Visipaque
Iodixanol
Visipaque - profesjonalna charakterystyka produktu leczniczego dla lekarzy
Wskazania do stosowania
Visipaque jest środkiem kontrastowym przeznaczonym wyłącznie do diagnostyki obrazowej. Znajduje zastosowanie w następujących procedurach:
- Kardioangiografia
- Angiografia mózgowa (konwencjonalna)
- Arteriografia obwodowa (konwencjonalna)
- Angiografia brzuszna (i.a. DSA - dotętnicza cyfrowa angiografia subtrakcyjna)
- Urografia
- Flebografia
- Tomografia komputerowa ze wzmocnieniem kontrastowym
- Mielografia lędźwiowa, piersiowa i szyjna
Preparat wykazuje szerokie spektrum zastosowań w radiologii diagnostycznej, umożliwiając precyzyjną wizualizację struktur naczyniowych oraz narządów miąższowych.
Dawkowanie i sposób podawania
Dawkowanie Visipaque jest zindywidualizowane i zależy od wielu czynników, takich jak:
- Rodzaj przeprowadzanego badania
- Wiek i masa ciała pacjenta
- Pojemność minutowa serca
- Ogólny stan kliniczny pacjenta
- Technika podania środka kontrastowego
Generalnie stosuje się stężenia i ilości jodu analogiczne do innych powszechnie używanych jodowych środków kontrastowych. W niektórych przypadkach możliwe jest uzyskanie diagnostycznie użytecznych obrazów przy nieco zredukowanych stężeniach jodu.
Kluczowe znaczenie ma odpowiednie nawodnienie pacjenta przed i po podaniu Visipaque, podobnie jak w przypadku innych środków kontrastowych.
Visipaque może być podawany dożylnie, dotętniczo lub dokanałowo, w zależności od rodzaju badania.
Dawkowanie w wybranych procedurach:
Procedura | Stężenie (mg I/ml) | Objętość na wstrzyknięcie |
---|---|---|
Arteriografia wybiórcza tętnic mózgowych | 270/320 | 5-10 ml |
Aortografia | 270/320 | 40-60 ml |
Arteriografia naczyń obwodowych | 270/320 | 30-60 ml |
Kardioangiografia (dorośli, wstrzyknięcie do komory lewej i korzenia aorty) | 320 | 30-60 ml |
Kardioangiografia (dorośli, wybiórcza koronarografia) | 320 | 4-8 ml |
Urografia (dorośli) | 270/320 | 40-80 ml |
Tomografia komputerowa głowy (dorośli) | 270/320 | 50-150 ml |
Tomografia komputerowa ciała (dorośli) | 270/320 | 75-150 ml |
Dawkowanie należy dostosować indywidualnie, uwzględniając specyfikę badania i stan pacjenta.
W przypadku dzieci, dawkowanie Visipaque jest zredukowane i oparte na masie ciała. Dla dzieci poniżej 7 kg zaleca się 2-4 ml/kg mc., natomiast dla dzieci powyżej 7 kg - 2-3 ml/kg mc. przy stężeniu 270/320 mg I/ml.
U osób w podeszłym wieku stosuje się dawkowanie jak dla innych dorosłych pacjentów.
Warto zapamiętać
- Maksymalna zalecana dawka Visipaque to 3,2 g jodu w całkowitej podanej objętości produktu.
- Kluczowe znaczenie ma odpowiednie nawodnienie pacjenta przed i po podaniu środka kontrastowego.
Precyzyjne dostosowanie dawki Visipaque do indywidualnych potrzeb pacjenta i rodzaju badania jest kluczowe dla uzyskania optymalnej jakości obrazowania przy zachowaniu bezpieczeństwa procedury.
Przeciwwskazania
Stosowanie Visipaque jest przeciwwskazane w następujących przypadkach:
- Nadwrażliwość na substancję czynną (jodiksanol) lub którąkolwiek substancję pomocniczą
- Tyreotoksykoza z widocznymi objawami klinicznymi
- Potwierdzone poważne reakcje na preparat w przeszłości
Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z wywiadem alergicznym lub reakcjami nadwrażliwości na jodowe środki kontrastowe. W takich przypadkach konieczna jest indywidualna ocena stosunku korzyści do ryzyka.
Interakcje z innymi produktami leczniczymi
Visipaque może wchodzić w interakcje z innymi lekami, wpływając na ich działanie lub metabolizm. Najważniejsze interakcje obejmują:
- Metformina: U pacjentów z cukrzycą przyjmujących metforminę istnieje ryzyko wystąpienia kwasicy mleczanowej ze względu na przejściowe zaburzenia czynności nerek wywołane przez środek kontrastowy.
- Interleukina-2: U pacjentów przyjmujących interleukinę-2 w okresie krótszym niż 2 tygodnie przed badaniem istnieje zwiększone ryzyko wystąpienia opóźnionych reakcji, takich jak reakcje skórne i objawy pseudogrypowe.
Visipaque może również wpływać na wyniki badań laboratoryjnych, w szczególności:
- Testy czynnościowe tarczycy: zdolność wiązania jodu przez tarczycę może być zmniejszona przez kilka tygodni po badaniu
- Oznaczenia bilirubiny, białek oraz związków nieorganicznych (żelazo, miedź, wapń, fosforany): wysokie stężenie środka kontrastowego w surowicy i moczu może zaburzać wyniki tych oznaczeń
Zaleca się, aby nie wykonywać oznaczeń wyżej wymienionych substancji w dniu badania radiologicznego z użyciem Visipaque.
Stosowanie w ciąży i podczas karmienia piersią
Brak jest jednoznacznych danych klinicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania jodiksanolu w czasie ciąży. Badania na zwierzętach nie wykazały bezpośredniego lub pośredniego szkodliwego wpływu na przebieg ciąży, rozwój zarodka/płodu, przebieg porodu lub rozwój pourodzeniowy.
Ze względu na potencjalne ryzyko związane z ekspozycją na promieniowanie rentgenowskie, u kobiet w ciąży należy unikać badań z użyciem Visipaque, o ile to możliwe. Decyzja o przeprowadzeniu badania powinna być podjęta po starannym rozważeniu stosunku korzyści do ryzyka.
W przypadku karmienia piersią, stopień przenikania środka kontrastowego do mleka matki jest prawdopodobnie niewielki. Niemniej jednak, zaleca się przerwanie karmienia piersią przed podaniem Visipaque i nie wznawianie go przez co najmniej 24 godziny po badaniu.
Przedawkowanie
Przedawkowanie Visipaque u pacjentów z prawidłową czynnością nerek jest mało prawdopodobne. W przypadku niezamierzonego przedawkowania należy:
- Uzupełnić wodę i elektrolity drogą wlewu dożylnego
- Monitorować czynność nerek przez co najmniej 3 doby po badaniu
- W razie konieczności rozważyć hemodializę w celu usunięcia jodiksanolu z układu krążenia
Nie istnieje specyficzne antidotum dla Visipaque. Leczenie przedawkowania jest objawowe i podtrzymujące.
Mechanizm działania
Visipaque zawiera organicznie związany jod, który po wstrzyknięciu absorbuje promieniowanie rentgenowskie we krwi i tkankach, umożliwiając wizualizację struktur anatomicznych. Badania na zdrowych ochotnikach wykazały, że jodiksanol nie powoduje istotnych klinicznie zmian w parametrach hemodynamicznych, biochemicznych i układu krzepnięcia. Obserwowane niewielkie odchylenia nie miały znaczenia klinicznego.
Visipaque charakteryzuje się korzystnym profilem bezpieczeństwa i tolerancji, co w połączeniu z wysoką jakością uzyskiwanych obrazów czyni go wartościowym narzędziem w diagnostyce radiologicznej.