Voriconazole Accord
Voriconazole
Wskazania do stosowania
Worykonazol (Voriconazole Accord) jest lekiem przeciwgrzybiczym o szerokim spektrum działania z grupy triazoli. Jest wskazany do stosowania u pacjentów dorosłych i dzieci w wieku od 2 lat w:
- Leczeniu inwazyjnej aspergilozy
- Leczeniu kandydemii u pacjentów bez towarzyszącej neutropenii
- Leczeniu ciężkich, opornych na flukonazol zakażeń inwazyjnych Candida (w tym C. krusei)
- Leczeniu ciężkich zakażeń grzybiczych wywołanych przez Scedosporium spp. i Fusarium spp.
Lek należy stosować przede wszystkim u pacjentów z postępującymi, mogącymi zagrażać życiu zakażeniami.
Dawkowanie i sposób podawania
Przed rozpoczęciem i w trakcie leczenia worykonazolem należy monitorować i w razie potrzeby korygować zaburzenia elektrolitowe, takie jak hipokaliemia, hipomagnezemia i hipokalcemia.
Worykonazol może być dostępny w postaci dożylnej oraz doustnej (tabletki, proszek do sporządzania zawiesiny doustnej). Ze względu na dużą biodostępność doustnej postaci leku, możliwa jest zmiana pomiędzy dożylną a doustną drogą podania, gdy jest to klinicznie wskazane.
Dawkowanie u dorosłych
Droga podania | Dawka nasycająca (pierwsze 24h) | Dawka podtrzymująca (po pierwszych 24h) |
---|---|---|
Dożylna | 6 mg/kg mc. co 12 h | 4 mg/kg mc. 2x/dobę |
Doustna (pacjenci ≥40 kg) | 400 mg co 12 h | 200 mg 2x/dobę |
Doustna (pacjenci <40 kg) | 200 mg co 12 h | 100 mg 2x/dobę |
Dawkowanie doustne dotyczy pacjentów w wieku 15 lat i starszych.
Czas trwania leczenia powinien być uzależniony od odpowiedzi klinicznej i mykologicznej oraz być możliwie najkrótszy. W celu prowadzenia długotrwałego leczenia worykonazolem, dłuższego niż 180 dni (6 miesięcy) należy przeprowadzić dokładną ocenę stosunku korzyści do ryzyka.
Dostosowanie dawkowania u dorosłych
Jeśli odpowiedź pacjenta na leczenie jest niewystarczająca, można zwiększyć doustną dawkę podtrzymującą do 300 mg 2x/dobę. U pacjentów o masie ciała mniejszej niż 40 kg dawka doustna może być zwiększona do 150 mg 2x/dobę.
Jeśli pacjent nie toleruje leczenia zwiększoną dawką, dawkę doustną należy zmniejszać stopniowo o 50 mg, aż do osiągnięcia dawki podtrzymującej 200 mg 2x/dobę (lub 100 mg 2x/dobę u pacjentów o masie ciała poniżej 40 kg).
Dawkowanie u dzieci (2-12 lat) i młodzieży o małej masie ciała (12-14 lat, <50 kg)
Droga podania | Dawka nasycająca (pierwsze 24h) | Dawka podtrzymująca (po pierwszych 24h) |
---|---|---|
Dożylna | 9 mg/kg mc. co 12 h | 8 mg/kg mc. 2x/dobę |
Doustna | Niezalecana | 9 mg/kg mc. 2x/dobę (maks. 350 mg 2x/dobę) |
Zaleca się rozpoczęcie terapii drogą dożylną. Schemat dawkowania doustnego należy rozważyć jedynie w przypadku, gdy nastąpiła istotna klinicznie poprawa.
Dostosowanie dawki u dzieci
W przypadku niewystarczającej odpowiedzi pacjenta na leczenie, dawkę można zwiększać stopniowo o 1 mg/kg mc. (lub stopniowo o 50 mg w przypadku, gdy jako dawkę początkową zastosowano maksymalną dawkę doustną wynoszącą 350 mg).
Jeśli pacjent nie toleruje leczenia, dawkę należy zmniejszać stopniowo o 1 mg/kg mc. (lub stopniowo o 50 mg w przypadku, gdy jako dawkę początkową zastosowano maksymalną dawkę doustną wynoszącą 350 mg).
Stosowanie profilaktyczne
Stosowanie profilaktyczne należy rozpocząć w dniu przeszczepienia i może trwać do 100 dni po przeszczepieniu. Czas trwania stosowania profilaktycznego powinien być możliwie najkrótszy oraz uzależniony od ryzyka rozwoju inwazyjnego zakażenia grzybiczego (IFI), określonego przez neutropenię lub immunosupresję. Jedynie w przypadku utrzymywania się immunosupresji lub choroby przeszczep przeciwko gospodarzowi (GvHD), stosowanie profilaktyczne można kontynuować do 180 dni po przeszczepieniu.
Zalecany schemat dawkowania w profilaktyce jest taki sam, jak w przypadku leczenia w odpowiednich grupach wiekowych.
Warto zapamiętać
- Worykonazol wykazuje dużą biodostępność po podaniu doustnym, co umożliwia zmianę drogi podania z dożylnej na doustną
- Czas trwania leczenia powinien być możliwie najkrótszy i uzależniony od odpowiedzi klinicznej oraz mykologicznej pacjenta
Przeciwwskazania
Przeciwwskazania do stosowania worykonazolu obejmują:
- Nadwrażliwość na substancję czynną lub którąkolwiek substancję pomocniczą
- Jednoczesne podawanie z substratami CYP3A4 (terfenadyna, astemizol, cyzapryd, pimozyd, chinidyna)
- Jednoczesne podawanie z ryfampicyną, karbamazepiną i fenobarbitalem
- Jednoczesne podawanie standardowej dawki worykonazolu z efawirenzem w dawce 400 mg raz/dobę lub większej
- Jednoczesne podawanie z rytonawirem w dużej dawce (400 mg 2x/dobę lub większej)
- Jednoczesne podawanie alkaloidów sporyszu
- Jednoczesne podawanie z syrolimusem
- Jednoczesne stosowanie z preparatami z ziela dziurawca
Należy zachować szczególną ostrożność przy przepisywaniu worykonazolu pacjentom z nadwrażliwością na inne azole.
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Zaburzenia sercowo-naczyniowe
Stosowanie worykonazolu wiązało się z wydłużeniem odstępu QTc. Rzadko dochodziło do wystąpienia zaburzeń rytmu typu torsade de pointes u pacjentów przyjmujących worykonazol, obciążonych czynnikami ryzyka. Worykonazol należy stosować ostrożnie u pacjentów z następującymi czynnikami ryzyka, które mogą sprzyjać wystąpieniu zaburzeń rytmu serca:
- Wrodzone lub nabyte wydłużenie odstępu QTc
- Kardiomiopatia, zwłaszcza jeśli jednocześnie występuje niewydolność serca
- Bradykardia zatokowa
- Objawowe arytmie
- Jednoczesne stosowanie produktów leczniczych, które mogą wydłużać odstęp QTc
Przed rozpoczęciem i w trakcie leczenia worykonazolem należy kontrolować, czy u pacjenta nie występują zaburzenia elektrolitowe, takie jak hipokaliemia, hipomagnezemia i hipokalcemia, i w razie konieczności korygować je.
Hepatotoksyczność
Podczas badań klinicznych obserwowano niezbyt często przypadki ciężkich reakcji wątroby występujących w czasie leczenia worykonazolem (w tym zapalenie wątroby, cholestazę i piorunującą niewydolność wątroby, ze zgonami włącznie). Przypadki uszkodzenia wątroby notowano głównie u pacjentów z innymi ciężkimi chorobami (przede wszystkim z nowotworami układu krwiotwórczego).
Pacjenci otrzymujący preparat muszą być dokładnie monitorowani pod kątem hepatotoksyczności. Postępowanie kliniczne powinno obejmować ocenę laboratoryjną czynności wątroby (w szczególności aktywność AspAT i AlAT) na początku leczenia produktem oraz co najmniej raz/tydzień w pierwszym miesiącu leczenia. Czas trwania terapii powinien być możliwie najkrótszy, jeśli jednak na podstawie oceny stosunku korzyści do ryzyka leczenie jest kontynuowane, częstość badań można zmniejszyć i wykonywać je raz/miesiąc, gdy wyniki testów czynności wątroby nie zmieniają się.
W razie znacznego zwiększenia wartości wyników badań czynności wątroby, produkt należy odstawić, chyba że medyczna ocena stosunku korzyści do ryzyka dla danego pacjenta uzasadnia kontynuowanie leczenia.
Reakcje skórne
U pacjentów leczonych worykonazolem rzadko obserwowano skórne reakcje złuszczające, takie jak zespół Stevens-Johnsona. Pacjenta, u którego wystąpiła wysypka, należy ściśle kontrolować i, jeśli zmiany postępują, odstawić worykonazol.
Stosowanie worykonazolu wiązało się dodatkowo z występowaniem fototoksyczności oraz pseudoporfirii. Wszystkim pacjentom, w tym dzieciom, należy zalecić unikanie w trakcie leczenia produktem ekspozycji na światło słoneczne i noszenie odzieży chroniącej przed światłem słonecznym oraz stosowanie preparatów z filtrem chroniącym przed promieniowaniem UV o dużym współczynniku ochrony (SPF).
Zaburzenia widzenia
Zaburzenia widzenia związane ze stosowaniem worykonazolu występowały bardzo często. Takie objawy, jak: zmieniona (wzmocniona) percepcja wzrokowa, nieostre widzenie, zmieniona percepcja kolorów czy światłowstręt, występowały u około 21% pacjentów leczonych worykonazolem. Te zaburzenia widzenia są przemijające i w pełni odwracalne, w większości ustępują samoistnie w ciągu 60 minut.
Zaburzenia czynności nerek
U ciężko chorych pacjentów leczonych worykonazolem obserwowano ostrą niewydolność nerek. Pacjenci leczeni worykonazolem są prawdopodobnie jednocześnie leczeni nefrotoksycznymi produktami leczniczymi i występują u nich zbieżne zaburzenia, które mogą doprowadzić do pogorszenia czynności nerek.
Stosowanie u dzieci
Nie ustalono bezpieczeństwa stosowania i skuteczności worykonazolu u dzieci poniżej 2 lat. Stosowanie worykonazolu jest wskazane u dzieci w wieku 2 lat lub starszych. Czynność wątroby należy kontrolować zarówno u dzieci, jak i u dorosłych.
Warto zapamiętać
- Worykonazol może powodować wydłużenie odstępu QTc, dlatego należy zachować ostrożność u pacjentów z czynnikami ryzyka zaburzeń rytmu serca
- Konieczne jest ścisłe monitorowanie czynności wątroby podczas leczenia worykonazolem ze względu na ryzyko hepatotoksyczności
Interakcje z innymi produktami leczniczymi
Worykonazol jest metabolizowany przez izoenzymy cytochromu P450: CYP2C19, CYP2C9 i CYP3A4, a także hamuje ich aktywność. Inhibitory lub induktory tych izoenzymów mogą odpowiednio zwiększać lub zmniejszać stężenie worykonazolu w osoczu. Worykonazol może ponadto zwiększać w osoczu stężenia leków metabolizowanych przez izoenzymy CYP450.
Najważniejsze interakcje obejmują:
- Przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie z terfenadyną, astemizolem, cyzaprydem, pimozydem, chinidyną, ryfampicyną, karbamazepiną, fenobarbitalem, rytonawirem w dużych dawkach, efawirenzem w dawce ≥400 mg/dobę, alkaloidami sporyszu i syrolimusem
- Konieczne dostosowanie dawki przy jednoczesnym stosowaniu z fenytoiną, efawirenzem (w dawce 300 mg/dobę), ryfabutyną
- Zalecana ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu z innymi lekami metabolizowanymi przez CYP3A4
Szczegółowe informacje dotyczące interakcji znajdują się w Charakterystyce Produktu Leczniczego.
Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Worykonazolu nie należy stosować podczas ciąży, chyba że korzyść dla matki wyraźnie przeważa nad ryzykiem dla płodu. Kobiety w wieku rozrodczym muszą zawsze stosować skuteczną antykoncepcję podczas leczenia.
Karmienie piersią należy przerwać w chwili rozpoczęcia leczenia worykonazolem.
Działania niepożądane
Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi były:
- Zaburzenia widzenia (w tym nieostre widzenie, chromotopsja, światłowstręt)
- Gorączka
- Wysypka
- Wymioty, nudności, biegunka
- Ból głowy
- Obrzęki obwodowe
- Nieprawidłowe wyniki testów czynności wątroby
- Zaburzenia oddechowe
- Ból brzucha
Ciężkość tych objawów niepożądanych była przeważnie niewielka do umiarkowanej.
Inne istotne działania niepożądane obejmują:
- Zaburzenia czynności wątroby, w tym przypadki ciężkiego uszkodzenia wątroby
- Reakcje skórne, w tym rzadkie przypadki zespołu Stevens-Johnsona i toksycznego martwiczego oddzielania się naskórka
- Reakcje fototoksyczne
- Zaburzenia rytmu serca, w tym wydłużenie odstępu QTc
- Zaburzenia czynności nerek
- Zapalenie trzustki
U pacjentów leczonych przez długi czas worykonazolem notowano przypadki raka kolczystokomórkowego skóry.
Przedawkowanie
W razie przedawkowania zaleca się leczenie objawowe i podtrzymujące. Worykonazol może być usuwany za pomocą hemodializy z klirensem 121 ml/min.
Właściwości farmakodynamiczne i farmakokinetyczne
Worykonazol jest lekiem przeciwgrzybiczym z grupy triazoli. Jego mechanizm działania polega na hamowaniu zależnej od cytochromu P450 demetylacji 14-α-lanosterolu, stanowiącej istotny etap biosyntezy ergosteroli u grzybów. Gromadzenie 14-α-metylosteroli jest skorelowane z utratą ergosteroli zawartych w błonie komórkowej grzybów, co warunkuje przeciwgrzybicze działanie worykonazolu.
Worykonazol wykazuje szerokie spektrum działania przeciwgrzybiczego, obejmujące gatunki z rodzaju Candida (w tym oporne na flukonazol C. krusei), Aspergillus, Scedosporium i Fusarium.
Lek charakteryzuje się dobrą biodostępnością po podaniu doustnym (96%). Wiąże się z białkami osocza w około 58%. Jest metabolizowany w wątrobie głównie przez izoenzymy CYP2C19, CYP2C9 i CYP3A4. Okres półtrwania worykonazolu wynosi około 6 godzin.
Podsumowanie
Worykonazol jest skutecznym lekiem przeciwgrzybiczym o szerokim spektrum działania, stosowanym w leczeniu inwazyjnych zakażeń grzybiczych. Jego stosowanie wymaga jednak ścisłego monitorowania pacjenta ze względu na możliwość wystąpienia poważnych działań niepożądanych, szczególnie ze strony wątroby, serca i skóry. Kluczowe znaczenie ma właściwy dobór pacjentów, u których korzyści z leczenia przewyższają potencjalne ryzyko.
Załącznik: C.0.15.
2) Refundacja we wszystkich zarejestrowanych wskazaniach: Pokaż wskazania z ChPL
Voriconazole Accord

Wskazania pozarejestracyjne: Profilaktyka inwazyjnych zakażeń grzybiczych u pacjentów wysokiego ryzyka z zespołami przebiegającymi z niedoborami odporności
3) Pacjenci 65+
Przysługuje uprawnionym pacjentom we wskazaniach określonych w decyzji o objęciu refundacją. Jeżeli lek jest refundowany we wszystkich zarejestrowanych wskazaniach, to jest w nich wszystkich bezpłatny dla pacjenta. Jeżeli natomiast lek jest refundowany w określonych wskazaniach, to jest bezpłatny dla seniorów tylko i wyłącznie w tych właśnie wskazaniach.
4) Pacjenci do ukończenia 18 roku życia