Xanax®, -SR
Alprazolam
Xanax® (alprazolam) - informacje dla lekarza
Wskazania
Xanax jest wskazany w krótkotrwałym leczeniu objawowym stanów lękowych u osób dorosłych. Stosowanie ograniczone jest do przypadków ciężkich zaburzeń, w których objawy są nasilone, uniemożliwiają pacjentowi prawidłowe funkcjonowanie lub są bardzo uciążliwe.
Dawkowanie i sposób podawania
Czas trwania leczenia powinien być możliwie najkrótszy, maksymalnie 2-4 tygodnie. Należy stosować najmniejszą skuteczną dawkę. Konieczna jest regularna ocena stanu pacjenta i potrzeby kontynuacji leczenia.
Optymalne dawkowanie należy ustalać indywidualnie w zależności od nasilenia objawów i reakcji pacjenta. W razie nasilonych działań niepożądanych po dawce początkowej, należy ją zmniejszyć.
Grupa pacjentów | Dawka początkowa | Dawka maksymalna |
---|---|---|
Dorośli | 0,25-0,5 mg 3x/dobę | 4 mg/dobę |
Osoby starsze/osłabione | 0,25 mg 2-3x/dobę | Stopniowe zwiększanie w razie potrzeby |
Dawkę należy zwiększać stopniowo, większą dawkę podając wieczorem. U pacjentów nieleczonych wcześniej lekami psychotropowymi zaleca się mniejsze dawki.
Przeciwwskazania
Stosowanie Xanaxu jest przeciwwskazane w przypadku:
- Nadwrażliwości na alprazolam, inne benzodiazepiny lub substancje pomocnicze
- Miastenii
- Ciężkiej niewydolności oddechowej
- Zespołu bezdechu sennego
- Ciężkiej niewydolności wątroby
- U dzieci i młodzieży poniżej 18 lat
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Tolerancja i uzależnienie: Możliwy rozwój tolerancji na działanie uspokajające. Ryzyko uzależnienia rośnie wraz z dawką i czasem stosowania. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów skłonnych do nadużywania leków i alkoholu.
Objawy odstawienia: Nagłe przerwanie leczenia może prowadzić do objawów odstawiennych. Dawkę należy zmniejszać stopniowo.
Ryzyko samobójstwa: U pacjentów z depresją i skłonnościami samobójczymi konieczne jest zachowanie szczególnej ostrożności.
Wpływ na prowadzenie pojazdów: Xanax może upośledzać zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn. Pacjentów należy o tym poinformować.
Interakcje
Xanax wchodzi w interakcje z wieloma lekami, w tym:
- Alkohol i inne leki działające depresyjnie na OUN - nasilenie działania sedatywnego
- Inhibitory CYP3A (np. ketokonazol, nefazodon) - zwiększenie stężenia alprazolamu
- Induktory CYP3A (np. ryfampicyna) - zmniejszenie stężenia alprazolamu
- Digoksyna - możliwe zwiększenie jej stężenia
Ciąża i laktacja
Xanax nie jest zalecany do stosowania w ciąży. Jeśli stosowanie jest konieczne w ostatnim okresie ciąży, należy monitorować noworodka pod kątem objawów odstawienia i zespołu wiotkiego dziecka.
Alprazolam przenika do mleka kobiecego. Nie zaleca się stosowania w okresie karmienia piersią.
Działania niepożądane
Najczęstsze działania niepożądane to:
- Senność, uspokojenie
- Ataksja, zaburzenia koordynacji
- Zaburzenia pamięci i koncentracji
- Depresja
- Zawroty głowy, ból głowy
- Zaparcia, suchość w jamie ustnej
Możliwe jest wystąpienie paradoksalnych reakcji, takich jak niepokój i pobudzenie.
Przedawkowanie
Objawy przedawkowania to nasilone działanie uspokajające, od senności do śpiączki. Leczenie jest objawowe, z podtrzymywaniem funkcji życiowych. Jako antidotum można zastosować flumazenil.
Warto zapamiętać:
- Xanax powinien być stosowany krótkotrwale (maks. 2-4 tygodnie) w najmniejszej skutecznej dawce
- Istnieje ryzyko rozwoju tolerancji i uzależnienia, szczególnie przy długotrwałym stosowaniu
Mechanizm działania
Alprazolam jest triazolobenzodiazepina o działaniu anksjolitycznym, uspokajającym, miorelaksacyjnym i przeciwdrgawkowym. Jego działanie opiera się na nasileniu hamowania neuronalnego pośredniczonego przez GABA.
Skład
Substancją czynną leku jest alprazolam. Tabletki o przedłużonym uwalnianiu zawierają odpowiednio 0,25 mg, 0,5 mg, 1 mg lub 2 mg alprazolamu.