Tranxene®
Clorazepate dipotassium
Tranxene® - charakterystyka produktu leczniczego
Wskazania do stosowania
Tranxene® jest wskazany w następujących przypadkach:
- Krótkotrwałe stany lęku i niepokoju, szczególnie jako doraźne wsparcie w przebiegu nerwicy
- Zespół abstynencji w uzależnieniu alkoholowym (majaczenie alkoholowe, stany predeliryjne)
Należy podkreślić, że leczenie farmakologiczne jest zalecane wyłącznie w sytuacjach, gdy objawy są nasilone, zaburzają prawidłowe funkcjonowanie lub są szczególnie uciążliwe dla pacjenta.
Tranxene® powinien być stosowany krótkotrwale i tylko w uzasadnionych przypadkach, gdy objawy lękowe lub abstynencyjne są znacznie nasilone.
Dawkowanie i sposób podawania
Grupa pacjentów | Dawkowanie |
---|---|
Dorośli | 5-30 mg/dobę, zalecane rozpoczęcie od 5 mg/dobę |
Dzieci i młodzież | Nie zaleca się stosowania. Wyjątkowo u dzieci >9 lat: 0,5 mg/kg mc./dobę w dawkach podzielonych |
Pacjenci w wieku podeszłym | Zmniejszenie dawki o 50% |
Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek | Zmniejszenie dawki o 50% |
Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby | Stosować bardzo ostrożnie |
Dawkę dobową można przyjmować jednorazowo wieczorem. Leczenie powinno trwać jak najkrócej.
Dawkowanie Tranxene® wymaga indywidualnego dostosowania do stanu pacjenta, z uwzględnieniem wieku i funkcji narządów. Kluczowe jest rozpoczynanie od najniższych skutecznych dawek.
Przeciwwskazania
Stosowanie Tranxene® jest przeciwwskazane w następujących przypadkach:
- Nadwrażliwość na klorazepat, inne benzodiazepiny lub którąkolwiek substancję pomocniczą
- Ciężka niewydolność oddechowa
- Zespół bezdechu sennego
- Myasthenia gravis
- Ciężka niewydolność wątroby
- Dzieci poniżej 9 lat (kapsułki 5 mg)
- Dzieci i młodzież (kapsułki 10 mg)
Przed przepisaniem Tranxene® należy dokładnie ocenić stan pacjenta pod kątem przeciwwskazań, szczególnie zwracając uwagę na funkcję oddechową i wątroby oraz wiek pacjenta.
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Stosowanie Tranxene® wiąże się z szeregiem istotnych ostrzeżeń:
- Ryzyko rozwoju uzależnienia psychicznego i fizycznego, szczególnie przy długotrwałym stosowaniu
- Możliwość wystąpienia objawów odstawiennych po zakończeniu leczenia
- Rozwój tolerancji na lek przy długotrwałym stosowaniu
- Ryzyko niepamięci następczej, zwłaszcza przy krótkim czasie snu
- Możliwość wystąpienia paradoksalnych reakcji, takich jak niepokój, pobudzenie, drażliwość
- Zwiększone ryzyko depresji oddechowej przy jednoczesnym stosowaniu z opioidami
- Nie zaleca się stosowania w monoterapii depresji lub zaburzeń lękowych związanych z depresją
- Ostrożność u pacjentów z uzależnieniem od alkoholu lub innych substancji w wywiadzie
- Konieczność dostosowania dawki u pacjentów w podeszłym wieku i z niewydolnością nerek
- Ryzyko encefalopatii u pacjentów z niewydolnością wątroby
- Ostrożność u pacjentów z niewydolnością oddechową
Stosowanie Tranxene® wymaga ścisłego monitorowania pacjenta, szczególnej ostrożności w określonych grupach ryzyka oraz edukacji pacjenta odnośnie potencjalnych zagrożeń i objawów niepożądanych.
Interakcje z innymi produktami leczniczymi
Tranxene® wchodzi w istotne interakcje z wieloma lekami i substancjami:
- Alkohol - nasila działanie uspokajające, nie należy spożywać podczas leczenia
- Opioidy - zwiększone ryzyko depresji oddechowej, śpiączki i śmierci
- Leki neuroleptyczne, barbiturany, przeciwlękowe, przeciwdepresyjne, przeciwhistaminowe o działaniu uspokajającym - nasilenie działania hamującego na OUN
- Klozapina - zwiększone ryzyko zapaści z zatrzymaniem oddechu i/lub czynności serca
- Leki zmniejszające napięcie mięśni szkieletowych - addytywne działanie miorelaksacyjne
Przy przepisywaniu Tranxene® konieczne jest dokładne zebranie wywiadu lekowego i ostrzeżenie pacjenta przed niebezpiecznymi interakcjami, szczególnie z alkoholem i opioidami.
Wpływ na ciążę i laktację
Stosowanie Tranxene® w ciąży i podczas karmienia piersią wiąże się z następującymi zagrożeniami:
- Ryzyko działania teratogennego w I trymestrze ciąży jest bardzo niskie, ale zaleca się unikanie stosowania
- Stosowanie w III trymestrze może powodować hipotermię, hipotonię i zespół zaburzeń oddechowych u noworodka
- U niemowląt matek długotrwale stosujących lek może wystąpić zespół odstawienny
- Benzodiazepiny przenikają do mleka kobiecego, nie zaleca się karmienia piersią podczas leczenia
Tranxene® nie powinien być stosowany w ciąży, szczególnie w I i III trymestrze, oraz podczas karmienia piersią. Kobiety w wieku rozrodczym powinny być poinformowane o konieczności konsultacji z lekarzem w przypadku planowania lub podejrzenia ciąży.
Działania niepożądane
Podczas stosowania Tranxene® mogą wystąpić następujące działania niepożądane:
- Zaburzenia układu nerwowego: zawroty głowy, ból głowy, senność, ataksja, osłabienie mięśni
- Zaburzenia psychiczne: zaburzenia poznawcze, niepamięć następcza, reakcje paradoksalne (niepokój, agresja), zespół z odbicia
- Zaburzenia układu immunologicznego: reakcje nadwrażliwości (wysypki skórne)
- Zaburzenia ogólne: osłabienie, upadki (szczególnie u osób starszych)
- Zaburzenia oka: podwójne widzenie
- Ryzyko uzależnienia fizycznego i psychicznego, szczególnie przy długotrwałym stosowaniu
Pacjenci powinni być poinformowani o możliwych działaniach niepożądanych i konieczności zgłaszania ich lekarzowi. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko uzależnienia i upadków u osób starszych.
Warto zapamiętać
- Tranxene® powinien być stosowany krótkotrwale, a czas leczenia nie powinien przekraczać 4-12 tygodni.
- Jednoczesne stosowanie Tranxene® z opioidami znacząco zwiększa ryzyko depresji oddechowej i śmierci.
Przedawkowanie
W przypadku przedawkowania Tranxene® mogą wystąpić następujące objawy:
- Głęboki sen przechodzący w śpiączkę
- Senność, splątanie, letarg
- Ataksja, hipotonia mięśniowa, niedociśnienie
- Depresja oddechowa
Postępowanie w przypadku przedawkowania obejmuje:
- Monitorowanie czynności układu oddechowego i sercowo-naczyniowego
- Wywołanie wymiotów lub płukanie żołądka (w ciągu godziny od przyjęcia leku)
- Podanie węgla aktywowanego
- Rozważenie podania flumazenilu jako antidotum
Przedawkowanie Tranxene® wymaga natychmiastowej interwencji medycznej i hospitalizacji. Kluczowe jest monitorowanie funkcji życiowych pacjenta.
Mechanizm działania
Klorazepat, substancja czynna Tranxene®, należy do grupy pochodnych 1,4-benzodiazepiny. Jego działanie opiera się na:
- Agonistycznym wpływie na receptory GABA-omega (BZ1 i BZ2)
- Regulacji otwarcia kanału chlorkowego
Efekty farmakologiczne obejmują działanie:
- Przeciwlękowe
- Zmniejszające napięcie mięśni szkieletowych
- Uspokajające
- Nasenne
- Przeciwdrgawkowe
Wielokierunkowe działanie Tranxene® wynika z jego wpływu na układ GABA-ergiczny, co przekłada się na szeroki zakres efektów terapeutycznych, ale również potencjalnych działań niepożądanych.
Skład
Tranxene® dostępny jest w postaci kapsułek zawierających:
- 5 mg klorazepatu soli dwupotasowej
- 10 mg klorazepatu soli dwupotasowej
Dostępność dwóch dawek pozwala na indywidualne dostosowanie terapii do potrzeb pacjenta, zgodnie z zasadą stosowania najmniejszej skutecznej dawki.