Vancomycin-MIP 500; -1000
Vancomycin
Vancomycin-MIP 500; -1000
Wskazania do stosowania
Wankomycyna jest wskazana do stosowania u pacjentów w każdym wieku w leczeniu następujących zakażeń:
Podanie dożylne:
- Powikłane zakażenia skóry i tkanek miękkich (cSSTI)
- Zakażenia kości i stawów
- Szpitalne zapalenie płuc (HAP), w tym respiratorowe zapalenie płuc (VAP)
- Zakaźne zapalenia wsierdzia
- Bakteriemia związana z powyższymi stanami
Podanie doustne:
- Zakażenia wywołane przez Clostridium difficile (CDI)
Należy uwzględnić oficjalne wytyczne dotyczące właściwego stosowania leków przeciwbakteryjnych.
Dawkowanie i sposób podawania
Podanie dożylne:
Dawka początkowa powinna być ustalona na podstawie całkowitej masy ciała. Kolejne modyfikacje dawki należy dostosować do stężenia leku w surowicy i czynności nerek.
Pacjenci ≥12 lat:
- Zalecana dawka: 15-20 mg/kg mc. co 8-12 h (maks. 2 g/dawkę)
- W ciężkich przypadkach można zastosować dawkę nasycającą 25-30 mg/kg mc.
Dzieci od 1 miesiąca do 12 lat: 10-15 mg/kg mc. co 6 h
Noworodki i wcześniaki: Należy skonsultować się z lekarzem doświadczonym w leczeniu noworodków. Przykładowe schematy dawkowania:
- PMA <29 tyg.: 15 mg/kg mc. co 24 h
- PMA 29-35 tyg.: 15 mg/kg mc. co 12 h
- PMA >35 tyg.: 15 mg/kg mc. co 8 h
PMA - wiek postkoncepcyjny (wiek ciążowy + wiek pourodzeniowy)
Rodzaj zakażenia | Czas leczenia |
---|---|
Powikłane zakażenia skóry i tkanek miękkich bez martwicy | 7-14 dni |
Powikłane zakażenia skóry i tkanek miękkich z martwicą | 4-6 tygodni |
Zakażenia kości i stawów | 4-6 tygodni |
Pozaszpitalne zapalenie płuc | 7-14 dni |
Szpitalne zapalenie płuc, w tym respiratorowe | 7-14 dni |
Zakaźne zapalenia wsierdzia | 4-6 tygodni |
Czas leczenia należy dostosować indywidualnie do typu i ciężkości zakażenia oraz odpowiedzi klinicznej pacjenta.
Pacjenci w podeszłym wieku: Ze względu na związane z wiekiem ograniczenie czynności nerek może być konieczne stosowanie mniejszych dawek podtrzymujących.
Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek: Należy rozważyć modyfikację dawkowania w oparciu o oznaczenia stężenia minimalnego wankomycyny w surowicy. U pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek preferowane jest wydłużenie odstępów między dawkami zamiast zmniejszania dawki.
Podanie doustne:
Pacjenci ≥12 lat:
- Pierwszy epizod CDI o łagodnym/umiarkowanym nasileniu: 125 mg co 6 h przez 10 dni
- Ciężkie lub powikłane CDI: do 500 mg co 6 h przez 10 dni
- Maksymalna dawka dobowa: 2 g
Dzieci <12 lat: 10 mg/kg mc. co 6 h przez 10 dni (maks. 2 g/dobę)
W przypadku nawrotów CDI można rozważyć schematy ze stopniowym zmniejszaniem dawki lub pulsacyjne.
Dawkowanie wankomycyny należy dostosować indywidualnie w zależności od wieku, masy ciała, czynności nerek oraz rodzaju i ciężkości zakażenia. Konieczne jest monitorowanie stężenia leku w surowicy, zwłaszcza u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek.
Sposób podawania
Podanie dożylne: Wankomycynę należy podawać w powolnej infuzji dożylnej trwającej co najmniej 1 godzinę lub z maksymalną szybkością 10 mg/min. Lek powinien być odpowiednio rozcieńczony (co najmniej 100 ml na 500 mg lub 200 ml na 1000 mg). Pacjenci z ograniczeniem podaży płynów mogą otrzymywać bardziej stężone roztwory, ale wiąże się to ze zwiększonym ryzykiem działań niepożądanych.
Podanie doustne: Roztwór można podawać doustnie lub przez sondę żołądkową. Można dodać środek poprawiający smak.
Właściwy sposób podawania wankomycyny ma kluczowe znaczenie dla zminimalizowania ryzyka działań niepożądanych, szczególnie w przypadku podania dożylnego.
Przeciwwskazania
- Nadwrażliwość na wankomycynę lub którąkolwiek substancję pomocniczą
- Nie należy podawać domięśniowo ze względu na ryzyko martwicy w miejscu podania
Przeciwwskazania do stosowania wankomycyny są ograniczone, ale należy je ściśle przestrzegać.
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
- Ryzyko ciężkich reakcji nadwrażliwości, w tym anafilaksji
- Konieczność monitorowania parametrów hematologicznych, czynności nerek i wątroby
- Ryzyko ototoksyczności - należy monitorować słuch, zwłaszcza u pacjentów z grupy ryzyka
- Możliwość wystąpienia zespołu czerwonego człowieka przy zbyt szybkiej infuzji
- Ryzyko nefrotoksyczności, szczególnie przy jednoczesnym stosowaniu innych leków nefrotoksycznych
- Konieczność dostosowania dawkowania u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek
- Ryzyko nadkażeń przy długotrwałym stosowaniu
- Szczególna ostrożność u noworodków i wcześniaków ze względu na niedojrzałość nerek
Stosowanie wankomycyny wymaga ścisłego monitorowania pacjenta pod kątem potencjalnych działań niepożądanych, szczególnie u pacjentów z grup ryzyka.
Interakcje z innymi produktami leczniczymi
- Zwiększone ryzyko nefro- i ototoksyczności przy jednoczesnym stosowaniu z aminoglikozydami i innymi lekami o działaniu nefro- lub ototoksycznym
- Zwiększone ryzyko reakcji związanych z infuzją przy jednoczesnym podawaniu środków znieczulenia ogólnego
- Możliwe nasilenie blokady nerwowo-mięśniowej przy stosowaniu z lekami zwiotczającymi mięśnie
Należy zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu wankomycyny z innymi lekami, szczególnie o potencjale nefro- i ototoksycznym.
Ciąża i karmienie piersią
Wankomycynę można stosować w ciąży tylko wtedy, gdy potencjalne korzyści przewyższają ryzyko. Lek przenika do mleka matki, dlatego zaleca się przerwanie karmienia piersią podczas terapii.
Stosowanie wankomycyny w ciąży i podczas karmienia piersią wymaga starannego rozważenia korzyści i ryzyka.
Działania niepożądane
Najczęstsze działania niepożądane to:
- Zapalenie żyły
- Reakcje rzekomoalergiczne
- Zespół czerwonego człowieka
- Nefrotoksyczność
- Ototoksyczność
Rzadziej występują zaburzenia hematologiczne, reakcje skórne, zaburzenia żołądkowo-jelitowe i inne.
Pacjenci powinni być ściśle monitorowani pod kątem wystąpienia działań niepożądanych, szczególnie związanych z nefro- i ototoksycznością.
Przedawkowanie
Brak specyficznego antidotum. W przypadku przedawkowania stosuje się leczenie objawowe i podtrzymujące. Hemodializa i hemoperfuzja mogą być skuteczne w usuwaniu wankomycyny z organizmu.
W przypadku przedawkowania kluczowe jest monitorowanie czynności nerek i stosowanie odpowiedniego leczenia wspomagającego.
Właściwości farmakodynamiczne i farmakokinetyczne
Wankomycyna jest antybiotykiem glikopeptydowym o działaniu bakteriobójczym wobec bakterii Gram-dodatnich. Mechanizm działania polega na hamowaniu syntezy ściany komórkowej bakterii.
Znajomość mechanizmu działania i właściwości farmakokinetycznych wankomycyny jest istotna dla optymalizacji terapii i minimalizacji ryzyka działań niepożądanych.
Warto zapamiętać
- Wankomycyna wymaga ścisłego monitorowania stężenia w surowicy i dostosowywania dawki, szczególnie u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek.
- Powolna infuzja dożylna jest kluczowa dla minimalizacji ryzyka wystąpienia zespołu czerwonego człowieka i innych reakcji związanych z infuzją.