Xanax®, -SR
Alprazolam
Xanax® (alprazolam) - informacje dla lekarza
Wskazania
Xanax jest wskazany w krótkotrwałym leczeniu objawowym stanów lękowych u osób dorosłych. Produkt należy stosować wyłącznie w przypadku ciężkich zaburzeń, w których objawy są nasilone, uniemożliwiają pacjentowi prawidłowe funkcjonowanie lub są dla niego bardzo uciążliwe.
Dawkowanie
Czas trwania leczenia powinien być jak najkrótszy, maksymalnie 2-4 tygodnie. Należy stosować najmniejszą skuteczną dawkę i często oceniać stan pacjenta oraz potrzebę kontynuacji leczenia. Nie zaleca się długotrwałego stosowania ze względu na ryzyko uzależnienia.
Dawkowanie należy ustalać indywidualnie w zależności od nasilenia objawów i reakcji pacjenta na leczenie. U pacjentów wcześniej nieleczonych lekami psychotropowymi zazwyczaj stosuje się mniejsze dawki niż u osób przyjmujących wcześniej leki uspokajające, przeciwdepresyjne lub nasenne.
Grupa pacjentów | Dawka początkowa | Dawka maksymalna |
---|---|---|
Dorośli | 0,25-0,5 mg 3x/dobę | 4 mg/dobę |
Osoby starsze/osłabione | 0,25 mg 2-3x/dobę | Stopniowe zwiększanie w razie potrzeby |
Dawkę należy zwiększać stopniowo, aby uniknąć działań niepożądanych. Większą dawkę zaleca się podawać wieczorem. Przy odstawianiu leku dawkę należy zmniejszać powoli, aby uniknąć objawów odstawiennych.
Przeciwwskazania
Stosowanie Xanaxu jest przeciwwskazane w przypadku:
- Nadwrażliwości na alprazolam, inne benzodiazepiny lub którykolwiek składnik preparatu
- Miastenii
- Ciężkiej niewydolności oddechowej
- Zespołu bezdechu sennego
- Ciężkiej niewydolności wątroby
- U dzieci i młodzieży poniżej 18 lat
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Tolerancja i uzależnienie: Przy długotrwałym stosowaniu może rozwinąć się tolerancja na działanie uspokajające. Istnieje ryzyko uzależnienia, które wzrasta wraz z dawką i czasem trwania leczenia. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z wywiadem nadużywania substancji psychoaktywnych.
Objawy odstawienne: Po nagłym odstawieniu leku mogą wystąpić objawy odstawienne, takie jak lęk, bezsenność, drażliwość. Zaleca się stopniowe zmniejszanie dawki.
Ryzyko samobójstwa: U pacjentów z depresją i skłonnościami samobójczymi należy zachować szczególną ostrożność i ograniczyć ilość przepisywanego leku.
Pacjenci w podeszłym wieku: Zaleca się stosowanie mniejszych dawek ze względu na ryzyko nadmiernej sedacji i upadków.
Zaburzenia czynności wątroby i nerek: U pacjentów z łagodną lub umiarkowaną niewydolnością wątroby oraz zaburzeniami czynności nerek należy zachować ostrożność i rozważyć zmniejszenie dawki.
Interakcje
Xanax wchodzi w interakcje z wieloma lekami, w tym:
- Leki hamujące CYP3A4 (np. ketokonazol, itrakonazol, flukonazol) - mogą znacznie zwiększać stężenie alprazolamu
- Leki indukujące CYP3A4 (np. ryfampicyna, karbamazepina) - mogą zmniejszać stężenie alprazolamu
- Leki działające depresyjnie na OUN (np. opioidy, barbiturany) - nasilenie działania sedatywnego
- Alkohol - nasilenie działania sedatywnego, nie należy spożywać w trakcie leczenia
Należy zachować szczególną ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu z lekami wpływającymi na metabolizm alprazolamu.
Ciąża i laktacja
Xanax nie jest zalecany do stosowania w okresie ciąży. Jeśli jest stosowany w późnym okresie ciąży, może powodować zespół wiotkiego noworodka oraz objawy odstawienne u noworodka. Alprazolam przenika do mleka kobiecego, nie należy stosować w okresie karmienia piersią.
Działania niepożądane
Najczęstsze działania niepożądane Xanaxu to:
- Senność, zawroty głowy, ataksja
- Zaburzenia pamięci i koncentracji
- Depresja, zmiany nastroju
- Zaparcia, suchość w jamie ustnej
- Zmęczenie, drażliwość
Rzadziej mogą wystąpić: halucynacje, agresja, reakcje paradoksalne (np. pobudzenie), zaburzenia czynności wątroby.
Przedawkowanie
Objawy przedawkowania to głównie nasilone działanie uspokajające - od senności do śpiączki. W ciężkich przypadkach może wystąpić depresja oddechowa. Leczenie jest objawowe, można rozważyć podanie flumazenilu jako odtrutki.
Warto zapamiętać
- Xanax należy stosować krótkotrwale (maks. 2-4 tygodnie) ze względu na ryzyko uzależnienia
- Przy odstawianiu leku dawkę należy zmniejszać stopniowo, aby uniknąć objawów odstawiennych
Xanax jest lekiem o silnym działaniu anksjolitycznym, należącym do grupy benzodiazepin. Jego stosowanie wymaga ostrożności i regularnej oceny stanu pacjenta ze względu na ryzyko uzależnienia oraz interakcje z wieloma lekami. Lek powinien być przepisywany na możliwie najkrótszy okres i w najmniejszej skutecznej dawce.