Vellofent
Fentanyl
Vellofent - informacje dla lekarza
Wskazania
Vellofent jest wskazany w leczeniu bólu przebijającego (BTP) u dorosłych pacjentów z chorobą nowotworową, stosujących terapię opioidową w przewlekłym bólu nowotworowym. Ból przebijający to przemijające zaostrzenie bólu, nakładające się na już istniejący ból przewlekły, kontrolowany w inny sposób.
Pacjenci kwalifikujący się do leczenia Vellofentem to osoby otrzymujące opioidową terapię podtrzymującą w minimalnej dawce:
- 60 mg morfiny doustnie na dobę
- 25 μg fentanylu przezskórnie na godzinę
- 30 mg oksykodonu doustnie na dobę
- 8 mg hydromorfonu doustnie na dobę
- lub równoważną analgetycznie dawkę innego opioidu stosowanego przez co najmniej tydzień
Vellofent jest przeznaczony dla pacjentów onkologicznych z bólem przebijającym, którzy już stosują regularnie silne opioidy w leczeniu bólu przewlekłego.
Dawkowanie
Leczenie Vellofentem powinno być rozpoczynane i prowadzone przez lekarza doświadczonego w stosowaniu opioidów u pacjentów onkologicznych. Należy pamiętać o ryzyku nadużywania fentanylu.
Kluczowe zasady dawkowania:
- Pacjent nie powinien stosować jednocześnie dwóch różnych produktów z fentanylem na ból przebijający
- Przed rozpoczęciem leczenia Vellofentem należy odstawić inne leki z fentanylem stosowane na BTP
- Dostępna dla pacjenta moc tabletek powinna być jak najmniejsza
- Tabletkę należy umieścić głęboko pod językiem i pozwolić na całkowite rozpuszczenie bez żucia czy ssania
- Do momentu rozpuszczenia tabletki nie należy spożywać pokarmów ani płynów
- Pozostałości tabletki po 30 minutach można połknąć
- U pacjentów z suchością jamy ustnej zaleca się zwilżenie błony śluzowej przed przyjęciem leku
Dostosowywanie dawki
Etap | Dawka | Postępowanie |
---|---|---|
Dawka początkowa | 133 μg | Ocena działania przeciwbólowego po 15-30 min |
Brak skuteczności | + 133 μg | Podanie drugiej tabletki 133 μg |
Kolejne epizody | Skuteczna dawka z poprzedniego epizodu | Możliwość zwiększania dawki |
Dawka maksymalna | 800 μg | Nie przekraczać w pojedynczym epizodzie |
Objaśnienie: Dawkowanie należy dostosowywać indywidualnie, rozpoczynając od 133 μg i zwiększając w razie potrzeby. Maksymalna dawka to 800 μg na epizod bólu.
Leczenie podtrzymujące
Po ustaleniu skutecznej dawki pacjent powinien ją stosować w kolejnych epizodach BTP, ograniczając się do maksymalnie 4 dawek na dobę. Konieczne może być ponowne dostosowanie dawki w przypadku zmiany odpowiedzi na leczenie.
Dawkowanie Vellofentu wymaga indywidualnego dostosowania pod ścisłą kontrolą lekarza, z uwzględnieniem skuteczności przeciwbólowej i działań niepożądanych.
Specjalne grupy pacjentów
Pacjenci w podeszłym wieku: Wymagają szczególnie ostrożnego dostosowywania dawki i ścisłej obserwacji pod kątem działań niepożądanych.
Pacjenci z niewydolnością nerek lub wątroby: Konieczna jest ścisła obserwacja podczas dostosowywania dawki ze względu na możliwe zmiany w farmakokinetyce fentanylu.
Dzieci i młodzież: Vellofent nie jest wskazany do stosowania u osób poniżej 18 roku życia ze względu na brak danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności.
U pacjentów w podeszłym wieku oraz z niewydolnością narządową należy zachować szczególną ostrożność przy dawkowaniu Vellofentu. Lek nie jest przeznaczony dla dzieci i młodzieży.
Warto zapamiętać
- Vellofent jest przeznaczony wyłącznie do leczenia bólu przebijającego u pacjentów onkologicznych stosujących już regularnie silne opioidy.
- Dawkowanie wymaga indywidualnego dostosowania, rozpoczynając od 133 μg i nie przekraczając 800 μg na epizod bólu oraz 4 dawek na dobę.
Przeciwwskazania
Stosowanie Vellofentu jest przeciwwskazane w następujących przypadkach:
- Nadwrażliwość na fentanyl lub którykolwiek składnik preparatu
- Pacjenci niestosujący opioidowego leczenia podtrzymującego (ryzyko depresji oddechowej)
- Jednoczesne stosowanie inhibitorów MAO lub okres 2 tygodni po ich odstawieniu
- Ostra depresja oddechowa lub ciężkie choroby obturacyjne płuc
- Leczenie ostrego bólu innego niż ból przebijający
Główne przeciwwskazania dotyczą pacjentów niestosujących regularnie opioidów, z zaburzeniami oddychania oraz przyjmujących inhibitory MAO.
Ostrzeżenia i środki ostrożności
Depresja oddechowa: Istnieje ryzyko klinicznie istotnej depresji oddechowej, szczególnie u pacjentów z chorobami płuc. Konieczne jest ścisłe monitorowanie.
Zwiększone ciśnienie wewnątrzczaszkowe: Ostrożność u pacjentów podatnych na wewnątrzczaszkowe efekty retencji CO2.
Bradykardia: Fentanyl może powodować bradykardię - ostrożność u pacjentów z bradyarytmiami.
Niewydolność wątroby lub nerek: Może wpływać na farmakokinetykę fentanylu - konieczne ostrożne dostosowywanie dawki.
Zespół serotoninowy: Ryzyko przy jednoczesnym stosowaniu leków serotoninergicznych (np. SSRI, SNRI). Obserwować pacjenta pod kątem objawów zespołu serotoninowego.
Uzależnienie: Możliwość rozwoju tolerancji i uzależnienia fizycznego/psychicznego przy długotrwałym stosowaniu.
Stosowanie Vellofentu wymaga ścisłego monitorowania pacjenta, szczególnie pod kątem depresji oddechowej i interakcji z innymi lekami. Konieczna jest świadomość ryzyka uzależnienia.
Interakcje lekowe
Inhibitory CYP3A4: Mogą zwiększać biodostępność fentanylu i nasilać jego działanie (np. erytromycyna, ketokonazol, rytonawir). Konieczne monitorowanie pacjenta.
Induktory CYP3A4: Mogą zmniejszać stężenie fentanylu i osłabiać jego działanie (np. karbamazepina, ryfampicyna). Może być konieczne dostosowanie dawki.
Leki działające depresyjnie na OUN: Nasilenie działania depresyjnego przy jednoczesnym stosowaniu (np. benzodiazepiny, neuroleptyki, alkohol).
Częściowi agoniści/antagoniści opioidowi: Nie zaleca się jednoczesnego stosowania (np. buprenorfina, nalbufina) ze względu na możliwość zniesienia działania przeciwbólowego.
Leki serotoninergiczne: Ryzyko zespołu serotoninowego przy jednoczesnym stosowaniu z SSRI, SNRI lub inhibitorami MAO.
Najważniejsze interakcje dotyczą leków wpływających na metabolizm fentanylu przez CYP3A4 oraz innych leków działających depresyjnie na OUN. Konieczna jest ostrożność i monitorowanie pacjenta.
Działania niepożądane
Najczęstsze działania niepożądane Vellofentu:
- Nudności, wymioty, zaparcia
- Senność, zawroty głowy
- Ból głowy
- Splątanie, niepokój
Najpoważniejsze działania niepożądane:
- Depresja oddechowa (potencjalnie zagrażająca życiu)
- Depresja krążeniowa, hipotonia
- Uzależnienie i zespół odstawienny
Pacjenci powinni być ściśle monitorowani pod kątem typowych dla opioidów działań niepożądanych, ze szczególnym uwzględnieniem ryzyka depresji oddechowej.
Przedawkowanie
Objawy przedawkowania fentanylu obejmują nasiloną depresję OUN, mogącą prowadzić do śpiączki i zatrzymania oddechu. Postępowanie w przypadku przedawkowania:
- Zapewnienie drożności dróg oddechowych
- Wentylacja wspomagana w razie potrzeby
- Podanie naloksonu lub innego antagonisty opioidowego
- Monitorowanie i leczenie objawowe (np. hipotonia, hipotermia)
W przypadku przedawkowania kluczowe jest zabezpieczenie funkcji życiowych pacjenta i rozważne zastosowanie antagonisty opioidowego.
Właściwości farmakologiczne
Fentanyl jest silnym opioidowym lekiem przeciwbólowym, działającym głównie na receptor μ-opioidowy. Jego działanie obejmuje:
- Silne działanie przeciwbólowe
- Działanie uspokajające
- Depresję oddechową (działanie niepożądane)
- Zwolnienie akcji serca
- Zwężenie źrenic
Skuteczność przeciwbólowa fentanylu jest związana z jego stężeniem w osoczu. Rozwój tolerancji może prowadzić do konieczności zwiększania dawki dla utrzymania efektu terapeutycznego.
Znajomość profilu farmakologicznego fentanylu pozwala na przewidywanie jego działań terapeutycznych i niepożądanych oraz odpowiednie monitorowanie pacjenta.
Vellofent

2) Pacjenci 65+
Przysługuje uprawnionym pacjentom we wskazaniach określonych w decyzji o objęciu refundacją. Jeżeli lek jest refundowany we wszystkich zarejestrowanych wskazaniach, to jest w nich wszystkich bezpłatny dla pacjenta. Jeżeli natomiast lek jest refundowany w określonych wskazaniach, to jest bezpłatny dla seniorów tylko i wyłącznie w tych właśnie wskazaniach.