Xanax®, -SR - (IR)
Alprazolam
Xanax® (alprazolam) - informacje dla lekarza
Wskazania
Xanax jest wskazany w krótkotrwałym leczeniu objawowym następujących zaburzeń:
- Zaburzenie lękowe uogólnione
- Zaburzenie lękowe z napadami lęku
- Zaburzenie lękowe w postaci fobii
- Zaburzenie depresyjne i lękowe mieszane
Lek należy stosować tylko w przypadku nasilonych objawów, które zaburzają prawidłowe funkcjonowanie lub są bardzo uciążliwe dla pacjenta. Stany napięcia i niepokoju związane z codziennymi problemami nie są wskazaniem do stosowania Xanaxu.
Xanax powinien być przepisywany tylko w przypadku poważnych zaburzeń lękowych, a nie do łagodzenia codziennego stresu.
Dawkowanie
Leczenie powinno trwać jak najkrócej, maksymalnie 8-12 tygodni, włączając okres odstawiania leku. Należy regularnie oceniać stan pacjenta i potrzebę kontynuacji leczenia.
Wskazanie | Dawka początkowa | Dawka maksymalna |
---|---|---|
Zaburzenie lękowe uogólnione, zaburzenie depresyjne i lękowe mieszane | 1 mg/dobę (w 1-2 dawkach) | 4 mg/dobę |
Zaburzenie lękowe z napadami lęku, zaburzenie lękowe w postaci fobii | 0,5-1 mg przed snem | 10 mg/dobę (wyjątkowo) |
U pacjentów w podeszłym wieku lub osłabionych zaleca się dawkę początkową 0,5-1 mg/dobę.
Dawkowanie należy dostosować indywidualnie, rozpoczynając od najmniejszej skutecznej dawki i stopniowo zwiększając w razie potrzeby. Kluczowe jest regularne monitorowanie pacjenta.
Przeciwwskazania
Stosowanie Xanaxu jest przeciwwskazane w przypadku:
- Nadwrażliwości na alprazolam, inne benzodiazepiny lub substancje pomocnicze
- Miastenii
- Ciężkiej niewydolności oddechowej
- Zespołu bezdechu sennego
- Ciężkiej niewydolności wątroby
- Wieku poniżej 18 lat
Przed przepisaniem leku należy dokładnie ocenić stan pacjenta pod kątem przeciwwskazań, szczególnie w zakresie funkcji oddechowej i wątroby.
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Podczas stosowania Xanaxu należy zwrócić szczególną uwagę na:
- Ryzyko rozwoju tolerancji i uzależnienia, zwłaszcza przy długotrwałym stosowaniu
- Możliwość wystąpienia objawów odstawiennych przy nagłym przerwaniu leczenia
- Zwiększone ryzyko samobójstw u pacjentów z depresją
- Ryzyko paradoksalnych reakcji (np. niepokój, pobudzenie)
- Ostrożność u pacjentów w podeszłym wieku, z niewydolnością oddechową lub zaburzeniami czynności nerek/wątroby
Konieczne jest ścisłe monitorowanie pacjenta, zwłaszcza pod kątem ryzyka uzależnienia i objawów odstawiennych. Należy stopniowo odstawiać lek.
Interakcje
Xanax wchodzi w istotne interakcje z:
- Inhibitorami CYP3A4 (np. ketokonazol, itrakonazol) - zwiększają stężenie alprazolamu
- Induktorami CYP3A4 (np. ryfampicyna) - zmniejszają stężenie alprazolamu
- Lekami działającymi depresyjnie na OUN (np. opioidy, barbiturany) - nasilają działanie sedacyjne
- Alkoholem - nasila działanie sedacyjne
Należy unikać jednoczesnego stosowania Xanaxu z silnymi inhibitorami/induktorami CYP3A4 oraz innymi lekami działającymi depresyjnie na OUN. Pacjent powinien unikać spożywania alkoholu.
Ciąża i laktacja
Xanax nie jest zalecany do stosowania w ciąży i podczas karmienia piersią ze względu na ryzyko działań niepożądanych u płodu/noworodka.
Należy unikać stosowania Xanaxu u kobiet w ciąży i karmiących piersią. Jeśli jest to konieczne, stosować najmniejszą skuteczną dawkę przez jak najkrótszy czas.
Działania niepożądane
Najczęstsze działania niepożądane Xanaxu to:
- Senność, uspokojenie
- Ataksja, zaburzenia koordynacji
- Zaburzenia pamięci i koncentracji
- Depresja
- Zawroty głowy
- Zaburzenia mowy
- Zaparcia, suchość w jamie ustnej
Pacjenta należy poinformować o możliwych działaniach niepożądanych i monitorować ich występowanie, szczególnie na początku leczenia.
Przedawkowanie
Objawy przedawkowania obejmują senność, splątanie, ataksję, hipotonię, depresję oddechową, śpiączkę. Leczenie jest objawowe, można rozważyć podanie flumazenilu jako antidotum.
W przypadku podejrzenia przedawkowania konieczna jest natychmiastowa pomoc medyczna i monitorowanie funkcji życiowych pacjenta.
Warto zapamiętać
- Xanax powinien być stosowany krótkotrwale (maks. 8-12 tygodni) w leczeniu nasilonych zaburzeń lękowych
- Istnieje ryzyko rozwoju uzależnienia, dlatego konieczne jest ścisłe monitorowanie pacjenta i stopniowe odstawianie leku