Uptravi
Selexipag
Uptravi (seleksypag) - informacje dla lekarza
Wskazania do stosowania
Uptravi jest wskazany do długotrwałego leczenia tętniczego nadciśnienia płucnego (TNP) u dorosłych pacjentów z klasą czynnościową II-III wg WHO:
- W terapii skojarzonej u pacjentów z objawami niepoddającymi się leczeniu antagonistami receptorów endotelinowych (ERA) i/lub inhibitorami fosfodiesterazy typu 5 (PDE-5)
- W monoterapii u pacjentów niekwalifikujących się do leczenia ERA lub PDE-5
Wykazano skuteczność w populacji z TNP idiopatycznym i dziedzicznym, TNP związanym z chorobami tkanki łącznej oraz TNP związanym ze skorygowanymi wrodzonymi prostymi wadami serca.
Uptravi jest lekiem przeznaczonym do zaawansowanego leczenia TNP, gdy standardowa terapia jest nieskuteczna lub przeciwwskazana. Może być stosowany w monoterapii lub terapii skojarzonej.
Dawkowanie i sposób podawania
Leczenie powinno być rozpoczynane i monitorowane przez lekarza doświadczonego w leczeniu TNP. Konieczne jest indywidualne dobieranie dawki.
Etap | Dawkowanie |
---|---|
Dawka początkowa | 200 µg 2x/dobę |
Zwiększanie dawki | Co tydzień o 200 µg 2x/dobę |
Dawka maksymalna | 1600 µg 2x/dobę |
Tabela 1. Schemat dawkowania produktu Uptravi
Pierwszą dawkę zwiększoną należy przyjąć wieczorem. Podczas zwiększania dawki mogą wystąpić działania niepożądane odzwierciedlające mechanizm działania leku (ból głowy, biegunka, nudności, wymioty, ból szczęki, mięśni, kończyn, stawów, nagłe zaczerwienienie twarzy). Są one zwykle przemijające i można je ograniczyć leczeniem objawowym.
Jeśli pacjent nie toleruje zwiększonej dawki, należy ją zmniejszyć do poprzedniej tolerowanej. Można rozważyć ponowną próbę zwiększenia dawki.
Kluczowe jest stopniowe zwiększanie dawki i monitorowanie tolerancji pacjenta, aby osiągnąć optymalną dawkę terapeutyczną przy akceptowalnych działaniach niepożądanych.
Specjalne grupy pacjentów
- Osoby starsze (≥65 lat): Nie jest konieczne dostosowanie dawki, ale należy zachować ostrożność u pacjentów >75 lat
- Zaburzenia czynności wątroby: Przeciwwskazany w ciężkich zaburzeniach (Child-Pugh C). W umiarkowanych zaburzeniach (Child-Pugh B) dawka początkowa 200 µg 1x/dobę
- Zaburzenia czynności nerek: Nie jest konieczna zmiana dawki, ale należy zachować ostrożność przy ciężkich zaburzeniach (eGFR <30 ml/min/1,73 m2)
- Dzieci i młodzież (<18 lat): Nie zaleca się stosowania
U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby i nerek oraz osób starszych konieczne jest zachowanie szczególnej ostrożności i ewentualna modyfikacja dawkowania.
Przeciwwskazania
- Nadwrażliwość na substancję czynną lub pomocnicze
- Ciężka choroba wieńcowa lub niestabilna dławica piersiowa
- Zawał mięśnia sercowego w ciągu ostatnich 6 miesięcy
- Niewyrównana niewydolność krążenia
- Ciężkie arytmie
- Zdarzenia mózgowo-naczyniowe w ciągu ostatnich 3 miesięcy
- Wrodzone lub nabyte wady zastawkowe z istotnymi zaburzeniami czynności serca niezwiązanymi z TNP
Uptravi jest przeciwwskazany u pacjentów z poważnymi chorobami układu sercowo-naczyniowego ze względu na ryzyko pogorszenia ich stanu.
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Uptravi ma właściwości rozszerzające naczynia krwionośne, co może powodować zmniejszenie ciśnienia krwi. Należy zachować ostrożność u pacjentów z:
- Leczeniem przeciwnadciśnieniowym
- Niedociśnieniem spoczynkowym
- Hipowolemią
- Ciężkim zwężeniem drogi odpływu lewej komory
- Dysfunkcją autonomiczną
Inne ważne ostrzeżenia:
- Monitorowanie czynności tarczycy - ryzyko nadczynności
- Ryzyko obrzęku płuc u pacjentów z zarostową chorobą żył płucnych
- Ostrożność u pacjentów >75 lat
- Konieczność stosowania antykoncepcji u kobiet w wieku rozrodczym
Kluczowe jest monitorowanie ciśnienia krwi, czynności tarczycy oraz objawów obrzęku płuc podczas terapii Uptravi. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z grupy ryzyka.
Interakcje lekowe
Seleksypag jest metabolizowany przez CES1, CYP2C8 i CYP3A4. Jego czynny metabolit podlega glukuronidacji przez UGT1A3 i UGT2B7. Ważne interakcje:
- Inhibitory CYP2C8 (np. gemfibrozyl) - mogą zwiększać ekspozycję na seleksypag
- Inhibitory UGT1A3 i UGT2B7 (np. kwas walproinowy, probenecyd, flukonazol) - mogą wpływać na metabolizm
- Induktory CYP2C8, UGT1A3 i UGT2B7 (np. ryfampicyna) - mogą zmniejszać ekspozycję
- Silne inhibitory CYP3A4 (np. lopinawir/rytonawir) - zwiększają ekspozycję na seleksypag, ale nie na czynny metabolit
Należy zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu leków wpływających na metabolizm seleksypagu, szczególnie inhibitorów i induktorów CYP2C8 oraz UGT1A3/UGT2B7.
Ciąża i laktacja
Brak danych dotyczących stosowania u kobiet w ciąży. Badania na zwierzętach nie wykazały bezpośredniego szkodliwego wpływu na reprodukcję, ale marginesy bezpieczeństwa są mniejsze niż dla działań niezwiązanych z receptorem IP.
Nie wiadomo, czy seleksypag przenika do mleka ludzkiego. U szczurów przenika do mleka.
Nie zaleca się stosowania Uptravi w okresie ciąży i karmienia piersią. Konieczne jest stosowanie skutecznej antykoncepcji u kobiet w wieku rozrodczym przyjmujących lek.
Działania niepożądane
Najczęstsze działania niepożądane (≥10% pacjentów):
- Ból głowy
- Biegunka
- Nudności i wymioty
- Ból szczęki
- Ból mięśni
- Ból w kończynach
- Ból stawów
- Nagłe zaczerwienienie twarzy
Inne istotne działania niepożądane:
- Niedokrwistość
- Nadczynność tarczycy
- Tachykardia zatokowa
- Niedociśnienie
Większość działań niepożądanych ma łagodne lub umiarkowane nasilenie i występuje częściej w fazie dobierania dawki. Kluczowe jest monitorowanie pacjenta i odpowiednie leczenie objawowe.
Warto zapamiętać
- Uptravi jest selektywnym agonistą receptorów IP, stosowanym w zaawansowanym leczeniu TNP
- Kluczowe jest indywidualne dobieranie dawki, rozpoczynając od 200 µg 2x/dobę i zwiększając co tydzień o 200 µg 2x/dobę do maksymalnie 1600 µg 2x/dobę
Mechanizm działania
Seleksypag jest selektywnym agonistą receptorów IP (receptorów prostacykliny), różniącym się strukturalnie i farmakologicznie od prostacykliny i jej analogów. Jest hydrolizowany przez CES1 do czynnego metabolitu, który działa około 37-krotnie silniej niż seleksypag.
Seleksypag i jego czynny metabolit wykazują wysokie powinowactwo do receptorów IP, z dużą selektywnością w porównaniu do innych receptorów prostanoidów (EP1-EP4, DP, FP i TP). Ta selektywność ma znaczenie ze względu na różne funkcje tych receptorów w układzie sercowo-naczyniowym i immunologicznym.
Unikalny mechanizm działania Uptravi, oparty na selektywnej aktywacji receptorów IP, pozwala na skuteczne leczenie TNP przy minimalizacji działań niepożądanych związanych z aktywacją innych receptorów prostanoidowych.