Trisenox®
Arsenic trioxide
Trisenox® (trójtlenek arsenu)
Wskazania do stosowania
Trisenox jest wskazany do:
- Indukcji remisji i konsolidacji u dorosłych pacjentów z:
- Nowo zdiagnozowaną ostrą białaczką promielocytową (APL) z niskim lub pośrednim ryzykiem (liczba białych krwinek ≤10 x 103/µl) w skojarzeniu z kwasem all-trans-retynowym (ATRA)
- Nawracającą/oporną na leczenie APL (po wcześniejszym leczeniu retynoidem i chemioterapią), charakteryzującą się translokacją t(15;17) i/lub obecnością genu PML/RAR-alfa
Nie badano skuteczności trójtlenku arsenu w innych podtypach ostrych białaczek szpikowych.
Dawkowanie i sposób podawania
Trisenox musi być podawany pod nadzorem lekarza doświadczonego w leczeniu ostrych białaczek. Konieczne jest ścisłe przestrzeganie specjalnych procedur monitorowania.
Zalecane dawkowanie jest takie samo u dorosłych i osób w podeszłym wieku:
Wskazanie | Schemat leczenia | Dawkowanie |
---|---|---|
Nowo zdiagnozowana APL z niskim/pośrednim ryzykiem | Indukcja remisji | 0,15 mg/kg mc./dobę dożylnie do uzyskania całkowitej remisji (maks. 60 dni) |
Konsolidacja | 0,15 mg/kg mc./dobę dożylnie przez 5 dni w tygodniu, przez 4 tygodnie, następnie 4 tygodnie przerwy (łącznie 4 cykle) | |
Nawracająca/oporna APL | Indukcja remisji | 0,15 mg/kg mc./dobę dożylnie do uzyskania całkowitej remisji (maks. 50 dni) |
Konsolidacja | 0,15 mg/kg mc./dobę dożylnie przez 25 dawek (5 dni w tygodniu przez 5 tygodni) |
Lek należy podawać dożylnie przez 1-2 godziny. W razie reakcji naczynioruchowych można wydłużyć infuzję do 4 godzin. Nie jest konieczne zakładanie cewnika do żyły centralnej.
Leczenie należy tymczasowo przerwać w przypadku wystąpienia toksyczności 3. stopnia lub wyższej, prawdopodobnie związanej z lekiem. Po ustąpieniu objawów można wznowić leczenie od 50% wcześniejszej dawki.
Przeciwwskazania
Nadwrażliwość na substancję czynną lub którąkolwiek substancję pomocniczą.
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Zespół aktywacji leukocytów (zespół różnicowania APL): Może wystąpić u 25% pacjentów. Charakteryzuje się gorączką, dusznością, przyrostem masy ciała, naciekami płucnymi i wysiękami. Może prowadzić do śmierci. Przy pierwszym podejrzeniu należy natychmiast rozpocząć podawanie dużych dawek steroidów.
Nieprawidłowości w EKG: Trójtlenek arsenu może powodować wydłużenie odstępu QT i całkowity blok przedsionkowo-komorowy. Przed rozpoczęciem leczenia należy wykonać EKG i badania elektrolitów. Podczas terapii należy utrzymywać stężenie potasu >4 mEq/l, a magnezu >1,8 mg/dl.
Hiperleukocytoza: Może wystąpić u niektórych pacjentów. Zwykle nie wymaga dodatkowego leczenia i ustępuje podczas kontynuacji terapii.
Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby: Należy zachować szczególną ostrożność ze względu na brak danych w tych grupach pacjentów.
Konieczne jest regularne monitorowanie parametrów laboratoryjnych, w tym morfologii, elektrolitów, glikemii, czynności wątroby, nerek i krzepnięcia.
Interakcje
Należy zachować ostrożność podczas jednoczesnego stosowania z lekami wydłużającymi odstęp QT lub powodującymi hipokalemię/hipomagnezemię. Wpływ na skuteczność innych leków przeciwbiałaczkowych nie jest znany.
Ciąża i karmienie piersią
Lek ma działanie embriotoksyczne i teratogenne w badaniach na zwierzętach. Nie należy stosować w ciąży, chyba że jest to bezwzględnie konieczne. Podczas leczenia konieczne jest stosowanie skutecznej antykoncepcji. Nie należy karmić piersią w trakcie terapii.
Działania niepożądane
Najczęstsze działania niepożądane 3. i 4. stopnia to: hiperglikemia, hipokaliemia, neutropenia, zwiększenie aktywności AlAT. Często występują również: zespół różnicowania APL, leukocytoza, wydłużenie odstępu QT, neuropatia obwodowa.
Inne istotne działania niepożądane obejmują: zaburzenia rytmu serca, niewydolność serca, krwawienia, zakażenia, hepatotoksyczność.
W razie wystąpienia ciężkich działań niepożądanych należy przerwać leczenie i rozważyć zmniejszenie dawki po ustąpieniu objawów.
Przedawkowanie
W przypadku objawów ostrej toksyczności arsenu należy natychmiast przerwać podawanie leku. Można rozważyć terapię chelatującą (np. penicylamina, dimerkaprol). W ciężkich przypadkach może być konieczna dializa.
Mechanizm działania
Mechanizm działania trójtlenku arsenu nie jest w pełni poznany. Powoduje on zmiany morfologiczne i fragmentację DNA charakterystyczne dla apoptozy w komórkach białaczkowych oraz uszkodzenie białka fuzyjnego PML/RAR-alfa.
Wnioski
Trisenox jest skutecznym lekiem w leczeniu ostrej białaczki promielocytowej, zarówno nowo zdiagnozowanej jak i nawrotowej/opornej. Wymaga jednak ścisłego monitorowania ze względu na potencjalne poważne działania niepożądane, zwłaszcza kardiologiczne. Kluczowe jest przestrzeganie zaleceń dotyczących dawkowania i monitorowania pacjenta podczas terapii.
Warto zapamiętać
- Trisenox może powodować wydłużenie odstępu QT - konieczne jest regularne monitorowanie EKG i elektrolitów
- U 25% pacjentów może wystąpić zespół różnicowania APL wymagający natychmiastowego leczenia dużymi dawkami steroidów