stany zwiększające ryzyko poważnych krwawień, takie jak:
- Czynne lub niedawno przebyte owrzodzenia przewodu pokarmowego
- Nowotwory złośliwe z wysokim ryzykiem krwawienia
- Niedawny uraz mózgu lub kręgosłupa
- Niedawny zabieg chirurgiczny mózgu, kręgosłupa lub okulistyczny
- Niedawny krwotok śródczaszkowy
- Żylaki przełyku lub podejrzenie ich obecności
- Malformacje tętniczo-żylne
- Tętniak naczyniowy
- Poważne nieprawidłowości naczyń wewnątrzrdzeniowych lub śródmózgowych
- Jednoczesne stosowanie innych leków przeciwzakrzepowych (z wyjątkiem sytuacji zmiany leczenia lub stosowania heparyny w dawkach utrzymujących drożność cewników)
- Choroba wątroby z koagulopatią i istotnym ryzykiem krwawienia (w tym marskość wątroby stopnia B i C wg klasyfikacji Child-Pugh)
- Ciąża i karmienie piersią
Przeciwwskazania do stosowania Xanirva wynikają głównie z ryzyka krwawień. Lek nie powinien być stosowany u pacjentów z aktywnym krwawieniem lub wysokim ryzykiem poważnych krwotoków. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby wpływającymi na krzepliwość krwi. Xanirva jest również przeciwwskazana w ciąży i podczas karmienia piersią ze względu na potencjalne ryzyko dla płodu/noworodka.
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Ryzyko krwawienia
Pacjenci przyjmujący Xanirva powinni być ściśle monitorowani pod kątem objawów krwawienia. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z podwyższonym ryzykiem krwotoków, w tym:
- Z ciężkim zaburzeniem czynności nerek (klirens kreatyniny <30 ml/min)
- Ze zwiększonym ryzykiem owrzodzeń przewodu pokarmowego
- Z niekontrolowanym ciężkim nadciśnieniem tętniczym
- Z retinopatią naczyniową
- Z rozstrzeniami oskrzeli lub krwawieniem płucnym w wywiadzie
W przypadku wystąpienia poważnego krwawienia należy przerwać stosowanie leku.
Zabiegi inwazyjne i operacje
Jeśli to możliwe, należy przerwać stosowanie Xanirva co najmniej 24 godziny przed planowanym zabiegiem inwazyjnym lub operacją. Ponowne włączenie leku powinno nastąpić jak najszybciej po uzyskaniu hemostazy.
Znieczulenie przewodowe
U pacjentów otrzymujących Xanirva istnieje zwiększone ryzyko krwiaka zewnątrzoponowego lub podpajęczynówkowego przy znieczuleniu przewodowym. Należy uwzględnić profil farmakokinetyczny leku przy planowaniu znieczulenia.
Pacjenci z chorobą nowotworową
U pacjentów z aktywną chorobą nowotworową należy indywidualnie ocenić korzyści z leczenia przeciwzakrzepowego w stosunku do ryzyka krwawienia.
Pacjenci z protezami zastawek serca
Nie zaleca się stosowania Xanirva u pacjentów z protezami zastawek serca ze względu na brak danych dotyczących skuteczności w tej grupie.
Pacjenci z zespołem antyfosfolipidowym
Nie zaleca się stosowania Xanirva u pacjentów z rozpoznanym zespołem antyfosfolipidowym, zwłaszcza z trzema dodatnimi wynikami testów na obecność przeciwciał antyfosfolipidowych.
Stosowanie Xanirva wymaga zachowania szczególnej ostrożności i regularnego monitorowania pacjenta, zwłaszcza pod kątem ryzyka krwawień. Konieczne jest indywidualne dostosowanie leczenia z uwzględnieniem czynników ryzyka i chorób współistniejących.
Interakcje z innymi produktami leczniczymi
Xanirva wchodzi w istotne interakcje z wieloma lekami, które mogą wpływać na jej skuteczność i bezpieczeństwo stosowania:
Leki zwiększające ryzyko krwawienia:
- Inne leki przeciwzakrzepowe (np. heparyny, antagoniści witaminy K)
- Leki przeciwpłytkowe (np. kwas acetylosalicylowy, klopidogrel)
- Niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ)
- Selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI) i inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny (SNRI)
Silne inhibitory CYP3A4 i glikoproteiny P:
- Leki przeciwgrzybicze azolowe (np. ketokonazol, itrakonazol, worykonazol, pozakonazol)
- Inhibitory proteazy HIV (np. rytonawir)
Jednoczesne stosowanie tych leków może znacząco zwiększać stężenie rywaroksabanu we krwi i ryzyko krwawień. Nie zaleca się ich łącznego stosowania.
Silne induktory CYP3A4:
- Ryfampicyna
- Fenytoina
- Karbamazepina
- Fenobarbital
- Ziele dziurawca
Leki te mogą zmniejszać stężenie rywaroksabanu we krwi i osłabiać jego działanie przeciwzakrzepowe. Należy unikać ich jednoczesnego stosowania.
Inne interakcje:
- Klarytromycyna i erytromycyna mogą umiarkowanie zwiększać stężenie rywaroksabanu
- Flukonazol ma niewielki wpływ na farmakokinetykę rywaroksabanu
- Nie stwierdzono istotnych interakcji z digoksyną, atorwastatyną i omeprazolem
Przy zmianie leczenia z/na antagonistów witaminy K należy uwzględnić wpływ rywaroksabanu na wartości INR.
Ze względu na złożoność interakcji lekowych, przed włączeniem jakiegokolwiek nowego leku u pacjenta przyjmującego Xanirva należy dokładnie przeanalizować potencjalne interakcje i w razie potrzeby dostosować dawkowanie lub rozważyć alternatywne leczenie.
Ciąża i laktacja
Stosowanie Xanirva jest przeciwwskazane w okresie ciąży i karmienia piersią:
- Nie ustalono bezpieczeństwa stosowania i skuteczności rywaroksabanu u kobiet w ciąży
- Badania na zwierzętach wykazały szkodliwy wpływ na reprodukcję
- Istnieje ryzyko wewnętrznego krwawienia u płodu
- Potwierdzono, że rywaroksaban przenika przez łożysko
- Rywaroksaban jest wydzielany do mleka matki
Kobiety w wieku rozrodczym powinny unikać zajścia w ciążę podczas leczenia Xanirva. W przypadku konieczności stosowania leku przeciwzakrzepowego u kobiety w ciąży lub karmiącej piersią należy rozważyć alternatywne leczenie o ustalonym profilu bezpieczeństwa w tej grupie pacjentek.
Jeśli pacjentka zajdzie w ciążę podczas stosowania Xanirva, należy niezwłocznie przerwać leczenie i skonsultować się z lekarzem w celu ustalenia dalszego postępowania.
Działania niepożądane
Najczęstsze działania niepożądane związane ze stosowaniem Xanirva to krwawienia. Mogą one wystąpić w różnych lokalizacjach i mieć różne nasilenie, od łagodnych do zagrażających życiu.
Bardzo często (≥1/10 pacjentów):
- Krwawienie z nosa
- Krwotok z przewodu pokarmowego
Często (≥1/100 do <1/10 pacjentów):
- Niedokrwistość
- Zawroty głowy, ból głowy
- Krwotok oczny (w tym podspojówkowy)
- Krwioplucie
- Krwawienie z dziąseł
- Bóle brzucha, nudności, wymioty, zaparcia, biegunka
- Zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych
- Świąd, wysypka
- Krwotok z układu moczowo-płciowego
- Gorączka, obrzęki obwodowe
Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100 pacjentów):
- Małopłytkowość
- Reakcje alergiczne
- Krwotok śródczaszkowy
- Krwiak
- Tachykardia
- Niedociśnienie tętnicze
- Zaburzenia czynności wątroby
- Pokrzywka
Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000 pacjentów):
- Żółtaczka
- Krwawienie domięśniowe
Bardzo rzadko (<1/10 000 pacjentów):
- Reakcje anafilaktyczne, w tym wstrząs anafilaktyczny
- Zespół Stevens-Johnsona / toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka
U dzieci i młodzieży profil bezpieczeństwa był podobny do obserwowanego u dorosłych, z częstszym występowaniem bólu głowy, gorączki i krwawienia z nosa.
W przypadku wystąpienia ciężkich działań niepożądanych, zwłaszcza krwawień, należy niezwłocznie skontaktować się z lekarzem. Konieczne może być przerwanie leczenia lub modyfikacja dawkowania.
Warto zapamiętać
- Xanirva jest skutecznym lekiem przeciwzakrzepowym, ale wiąże się z ryzykiem krwawień
- Konieczne jest ścisłe przestrzeganie zaleconego dawkowania i regularne monitorowanie pacjenta
Przedawkowanie
W przypadku przedawkowania Xanirva istnieje zwiększone ryzyko krwawień. Nie ma specyficznego antidotum dla rywaroksabanu, jednak dostępny jest środek odwracający jego działanie - andeksanet alfa.
Postępowanie w przypadku przedawkowania:
- Opóźnić podanie kolejnej dawki lub przerwać leczenie
- Rozważyć podanie węgla aktywowanego w celu zmniejszenia wchłaniania
- Monitorować pacjenta pod kątem objawów krwawienia
- W razie potrzeby zastosować leczenie objawowe:
- Ucisk mechaniczny
- Hemostaza chirurgiczna
- Przetoczenie produktów krwiopochodnych
- W ciężkich przypadkach rozważyć podanie andeksanetu alfa lub koncentratu czynników zespołu protrombiny
Ze względu na wysoki stopień wiązania z białkami, rywaroksaban nie jest usuwany przez dializę.
Przedawkowanie Xanirva wymaga ścisłego monitorowania pacjenta i może wymagać intensywnego leczenia w warunkach szpitalnych. Kluczowe jest szybkie rozpoznanie objawów krwawienia i wdrożenie odpowiedniego postępowania.
Właściwości farmakologiczne
Xanirva (rywaroksaban) jest doustnym, bezpośrednim i wysoce selektywnym inhibitorem czynnika Xa. Hamowanie czynnika Xa przerywa zarówno wewnętrzny, jak i zewnętrzny szlak kaskady krzepnięcia, hamując wytwarzanie trombiny i powstawanie zakrzepu.
Mechanizm działania:
- Selektywne, bezpośrednie hamowanie czynnika Xa
- Nie wymaga kofaktora (np. antytrombiny) do aktywności przeciwzakrzepowej
- Nie wpływa bezpośrednio na agregację płytek krwi
Właściwości farmakokinetyczne:
- Szybkie wchłanianie po podaniu doustnym
- Biodostępność: 80-100% dla dawki 10 mg, około 66% dla dawki 20 mg
- Maksymalne stężenie w osoczu osiągane po 2-4 godzinach
- Okres półtrwania: 5-13 godzin u dorosłych, krótszy u dzieci
- Wydalanie: 1/3 w postaci niezmienionej przez nerki, 2/3 metabolizowane w wątrobie
Xanirva charakteryzuje się przewidywalną farmakokinetyką i farmakodynamiką, co pozwala na stosowanie stałych dawek bez konieczności rutynowego monitorowania parametrów krzepnięcia. Jej skuteczność i bezpieczeństwo zostały potwierdzone w licznych badaniach klinicznych w różnych wskazaniach przeciwzakrzepowych.
Wnioski
Xanirva (rywaroksaban) jest nowoczesnym, doustnym lekiem przeciwzakrzepowym o szerokim spektrum zastosowań. Jej główne zalety to skuteczność porównywalna lub lepsza niż standardowe leczenie antagonistami witaminy K, wygoda stosowania (stałe dawkowanie, brak konieczności rutynowego monitorowania INR) oraz przewidywalny profil farmakokinetyczny. Jednocześnie, jak wszystkie leki przeciwzakrzepowe, wiąże się z ryzykiem krwawień, co wymaga ostrożnego stosowania i regularnego monitorowania pacjenta.
Kluczowe jest indywidualne dostosowanie leczenia z uwzględnieniem czynników ryzyka pacjenta, chorób współistniejących i potencjalnych interakcji lekowych. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, wysokim ryzykiem krwawień oraz stosujących jednocześnie inne leki wpływające na hemostazę.
Xanirva stanowi wartościową opcję terapeutyczną w profilaktyce i leczeniu powikłań zakrzepowo-zatorowych, jednak jej stosowanie wymaga świadomości potencjalnych zagrożeń i ścisłego przestrzegania zaleceń dotyczących dawkowania i monitorowania leczenia.
2) Leczenie zakrzepicy żył głębokich oraz profilaktyka nawrotowej zakrzepicy żył głębokich i zatorowości płucnej po ostrej zakrzepicy żył głębokich u osób powyżej 18 roku życia. Leczenie zatorowości płucnej oraz profilaktyka nawrotowej zakrzepicy żył głębokich i zatorowości płucnej u dorosłych
3) Pacjenci 65+
Przysługuje uprawnionym pacjentom we wskazaniach określonych w decyzji o objęciu refundacją. Jeżeli lek jest refundowany we wszystkich zarejestrowanych wskazaniach, to jest w nich wszystkich bezpłatny dla pacjenta. Jeżeli natomiast lek jest refundowany w określonych wskazaniach, to jest bezpłatny dla seniorów tylko i wyłącznie w tych właśnie wskazaniach.