Xanax®, -SR
Alprazolam
Xanax® (alprazolam) - informacje dla lekarza
Wskazania
Xanax jest wskazany w krótkotrwałym leczeniu objawowym stanów lękowych u osób dorosłych. Produkt należy stosować wyłącznie w przypadku ciężkich zaburzeń, w których objawy są nasilone, uniemożliwiają pacjentowi prawidłowe funkcjonowanie lub są dla niego bardzo uciążliwe.
Dawkowanie
Czas trwania leczenia powinien być jak najkrótszy, maksymalnie 2-4 tygodnie. Należy stosować najmniejszą skuteczną dawkę i często oceniać stan pacjenta oraz potrzebę kontynuacji leczenia. Nie zaleca się długotrwałego stosowania ze względu na ryzyko uzależnienia.
Dawkowanie należy ustalać indywidualnie w zależności od nasilenia objawów i reakcji pacjenta na leczenie. W razie wystąpienia działań niepożądanych po dawce początkowej, należy ją zmniejszyć.
Grupa pacjentów | Dawka początkowa | Dawka maksymalna |
---|---|---|
Dorośli | 0,25-0,5 mg 3x/dobę | 4 mg/dobę |
Osoby starsze/osłabione | 0,25 mg 2-3x/dobę | Stopniowe zwiększanie w razie potrzeby |
Dawkę należy zwiększać stopniowo, większą dawkę podając wieczorem. U pacjentów nieleczonych wcześniej lekami psychotropowymi zaleca się mniejsze dawki początkowe.
Dawkowanie Xanaxu powinno być zindywidualizowane, z zastosowaniem najmniejszej skutecznej dawki przez możliwie najkrótszy czas. Konieczna jest regularna ocena stanu pacjenta i zasadności kontynuacji leczenia.
Przeciwwskazania
Stosowanie Xanaxu jest przeciwwskazane w przypadku:
- Nadwrażliwości na alprazolam, inne benzodiazepiny lub którykolwiek składnik preparatu
- Miastenii
- Ciężkiej niewydolności oddechowej
- Zespołu bezdechu sennego
- Ciężkiej niewydolności wątroby
- U dzieci i młodzieży poniżej 18 lat
Przed zastosowaniem Xanaxu należy wykluczyć powyższe przeciwwskazania, zwracając szczególną uwagę na stan układu oddechowego i funkcję wątroby pacjenta.
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Podczas stosowania Xanaxu należy zachować szczególną ostrożność ze względu na:
- Ryzyko rozwoju tolerancji i uzależnienia, zwłaszcza przy długotrwałym stosowaniu
- Możliwość wystąpienia objawów odstawiennych po nagłym przerwaniu leczenia
- Zwiększone ryzyko samobójstwa u pacjentów z depresją
- Możliwość wystąpienia amnezji następczej
- Ryzyko paradoksalnych reakcji, zwłaszcza u dzieci i osób starszych
- Konieczność zachowania ostrożności u pacjentów z niewydolnością oddechową, zaburzeniami czynności nerek lub łagodną/umiarkowaną niewydolnością wątroby
Stosowanie Xanaxu wymaga ścisłego monitorowania pacjenta pod kątem działań niepożądanych i objawów uzależnienia. Należy poinformować pacjenta o ryzyku związanym z leczeniem.
Interakcje
Xanax wchodzi w istotne interakcje z następującymi grupami leków:
- Inhibitory CYP3A (np. ketokonazol, itrakonazol) - znaczne zwiększenie stężenia alprazolamu
- Induktory CYP3A (np. ryfampicyna) - zmniejszenie stężenia alprazolamu
- Leki działające depresyjnie na OUN (np. opioidy, leki przeciwhistaminowe) - nasilenie działania sedatywnego
- Digoksyna - możliwe zwiększenie jej stężenia
Przed włączeniem Xanaxu należy przeanalizować stosowane przez pacjenta leki pod kątem potencjalnych interakcji i w razie potrzeby dostosować dawkowanie.
Ciąża i laktacja
Xanax nie jest zalecany do stosowania w okresie ciąży lub gdy pacjentka planuje ciążę. Stosowanie w ostatnim trymestrze ciąży może prowadzić do wystąpienia zespołu dziecka wiotkiego u noworodka. Alprazolam przenika do mleka ludzkiego, dlatego nie należy go stosować podczas karmienia piersią.
Należy unikać stosowania Xanaxu u kobiet w ciąży i karmiących piersią. W razie konieczności zastosowania leku w ciąży, należy monitorować stan noworodka po porodzie.
Działania niepożądane
Najczęstsze działania niepożądane Xanaxu to:
- Senność, zawroty głowy, ataksja
- Zaburzenia pamięci i koncentracji
- Depresja, zmiany nastroju
- Zaparcia, suchość w jamie ustnej
- Zmęczenie, drażliwość
Rzadziej mogą wystąpić: halucynacje, reakcje paradoksalne, zaburzenia czynności wątroby.
Pacjentów należy poinformować o możliwych działaniach niepożądanych i monitorować ich występowanie, szczególnie na początku leczenia.
Przedawkowanie
Objawy przedawkowania Xanaxu obejmują senność, splątanie, ataksję, hipotonię, depresję oddechową, śpiączkę. Leczenie jest głównie objawowe i podtrzymujące. Jako antidotum można zastosować flumazenil, pamiętając o przeciwwskazaniach do jego użycia.
W przypadku przedawkowania kluczowe jest podtrzymanie funkcji życiowych pacjenta i rozważenie podania flumazenilu.
Warto zapamiętać
- Xanax należy stosować w najmniejszej skutecznej dawce przez możliwie najkrótszy czas (maks. 2-4 tygodnie)
- Istnieje wysokie ryzyko rozwoju uzależnienia, zwłaszcza przy długotrwałym stosowaniu