Vfend
Voriconazole
Vfend (worykonazol) - informacje dla lekarza
Wskazania do stosowania
Worykonazol jest lekiem przeciwgrzybiczym o szerokim spektrum działania z grupy triazoli. Jest wskazany do stosowania u pacjentów dorosłych i dzieci w wieku od 2 lat w następujących przypadkach:
- Leczenie inwazyjnej aspergilozy
- Leczenie kandydemii u pacjentów bez towarzyszącej neutropenii
- Leczenie ciężkich, opornych na flukonazol zakażeń inwazyjnych Candida (w tym C. krusei)
- Leczenie ciężkich zakażeń grzybiczych wywołanych przez Scedosporium spp. i Fusarium spp.
Lek należy stosować przede wszystkim u pacjentów z postępującymi, mogącymi zagrażać życiu zakażeniami.
Worykonazol wykazuje silne działanie przeciwgrzybicze in vitro wobec wielu gatunków z rodzaju Candida (w tym szczepy oporne na inne leki) oraz działa grzybobójczo na Aspergillus spp., Scedosporium spp. i Fusarium spp. Wykazano jego skuteczność kliniczną w zakażeniach wywołanych przez te patogeny.
Dawkowanie i sposób podawania
Przed rozpoczęciem i w trakcie leczenia worykonazolem należy monitorować i w razie potrzeby korygować zaburzenia elektrolitowe, takie jak hipokaliemia, hipomagnezemia i hipokalcemia.
Dorośli
Terapię należy rozpocząć od podania dawki nasycającej (dożylnie lub doustnie) w celu szybkiego osiągnięcia stężeń terapeutycznych. Ze względu na dużą biodostępność doustnej postaci leku, możliwa jest zmiana pomiędzy drogą dożylną a doustną, gdy jest to klinicznie wskazane.
Droga podania | Dawka nasycająca (pierwsze 24h) | Dawka podtrzymująca |
---|---|---|
Dożylna | 6 mg/kg co 12h (2 dawki) | 4 mg/kg co 12h |
Doustna (pacjenci ≥40 kg) | 400 mg co 12h (2 dawki) | 200 mg co 12h |
Doustna (pacjenci <40 kg) | 200 mg co 12h (2 dawki) | 100 mg co 12h |
Szczegółowe informacje o zalecanym dawkowaniu podane są w Charakterystyce Produktu Leczniczego.
Dzieci (2 do <12 lat) i młodzież o małej masie ciała
U dzieci i młodzieży o masie ciała poniżej 50 kg zaleca się następujący schemat dawkowania:
- Dawka nasycająca (pierwsze 24h): dożylnie 9 mg/kg mc. co 12h
- Dawka podtrzymująca:
- Dożylnie: 8 mg/kg mc. 2x/dobę
- Doustnie: 9 mg/kg mc. 2x/dobę (maks. 350 mg 2x/dobę)
Zaleca się rozpoczęcie terapii drogą dożylną. Schemat dawkowania doustnego należy rozważyć jedynie w przypadku, gdy nastąpiła istotna klinicznie poprawa.
Dostosowanie dawki
W przypadku niewystarczającej odpowiedzi na leczenie, dawkę można zwiększać stopniowo. Jeśli pacjent nie toleruje zwiększonej dawki, należy ją stopniowo zmniejszać.
U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby zaleca się modyfikację dawkowania:
- Łagodna/umiarkowana marskość wątroby (Child-Pugh A i B): standardowa dawka nasycająca, dawka podtrzymująca zmniejszona o połowę
- Ciężka marskość wątroby (Child-Pugh C): stosować tylko gdy korzyści przewyższają ryzyko, ścisłe monitorowanie
U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek nie ma konieczności modyfikacji dawkowania doustnego.
Przeciwwskazania
Stosowanie worykonazolu jest przeciwwskazane w następujących przypadkach:
- Nadwrażliwość na worykonazol lub substancje pomocnicze
- Jednoczesne stosowanie z:
- Terfenadyną, astemizolem, cizaprydem, pimozydem, chinidyną
- Rifampicyną, karbamazepiną, fenobarbitalem
- Alkaloidami sporyszu (ergotamina, dihydroergotamina)
- Syrolimusem
- Efawirenzem (w dawce 400 mg/dobę lub większej)
- Rytonawirem (w dawce 400 mg 2x/dobę lub większej)
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Podczas stosowania worykonazolu należy zachować szczególną ostrożność w następujących przypadkach:
- Ciężkie uszkodzenie wątroby - stosować tylko gdy korzyści przewyższają ryzyko
- Umiarkowana marskość wątroby - zmniejszyć o połowę dawkę podtrzymującą
- Jednoczesne stosowanie z fenytoiną lub ryfabutyną - konieczne monitorowanie stężeń i modyfikacja dawek
- Pacjenci z wrodzonym lub nabytym wydłużeniem odstępu QT
- Pacjenci z kardiomiopatią, bradykardią zatokową, objawowymi arytmiami
- Jednoczesne stosowanie z lekami wydłużającymi odstęp QT lub lekami nefrotoksycznymi
Podczas leczenia należy regularnie monitorować:
- Czynność wątroby (zwłaszcza na początku terapii oraz u pacjentów z nieprawidłowymi wynikami testów wątrobowych)
- Czynność nerek (szczególnie stężenie kreatyniny)
- Elektrolity (hipokaliemia, hipomagnezemia, hipokalcemia)
Należy unikać ekspozycji na promieniowanie UV podczas leczenia worykonazolem.
Interakcje lekowe
Worykonazol wchodzi w liczne istotne interakcje lekowe, m.in.:
- Nasila działanie: warfaryny, metadonu, leków hipoglikemizujących, statyn, midazolamu, triazolamu, winkrystyny, inhibitorów pompy protonowej
- Zwiększa stężenie: cyklosporyny, takrolimusa, sirolimusu
- Zmniejsza stężenie: fenytoiny, rifabutyny
- Jego stężenie jest zmniejszane przez: rifampicynę, karbamazepinę, fenobarbital, ritonawir
Konieczne jest dostosowanie dawkowania i ścisłe monitorowanie w przypadku jednoczesnego stosowania tych leków.
Warto zapamiętać
- Worykonazol wykazuje silne działanie przeciwgrzybicze wobec Candida spp., Aspergillus spp., Scedosporium spp. i Fusarium spp.
- Lek ma nieliniową farmakokinetykę i wykazuje dużą zmienność osobniczą, co wymaga indywidualizacji dawkowania i monitorowania terapii.
Ciąża i laktacja
Worykonazolu nie należy stosować w ciąży, chyba że korzyści dla matki przewyższają potencjalne ryzyko dla płodu. Kobiety w wieku rozrodczym powinny stosować skuteczną antykoncepcję podczas leczenia. Nie należy stosować preparatu w okresie karmienia piersią.
Działania niepożądane
Najczęstsze działania niepożądane worykonazolu to:
- Zaburzenia widzenia (około 30% pacjentów) - zazwyczaj przemijające
- Wysypka skórna, gorączka, ból głowy, ból brzucha, wymioty, nudności, biegunka, obrzęki obwodowe (>10% pacjentów)
- Zaburzenia hematologiczne (małopłytkowość, niedokrwistość, leukopenia)
- Zaburzenia neurologiczne (zawroty głowy, splątanie, halucynacje)
- Zaburzenia wątrobowe (zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych, żółtaczka)
- Zaburzenia nerkowe (zwiększenie stężenia kreatyniny, ostra niewydolność nerek)
Większość działań niepożądanych ma charakter umiarkowanie nasilony i przemijający.
Właściwości farmakologiczne
Worykonazol jest pochodną triazolu, która hamuje zależną od cytochromu P-450 demetylację 14-α-sterolu, kluczowy etap biosyntezy ergosterolu u grzybów. Prowadzi to do zaburzenia struktury błony komórkowej i zniszczenia komórki grzyba.
Lek ma nieliniową farmakokinetykę. Jest szybko i prawie całkowicie wchłaniany z przewodu pokarmowego (biodostępność 96%). Wiązanie z białkami osocza wynosi 58%. Jest metabolizowany w wątrobie głównie przez CYP2C19. Okres półtrwania wynosi około 6 godzin. Wydalany jest głównie z moczem w postaci metabolitów.
Worykonazol wykazuje dobrą penetrację do tkanek, w tym do ośrodkowego układu nerwowego.