Tysabri
Natalizumab
Tysabri (natalizumab) - informacje dla lekarzy
Wskazania do stosowania
Tysabri jest wskazany do stosowania w monoterapii u dorosłych pacjentów z ustępująco-nawracającą postacią stwardnienia rozsianego (RRMS) o dużej aktywności w następujących grupach:
- Pacjenci z wysoce aktywną chorobą mimo pełnego i właściwego cyklu leczenia co najmniej jednym produktem leczniczym modyfikującym jej przebieg (DMT)
- Pacjenci z szybko rozwijającą się, ciężką RRMS, definiowaną jako 2 lub więcej rzutów powodujących niesprawność w ciągu jednego roku oraz 1 lub więcej zmian ulegających wzmocnieniu po podaniu gadolinu w obrazowaniu MRI mózgu lub znaczące zwiększenie liczby zmian T2 w porównaniu z wcześniejszym badaniem MRI
Lek stosuje się w celu modyfikacji przebiegu choroby u pacjentów z RRMS o dużej aktywności.
Dawkowanie i sposób podawania
Leczenie Tysabri należy rozpoczynać i kontynuować pod kontrolą lekarzy doświadczonych w leczeniu chorób neurologicznych, w ośrodkach z dostępem do MRI. Pacjenci muszą otrzymać kartę ostrzegawczą i zostać poinformowani o zagrożeniach związanych z leczeniem, szczególnie o ryzyku PML.
Grupa pacjentów | Dawkowanie |
---|---|
Dorośli | 300 mg we wlewie dożylnym raz na 4 tygodnie |
Dawkowanie dla dorosłych pacjentów z RRMS
Kontynuację leczenia należy ostrożnie rozważyć u pacjentów, u których korzyści terapeutyczne nie trwały dłużej niż 6 miesięcy. Dane dotyczące bezpieczeństwa i skuteczności po 2 latach są ograniczone. Kontynuację leczenia dłużej niż 2 lata można rozważać jedynie po ponownej ocenie potencjalnych korzyści i ryzyka.
Pacjentów można przestawić bezpośrednio z interferonu β lub octanu glatirameru na natalizumab, jeśli nie wystąpiły istotne zaburzenia związane z leczeniem. W przypadku wcześniejszego stosowania leków immunosupresyjnych, przed rozpoczęciem leczenia Tysabri należy potwierdzić brak upośledzenia odporności.
Przeciwwskazania
- Nadwrażliwość na natalizumab lub którąkolwiek substancję pomocniczą
- Postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia (PML)
- Zwiększone ryzyko zakażeń oportunistycznych, w tym u pacjentów z upośledzeniem odporności
- Leczenie skojarzone z interferonem β lub octanem glatirameru
- Potwierdzone aktywne złośliwe procesy nowotworowe (z wyjątkiem raka podstawnokomórkowego skóry)
- Wiek poniżej 18 lat
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Głównym zagrożeniem związanym ze stosowaniem natalizumabu jest ryzyko rozwoju PML. Pacjentów należy monitorować w kierunku wczesnych objawów PML. Czynniki zwiększające to ryzyko obejmują:
- Obecność przeciwciał anty-JCV
- Czas trwania leczenia natalizumabem, szczególnie powyżej 2 lat
- Wcześniejsze stosowanie leków immunosupresyjnych
U pacjentów z wszystkimi trzema czynnikami ryzyka PML występuje znacznie częściej. Należy rozważyć przerwanie leczenia u pacjentów z wysokim ryzykiem PML.
Inne ważne środki ostrożności:
- Monitorowanie pacjentów pod kątem reakcji nadwrażliwości, szczególnie podczas infuzji i godzinę po jej zakończeniu
- Regularne badania MRI w celu wczesnego wykrycia PML
- Ocena stosunku korzyści do ryzyka u pacjentek w ciąży
- Monitorowanie parametrów hematologicznych i czynności wątroby
Interakcje z innymi produktami leczniczymi
Natalizumab jest przeciwwskazany w skojarzeniu z interferonem β i octanem glatirameru. Należy zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu innych leków immunomodulujących lub immunosupresyjnych ze względu na potencjalne zwiększone ryzyko zakażeń oportunistycznych.
Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Stosowanie natalizumabu w ciąży należy rozważyć tylko wtedy, gdy potencjalne korzyści przewyższają ryzyko. Nie zaleca się karmienia piersią podczas leczenia ze względu na przenikanie leku do mleka matki.
Działania niepożądane
Najczęstsze działania niepożądane obejmują:
- Zakażenia dróg moczowych i górnych dróg oddechowych
- Bóle i zawroty głowy
- Nudności i wymioty
- Zmęczenie
- Reakcje związane z infuzją (np. pokrzywka, dreszcze)
Najpoważniejszym działaniem niepożądanym jest ryzyko rozwoju PML. Inne istotne działania niepożądane to reakcje nadwrażliwości i zwiększone ryzyko zakażeń oportunistycznych.
Natalizumab jest skutecznym lekiem w leczeniu aktywnej postaci RRMS, jednak jego stosowanie wiąże się z istotnymi zagrożeniami, szczególnie ryzykiem PML. Kluczowe jest staranne monitorowanie pacjentów i indywidualna ocena stosunku korzyści do ryzyka.
Właściwości farmakodynamiczne i farmakokinetyczne
Natalizumab jest selektywnym inhibitorem molekuł adhezyjnych. Wiąże się z podjednostką α4 integryny na powierzchni leukocytów (z wyjątkiem neutrofili), blokując ich interakcję z receptorami na śródbłonku naczyniowym. Zapobiega to przenikaniu limfocytów do ośrodkowego układu nerwowego, hamując proces zapalny w SM.
Lek podawany jest we wlewie dożylnym. Maksymalne stężenie w osoczu osiąga po zakończeniu infuzji. Średni okres półtrwania wynosi około 11 dni. Natalizumab jest metabolizowany przez proteolizę do fragmentów peptydowych i aminokwasów.
Mechanizm działania natalizumabu polega na hamowaniu migracji leukocytów do OUN, co przekłada się na zmniejszenie stanu zapalnego w przebiegu SM. Farmakokinetyka leku umożliwia jego podawanie w comiesięcznych infuzjach.
Warto zapamiętać
- Natalizumab znacząco zmniejsza częstość rzutów i progresję niepełnosprawności w RRMS
- Głównym zagrożeniem związanym z leczeniem jest ryzyko rozwoju PML, które wzrasta wraz z czasem trwania terapii
Monitorowanie bezpieczeństwa leczenia
Kluczowe elementy monitorowania pacjentów leczonych natalizumabem:
- Regularne badania MRI (co 3-6 miesięcy)
- Ocena statusu przeciwciał anty-JCV co 6 miesięcy
- Monitorowanie parametrów hematologicznych i wątrobowych
- Obserwacja w kierunku objawów PML i innych zakażeń oportunistycznych
- Ocena reakcji związanych z infuzją
Ścisłe monitorowanie pacjentów jest niezbędne dla wczesnego wykrycia potencjalnych powikłań leczenia natalizumabem, szczególnie PML. Regularna ocena stosunku korzyści do ryzyka pozwala na optymalizację terapii.