Ursoxyn
Ursodeoxycholic acid
Ursoxyn - charakterystyka produktu leczniczego dla lekarzy
Wskazania do stosowania
Ursoxyn jest wskazany w następujących przypadkach:
- Rozpuszczanie cholesterolowych kamieni żółciowych u pacjentów:
- z jednym lub więcej kamieni żółciowych przepuszczalnych dla promieni RTG, o średnicy ≤2 cm
- z zachowaną prawidłową czynnością pęcherzyka żółciowego
- niekwalifikujących się do leczenia chirurgicznego lub odmawiających zabiegu
- ze zwiększonym stężeniem cholesterolu w żółci potwierdzonym badaniami laboratoryjnymi
- Leczenie wspomagające przed i po zabiegu litotrypsji
- Pierwotna marskość żółciowa wątroby (PBC)
- Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych w przebiegu mukowiscydozy u dzieci i młodzieży w wieku 6-18 lat
Ursoxyn wykazuje skuteczność w rozpuszczaniu kamieni żółciowych poprzez przekształcanie żółci litogennej w nielitogenną oraz stopniowe rozpuszczanie istniejących złogów. Ponadto zmniejsza objawy cholestazy i poprawia parametry wątrobowe u pacjentów z PBC i mukowiscydozą.
Dawkowanie i sposób podawania
Rozpuszczanie kamieni żółciowych:
Dawka dobowa | Schemat dawkowania |
---|---|
8-10 mg/kg mc. | 2 kaps. wieczorem lub 1 kaps. rano + 2 wieczorem lub 2 kaps. rano + 2 wieczorem |
Tabela 1. Dawkowanie Ursoxynu w rozpuszczaniu kamieni żółciowych
Czas leczenia wynosi od 6 miesięcy do 2 lat. Należy monitorować wielkość kamieni co 3-4 miesiące. Jeśli po 6 miesiącach nie ma poprawy, wskazane jest oznaczenie wskaźnika wysycenia cholesterolem w żółci.
Pierwotna marskość żółciowa wątroby (PBC):
Dawka dobowa: 12-16 mg/kg mc. (3-7 kapsułek)
- Etap I-III: Przez pierwsze 3 miesiące dawkę należy podzielić na kilka porcji w ciągu dnia. Następnie można przyjmować całą dawkę wieczorem.
- Etap IV: Przy podwyższonym stężeniu bilirubiny (>40 μg/l) rozpocząć od połowy standardowej dawki, stopniowo zwiększając pod kontrolą parametrów wątrobowych.
Leczenie PBC może być kontynuowane długotrwale. Konieczne jest regularne monitorowanie czynności wątroby.
Dzieci i młodzież z mukowiscydozą (6-18 lat):
20-30 mg/kg/dobę w 2-3 dawkach podzielonych
Sposób podawania: Doustnie. Kapsułki należy połykać w całości, popijając niewielką ilością płynu. W razie trudności z połykaniem, zawartość kapsułki można dodać np. do jogurtu. Lek przyjmować regularnie, najlepiej podczas posiłków.
Warto zapamiętać
- Ursoxyn przekształca żółć litogenną w nielitogenną, stopniowo rozpuszczając kamienie żółciowe
- Lek wymaga długotrwałego stosowania (6 miesięcy - 2 lata) i regularnego monitorowania efektów terapii
Przeciwwskazania
Stosowanie Ursoxynu jest przeciwwskazane w następujących przypadkach:
- Nadwrażliwość na substancję czynną lub pomocnicze
- Ostre zapalenie pęcherzyka żółciowego i dróg żółciowych
- Niedrożność dróg żółciowych
- Częste epizody kolki żółciowej
- Zwapniałe kamienie żółciowe nieprzepuszczalne dla promieni RTG
- Zaburzenia kurczliwości pęcherzyka żółciowego
- U dzieci: nieudana portoenterostomia lub brak poprawy przepływu żółci przy niedrożności dróg żółciowych
Należy dokładnie ocenić stan pacjenta przed wdrożeniem leczenia, aby wykluczyć powyższe przeciwwskazania i zminimalizować ryzyko powikłań.
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Podczas stosowania Ursoxynu należy zachować szczególną ostrożność:
- Konieczny jest regularny monitoring parametrów wątrobowych (AspAT, AlAT, AP, GGTP) - co 4 tygodnie przez pierwsze 3 miesiące, następnie co 3 miesiące
- U pacjentów z PBC należy kontrolować postęp choroby i wcześnie wykrywać potencjalne pogorszenie czynności wątroby
- Przy rozpuszczaniu kamieni żółciowych wykonywać badania obrazowe pęcherzyka co 6-10 miesięcy
- U kobiet stosować skuteczną antykoncepcję niehormonalną
- W przypadku nasilenia świądu na początku terapii PBC, należy zredukować dawkę i stopniowo ją zwiększać
- Przy uporczywej biegunce przerwać leczenie
Ścisłe przestrzeganie zaleceń dotyczących monitorowania terapii pozwala na wczesne wykrycie potencjalnych działań niepożądanych i odpowiednią modyfikację leczenia.
Interakcje z innymi produktami leczniczymi
Ursoxyn może wchodzić w interakcje z następującymi lekami:
- Kolestyramina, kolestypol, leki zobojętniające z wodorotlenkiem glinu/smektytem - zmniejszają wchłanianie Ursoxynu, należy zachować 2h odstępu
- Cyklosporyna - Ursoxyn może wpływać na jej wchłanianie, konieczne monitorowanie stężenia we krwi
- Cyprofloksacyna - możliwe zmniejszenie wchłaniania
- Rozuwastatyna - nieznaczne podwyższenie stężenia w osoczu
- Nitrendypina - zmniejszenie Cmax i AUC, może być konieczne zwiększenie dawki
- Dapson - możliwe zmniejszenie efektu terapeutycznego
- Hormony estrogenowe, leki obniżające cholesterol (np. klofibrat) - mogą nasilać tworzenie kamieni żółciowych
Należy poinformować pacjenta o konieczności konsultacji z lekarzem przed zastosowaniem jakichkolwiek dodatkowych leków podczas terapii Ursoxynem.
Wpływ na ciążę i laktację
Ciąża: Brak wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania w ciąży. Nie zaleca się stosowania Ursoxynu u kobiet ciężarnych bez wyraźnej konieczności. Kobiety w wieku rozrodczym powinny stosować skuteczną antykoncepcję.
Karmienie piersią: Ursoxyn przenika do mleka kobiecego w bardzo niskich stężeniach. Nie przewiduje się wystąpienia działań niepożądanych u niemowląt karmionych piersią.
Płodność: Brak danych dotyczących wpływu na płodność u ludzi. Badania na zwierzętach nie wykazały negatywnego wpływu.
Działania niepożądane
Najczęściej zgłaszane działania niepożądane to:
- Zaburzenia żołądka i jelit: jasny stolec lub biegunka (często), silny ból w prawym górnym kwadrancie brzucha (bardzo rzadko, przy PBC)
- Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych: zwapnienie kamieni żółciowych, dekompensacja marskości wątroby (bardzo rzadko, przy zaawansowanym PBC)
- Zaburzenia skóry: pokrzywka (bardzo rzadko)
W przypadku wystąpienia biegunki należy zmniejszyć dawkę, a przy uporczywych objawach przerwać leczenie. Dekompensacja marskości wątroby zazwyczaj częściowo ustępuje po zaprzestaniu terapii.
Przedawkowanie
Głównym objawem przedawkowania jest biegunka. Zwiększenie dawki pogarsza wchłanianie leku, co zmniejsza ryzyko innych poważnych objawów. Leczenie jest objawowe - uzupełnianie płynów i elektrolitów.
Właściwości farmakodynamiczne i farmakokinetyczne
Ursoxyn (kwas ursodeoksycholowy) jest kluczowym składnikiem żółci, odgrywającym rolę w utrzymaniu cholesterolu w postaci rozpuszczonej. Lek przekształca żółć litogenną w nielitogenną, stopniowo rozpuszczając kamienie żółciowe. U pacjentów z cholestazą (PBC, mukowiscydoza) Ursoxyn zmniejsza objawy zastoju żółci, poprawiając parametry wątrobowe i łagodząc świąd.
Wchłanianie leku zachodzi w jelicie cienkim. Ursoxyn podlega krążeniu wątrobowo-jelitowemu, co wpływa na jego biodostępność i skuteczność terapeutyczną.
Warto zapamiętać
- Ursoxyn wymaga regularnego monitorowania parametrów wątrobowych i postępu leczenia
- Lek może wchodzić w interakcje z innymi preparatami, szczególnie wpływającymi na gospodarkę lipidową
Stosowanie Ursoxynu wymaga ścisłej współpracy lekarza z pacjentem, regularnych kontroli i dostosowywania terapii do indywidualnych potrzeb i reakcji organizmu. Właściwe prowadzenie leczenia pozwala na osiągnięcie optymalnych efektów terapeutycznych przy minimalizacji ryzyka działań niepożądanych.
Pierwotna żółciowa marskość wątroby w początkowym stadium choroby
2) Pacjenci 65+
Przysługuje uprawnionym pacjentom we wskazaniach określonych w decyzji o objęciu refundacją. Jeżeli lek jest refundowany we wszystkich zarejestrowanych wskazaniach, to jest w nich wszystkich bezpłatny dla pacjenta. Jeżeli natomiast lek jest refundowany w określonych wskazaniach, to jest bezpłatny dla seniorów tylko i wyłącznie w tych właśnie wskazaniach.
3) Kobiety w ciąży
4) Pacjenci do ukończenia 18 roku życia