Vendal® retard
Morphine hydrochloride
Vendal® retard - charakterystyka leku dla lekarzy
Wskazania do stosowania
Vendal® retard jest wskazany w długotrwałym łagodzeniu silnych i bardzo silnych bólów, w szczególności bólów towarzyszących chorobie nowotworowej, które są oporne na działanie słabszych środków przeciwbólowych. Lek ten stanowi skuteczną opcję terapeutyczną w przypadkach, gdy standardowe leki przeciwbólowe okazują się niewystarczające.
Dzięki swojej formulacji o przedłużonym uwalnianiu, Vendal® retard zapewnia długotrwałe działanie przeciwbólowe, co jest szczególnie istotne w terapii przewlekłego bólu nowotworowego.
Dawkowanie i sposób podawania
Leczenie preparatem Vendal® retard należy rozpoczynać od stopniowego zwiększania dawki morfiny o natychmiastowym uwalnianiu. Celem jest ustalenie optymalnej dawki morfiny zapewniającej odpowiednią kontrolę bólu. Po określeniu skutecznej dawki dobowej, pacjenta przestawia się na tę samą dzienną dawkę tabletek o przedłużonym uwalnianiu.
Vendal® retard podaje się w odstępach 12-godzinnych. Dawkowanie zależy od natężenia bólu, wieku pacjenta oraz jego reakcji na wcześniej stosowane leki przeciwbólowe.
Grupa pacjentów | Dawkowanie |
---|---|
Dorośli i młodzież >12 lat | Zazwyczaj 10-30 mg chlorowodorku morfiny co 12 godzin |
Pacjenci o masie ciała <70 kg | Mała dawka początkowa |
Osoby w podeszłym wieku | Zmniejszona dawka początkowa, zachowanie ostrożności |
Pacjenci z upośledzeniem czynności wątroby lub nerek | Zmniejszona dawka początkowa, zachowanie ostrożności |
Tabela: Zalecenia dotyczące dawkowania preparatu Vendal® retard w różnych grupach pacjentów
W przypadku nasilenia bólu może być konieczne zwiększenie dawki morfiny. Prawidłowe dawkowanie powinno zapewniać kontrolę bólu przez pełne 12 godzin przy braku lub umiarkowanym nasileniu działań niepożądanych.
Tabletki 200 mg są przeznaczone głównie do łagodzenia bólu nowotworowego u pacjentów tolerujących morfinę i wymagających dziennej dawki morfiny przekraczającej 200 mg.
Bóle przebijające należy łagodzić preparatami morfiny o natychmiastowym uwalnianiu.
Warto zapamiętać
- Vendal® retard stosuje się co 12 godzin w leczeniu silnego bólu przewlekłego
- Dawkowanie należy dostosować indywidualnie, rozpoczynając od niskich dawek
Sposób podawania
Tabletki Vendal® retard należy połykać w całości, podczas posiłku lub po nim. Ze względu na ryzyko gwałtownego uwolnienia zbyt dużej dawki leku, tabletek nie wolno przełamywać, gryźć ani kruszyć.
Przestrzeganie zaleceń dotyczących sposobu podawania jest kluczowe dla bezpieczeństwa pacjenta i skuteczności terapii.
Przeciwwskazania
Stosowanie preparatu Vendal® retard jest przeciwwskazane w następujących przypadkach:
- Nadwrażliwość na morfinę
- Astma oskrzelowa
- Porfiria
- Podejrzenie niedrożności jelit
- Depresja oddychania (gdy brak jest sprzętu resuscytacyjnego)
- Niewydolność tarczycy
Ponadto, leku nie należy stosować jako pierwszego rzutu w kolkach nerkowej i wątrobowej u osób z uzależnieniami lekowymi, z wyłączeniem leczenia paliatywnego.
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Stosowanie preparatu Vendal® retard wymaga zachowania szczególnej ostrożności u pacjentów:
- Z obniżoną rezerwą oddechową lub upośledzoną wydolnością oddechową
- Z zaburzeniami w odbudowie barwników (nadwrażliwość na światło słoneczne)
- Z zapaleniem trzustki
- Ze zwężeniami przewodu pokarmowego
- Po operacjach pęcherzyka żółciowego
- Z podwyższonym ciśnieniem śródczaszkowym lub po urazach głowy
- Z ciężkimi schorzeniami kory nadnerczy
- Z przerostem gruczołu krokowego (jeśli pacjent nie jest cewnikowany)
- Z zapaleniem jelita grubego
- Z padaczką
- Z ostrymi psychozami
- W podeszłym wieku, wyniszczonych
- Z zaburzeniami czynności wątroby i nerek
- Z niedoczynnością tarczycy
- Z niewydolnością krążenia
Należy zachować szczególną ostrożność u pacjentów uzależnionych od opioidów oraz u osób z podwyższonym ciśnieniem śródczaszkowym, niedociśnieniem na skutek zmniejszenia objętości krwi w ustroju, zaburzeniami świadomości, chorobami dróg żółciowych, kolką wątrobową lub moczowodową.
Długotrwałe stosowanie opioidowych środków przeciwbólowych może prowadzić do rozwoju tolerancji i fizycznego uzależnienia. Nagłe przerwanie podawania leku lub podanie antagonisty opioidów może wywołać zespół odstawienia.
Interakcje z innymi lekami
Vendal® retard wchodzi w liczne interakcje z innymi lekami, które mogą mieć istotne znaczenie kliniczne:
- Nasila działanie leków wpływających depresyjnie na OUN (np. leki uspokajające, nasenne, anestetyki ogólne, pochodne fenotiazyny, trójcykliczne leki przeciwdepresyjne)
- Wzmaga działanie sedatywne biperydenu
- Zmniejsza działanie lewodopy
- Nasila działanie leków blokujących przewodnictwo nerwowo-mięśniowe i leków przeciwzakrzepowych z grupy kumaryny
- Opóźnia wchłanianie meksyletyny
- Obniża stężenie cyprofloksacyny we krwi
- Obniża klirens nerkowy metforminy, zwiększając ryzyko hipoglikemii i kwasicy mleczanowej
- Izoniazyd, cymetydyna, ranitydyna hamują metabolizm morfiny
- Metysergid i rezerpina zmniejszają działanie morfiny
Szczególnie istotne jest unikanie jednoczesnego stosowania z inhibitorami MAO oraz zachowanie ostrożności przy łączeniu z lekami o działaniu agonistyczno-antagonistycznym w stosunku do receptora opioidowego.
Wpływ na ciążę i laktację
Vendal® retard należy do kategorii C według klasyfikacji FDA. U kobiet w ciąży można go stosować jedynie w przypadku bezwzględnej konieczności, po starannym rozważeniu stosunku korzyści do ryzyka. W czasie leczenia morfiną kobieta nie powinna karmić piersią, gdyż lek przenika do mleka matki.
Działania niepożądane
Najczęstsze działania niepożądane związane ze stosowaniem preparatu Vendal® retard to:
- Zaparcia
- Nudności i wymioty
- Oszołomienie
- Zawroty głowy
- Senność
- Potliwość
- Zmiany nastroju
Rzadziej występujące, ale potencjalnie poważne działania niepożądane obejmują depresję oddechową, bezdech, niewydolność krążenia, a w skrajnych przypadkach zatrzymanie krążenia i wstrząs.
Długotrwałe stosowanie może prowadzić do rozwoju tolerancji na lek. Po nagłym odstawieniu u pacjenta uzależnionego może wystąpić zespół abstynencyjny.
Przedawkowanie
Objawy przedawkowania morfiny obejmują:
- Szpilkowate źrenice
- Zahamowanie oddychania
- Obniżone ciśnienie tętnicze
- W cięższych przypadkach: niewydolność krążenia i pogłębiająca się śpiączka
Leczenie przedawkowania polega przede wszystkim na zapewnieniu drożności dróg oddechowych i zastosowaniu wspomaganego lub kontrolowanego oddychania. W przypadku masywnego przedawkowania zaleca się dożylne podanie naloksonu, przy czym należy pamiętać o możliwości wystąpienia ostrego zespołu odstawienia u osób uzależnionych.
Właściwości farmakodynamiczne i farmakokinetyczne
Vendal® retard zawiera morfinę, która jest silnym agonistą receptorów opioidowych, wykazującym najsilniejsze powinowactwo do receptorów μ. Działanie przeciwbólowe morfiny wynika z jej wpływu na ośrodkowy układ nerwowy.
Specjalna konstrukcja tabletki zapewnia kontrolowane uwalnianie substancji czynnej, co pozwala na stosowanie leku w 12-godzinnych odstępach. Początek działania występuje po około 1,5 godziny, a średni czas działania wynosi 8-12 godzin.
Po podaniu doustnym biodostępność morfiny wynosi 20-60%. Maksymalne stężenie we krwi osiągane jest średnio po 4 godzinach od podania. Morfina w około 35% wiąże się z białkami osocza i dobrze przenika do tkanek.
Metabolizm morfiny zachodzi głównie w wątrobie, gdzie powstają aktywne metabolity, w tym 6-glukuronian morfiny (M6G), który wykazuje silniejsze powinowactwo do receptorów opioidowych niż sama morfina. Metabolity są wydalane głównie z moczem. Okres półtrwania morfiny wynosi 2-3 godziny.
Skład preparatu
Vendal® retard dostępny jest w tabletkach o przedłużonym uwalnianiu zawierających:
- 10 mg chlorowodorku morfiny (odpowiada 7,6 mg morfiny)
- 30 mg chlorowodorku morfiny (odpowiada 22,8 mg morfiny)
- 60 mg chlorowodorku morfiny (odpowiada 45,6 mg morfiny)
- 100 mg chlorowodorku morfiny (odpowiada 78 mg morfiny)
- 200 mg chlorowodorku morfiny (odpowiada 152 mg morfiny)
Różnorodność dostępnych dawek umożliwia precyzyjne dostosowanie terapii do indywidualnych potrzeb pacjenta.
Vendal® retard stanowi skuteczną opcję w leczeniu silnego bólu przewlekłego, szczególnie w opiece paliatywnej. Jego stosowanie wymaga jednak ścisłego monitorowania pacjenta ze względu na potencjalne działania niepożądane i ryzyko uzależnienia. Kluczowe jest indywidualne dostosowanie dawki oraz regularna ocena skuteczności i bezpieczeństwa terapii.
2) Refundacja we wszystkich zarejestrowanych wskazaniach: Pokaż wskazania z ChPL
Vendal® retard

3) Pacjenci 65+
Przysługuje uprawnionym pacjentom we wskazaniach określonych w decyzji o objęciu refundacją. Jeżeli lek jest refundowany we wszystkich zarejestrowanych wskazaniach, to jest w nich wszystkich bezpłatny dla pacjenta. Jeżeli natomiast lek jest refundowany w określonych wskazaniach, to jest bezpłatny dla seniorów tylko i wyłącznie w tych właśnie wskazaniach.
4) Pacjenci do ukończenia 18 roku życia