Xanax®, -SR
Alprazolam
Xanax® (alprazolam) - informacje dla lekarza
Wskazania
Xanax jest wskazany w krótkotrwałym leczeniu objawowym stanów lękowych u osób dorosłych. Produkt należy stosować wyłącznie w przypadku ciężkich zaburzeń, w których objawy są nasilone, uniemożliwiają pacjentowi prawidłowe funkcjonowanie lub są dla niego bardzo uciążliwe.
Dawkowanie
Czas trwania leczenia powinien być jak najkrótszy, maksymalnie 2-4 tygodnie. Należy stosować najmniejszą skuteczną dawkę i często oceniać stan pacjenta oraz potrzebę kontynuacji leczenia. Nie zaleca się długotrwałego stosowania ze względu na ryzyko uzależnienia.
Dawkowanie należy ustalać indywidualnie w zależności od nasilenia objawów i reakcji pacjenta na leczenie. W razie wystąpienia działań niepożądanych po dawce początkowej, należy ją zmniejszyć.
Grupa pacjentów | Dawka początkowa | Dawka maksymalna |
---|---|---|
Dorośli | 0,25-0,5 mg 3x/dobę | 4 mg/dobę |
Osoby starsze/osłabione | 0,25 mg 2-3x/dobę | Indywidualnie |
Dawkę należy zwiększać stopniowo, większą dawkę podając wieczorem. U pacjentów wcześniej nieleczonych lekami psychotropowymi zaleca się mniejsze dawki.
Przeciwwskazania
Stosowanie Xanaxu jest przeciwwskazane w przypadku:
- Nadwrażliwości na alprazolam, inne benzodiazepiny lub substancje pomocnicze
- Nużliwości mięśni (myasthenia gravis)
- Ciężkiej niewydolności oddechowej
- Zespołu bezdechu śródsennego
- Ciężkiej niewydolności wątroby
- U dzieci i młodzieży poniżej 18 lat
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Tolerancja i uzależnienie: Podczas stosowania alprazolamu może rozwinąć się tolerancja na działanie uspokajające oraz uzależnienie psychiczne i fizyczne. Ryzyko uzależnienia wzrasta wraz z dawką i czasem trwania leczenia. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z wywiadem nadużywania substancji psychoaktywnych.
Objawy odstawienia: Po nagłym przerwaniu leczenia mogą wystąpić objawy odstawienia, takie jak lęk, drażliwość, bezsenność, bóle mięśni. W ciężkich przypadkach możliwe są drgawki, depersonalizacja, derealizacja i omamy. Zaleca się stopniowe zmniejszanie dawki.
Depresja i myśli samobójcze: U pacjentów z depresją stosujących alprazolam istnieje zwiększone ryzyko zachowań samobójczych. Należy zachować szczególną ostrożność i kontrolować ilość przepisywanego leku.
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów: Alprazolam może upośledzać zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn. Pacjentów należy o tym poinformować.
Interakcje
Alprazolam wchodzi w interakcje z wieloma lekami, które mogą nasilać jego działanie sedacyjne lub wpływać na jego metabolizm. Szczególną ostrożność należy zachować przy jednoczesnym stosowaniu:
- Leków hamujących CYP3A4 (np. ketokonazol, itrakonazol, flukonazol, erytromycyna, klarytromycyna)
- Leków indukujących CYP3A4 (np. ryfampicyna, fenytoina, karbamazepina)
- Innych leków działających depresyjnie na OUN (np. opioidów, leków przeciwhistaminowych, barbituranów)
- Alkoholu
Może być konieczna modyfikacja dawkowania alprazolamu przy jednoczesnym stosowaniu tych leków.
Ciąża i laktacja
Alprazolam nie jest zalecany do stosowania w okresie ciąży lub gdy pacjentka planuje ciążę. Stosowanie w III trymestrze ciąży może powodować wystąpienie zespołu dziecka wiotkiego u noworodka. Alprazolam przenika do mleka ludzkiego, nie należy go stosować podczas karmienia piersią.
Działania niepożądane
Najczęstsze działania niepożądane alprazolamu to:
- Senność, zawroty głowy, ataksja
- Zaburzenia pamięci i koncentracji
- Depresja, zmiany nastroju
- Zaparcia, suchość w jamie ustnej
- Zmęczenie, drażliwość
Możliwe jest wystąpienie paradoksalnych reakcji, takich jak niepokój, pobudzenie, agresja. W przypadku ich pojawienia się należy przerwać leczenie.
Przedawkowanie
Objawy przedawkowania alprazolamu to senność, splątanie, ataksja, depresja oddechowa. W ciężkich przypadkach może wystąpić śpiączka. Leczenie jest objawowe, z podtrzymywaniem funkcji życiowych. Jako antidotum można zastosować flumazenil.
Warto zapamiętać
- Xanax należy stosować krótkotrwale (2-4 tygodnie) w najmniejszej skutecznej dawce
- Istnieje ryzyko rozwoju uzależnienia, szczególnie przy długotrwałym stosowaniu dużych dawek
Alprazolam jest triazolobenzodiazepinią o działaniu anksjolitycznym, uspokajającym i nasennym. Jego działanie polega na nasileniu hamowania neuronalnego pośredniczonego przez GABA.