Xanax®, -SR - (IR)
Alprazolam
Xanax® (alprazolam) - informacje dla lekarza
Wskazania
Xanax jest wskazany w krótkotrwałym leczeniu objawowym następujących zaburzeń:
- Zaburzenie lękowe uogólnione
- Zaburzenie lękowe z napadami lęku
- Zaburzenie lękowe w postaci fobii
- Zaburzenie depresyjne i lękowe mieszane
Lek należy stosować tylko w przypadku nasilonych objawów, które zaburzają prawidłowe funkcjonowanie lub są bardzo uciążliwe dla pacjenta. Stany napięcia i niepokoju związane z codziennymi problemami nie są wskazaniem do stosowania Xanaxu.
Xanax powinien być stosowany wyłącznie w przypadku ciężkich zaburzeń lękowych i depresyjnych, a nie w łagodnych stanach niepokoju.
Dawkowanie
Leczenie powinno trwać jak najkrócej, zwykle nie dłużej niż 8-12 tygodni, włączając okres zmniejszania dawki. Należy regularnie oceniać stan pacjenta i potrzebę kontynuacji leczenia.
Wskazanie | Dawka początkowa | Dawka maksymalna |
---|---|---|
Zaburzenie lękowe uogólnione oraz zaburzenie depresyjne i lękowe mieszane | 1 mg/dobę (w 1-2 dawkach) | 4 mg/dobę |
Zaburzenie lękowe z napadami lęku i zaburzenie lękowe w postaci fobii | 0,5-1 mg przed snem | 10 mg/dobę (wyjątkowo) |
Pacjenci w podeszłym wieku lub osłabieni | 0,5-1 mg/dobę (w 1-2 dawkach) | Indywidualnie |
Dawkę należy zwiększać stopniowo, w razie potrzeby. Dawkę dobową można podawać w 1-2 dawkach podzielonych.
Dawkowanie Xanaxu powinno być zindywidualizowane i rozpoczynane od najniższych skutecznych dawek, ze stopniowym zwiększaniem w razie potrzeby.
Przeciwwskazania
- Nadwrażliwość na alprazolam, inne benzodiazepiny lub składniki preparatu
- Miastenia
- Ciężka niewydolność oddechowa
- Zespół bezdechu sennego
- Ciężka niewydolność wątroby
- Wiek poniżej 18 lat
Xanax jest przeciwwskazany u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami oddychania, wątroby oraz u osób niepełnoletnich.
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Należy zachować szczególną ostrożność stosując Xanax u następujących grup pacjentów:
- Osoby w podeszłym wieku i osłabione - stosować najmniejsze skuteczne dawki
- Pacjenci z przewlekłą niewydolnością oddechową
- Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek lub łagodną/umiarkowaną niewydolnością wątroby
- Pacjenci z depresją lub skłonnościami samobójczymi
- Osoby nadużywające w przeszłości alkoholu lub leków
Istnieje ryzyko rozwoju tolerancji, uzależnienia oraz objawów odstawiennych. Należy poinformować pacjenta o konieczności ograniczenia czasu trwania terapii i stopniowego zmniejszania dawki podczas odstawiania leku.
Stosowanie Xanaxu wymaga szczególnej ostrożności u osób starszych, z zaburzeniami oddychania, wątroby, nerek oraz depresją. Konieczne jest monitorowanie pacjenta pod kątem rozwoju uzależnienia.
Interakcje
Xanax wchodzi w interakcje z wieloma lekami, w tym:
- Inhibitory CYP3A (np. ketokonazol, itrakonazol) - zwiększają stężenie alprazolamu
- Induktory CYP3A (np. ryfampicyna) - zmniejszają stężenie alprazolamu
- Leki działające depresyjnie na OUN (np. opioidy, leki przeciwhistaminowe) - nasilają działanie sedacyjne
- Digoksyna - alprazolam może zwiększać jej stężenie
Należy unikać spożywania alkoholu podczas leczenia Xanaxem.
Stosowanie Xanaxu wymaga dokładnej analizy interakcji lekowych, szczególnie z inhibitorami/induktorami CYP3A oraz lekami działającymi depresyjnie na OUN.
Ciąża i laktacja
Xanax nie jest zalecany do stosowania w ciąży, zwłaszcza w I trymestrze. Stosowanie w III trymestrze może powodować zespół dziecka wiotkiego i objawy odstawienne u noworodka. Alprazolam przenika do mleka kobiecego, dlatego nie należy go stosować podczas karmienia piersią.
Należy unikać stosowania Xanaxu u kobiet w ciąży i karmiących piersią ze względu na ryzyko dla płodu/noworodka.
Działania niepożądane
Najczęstsze działania niepożądane Xanaxu to:
- Senność, uspokojenie
- Ataksja, zaburzenia koordynacji
- Zaburzenia pamięci i koncentracji
- Zawroty głowy, ból głowy
- Depresja
- Zaparcia, suchość w jamie ustnej
Możliwe jest wystąpienie paradoksalnych reakcji, takich jak niepokój, pobudzenie, agresja. Długotrwałe stosowanie może prowadzić do rozwoju tolerancji i uzależnienia.
Pacjenci powinni być monitorowani pod kątem występowania działań niepożądanych, zwłaszcza na początku leczenia oraz przy zwiększaniu dawki.
Przedawkowanie
Objawy przedawkowania obejmują senność, splątanie, ataksję, depresję oddechową, śpiączkę. Leczenie jest objawowe, można rozważyć podanie flumazenilu jako odtrutki. Należy monitorować czynności życiowe pacjenta.
W przypadku podejrzenia przedawkowania Xanaxu konieczna jest natychmiastowa interwencja medyczna i monitorowanie pacjenta.
Warto zapamiętać
- Xanax powinien być stosowany krótkotrwale (do 8-12 tygodni) w leczeniu nasilonych zaburzeń lękowych
- Istnieje ryzyko rozwoju uzależnienia, dlatego konieczne jest stopniowe odstawianie leku