Kwas traneksamowy - charakterystyka leku
Wskazania do stosowania
Kwas traneksamowy (Tranexamic acid Accord) jest wskazany do zapobiegania i leczenia krwotoków spowodowanych uogólnioną lub miejscową fibrynolizą u osób dorosłych i dzieci powyżej 1 roku życia. Szczegółowe wskazania obejmują:
- Krwotoki spowodowane uogólnioną lub miejscową fibrynolizą, takie jak:
- Krwotok miesiączkowy i krwotok maciczny
- Krwawienia z przewodu pokarmowego
- Zaburzenia krwotoczne układu moczowego po zabiegach chirurgicznych gruczołu krokowego lub zabiegach chirurgicznych w obrębie układu moczowego
- Zabiegi chirurgiczne otolaryngologiczne (wycięcie wyrośli adenoidalnych, wycięcie migdałków, ekstrakcja zęba)
- Zabiegi chirurgiczne ginekologiczne lub zaburzenia położnicze
- Zabiegi chirurgiczne w obrębie klatki piersiowej i jamy brzusznej oraz inne poważne interwencje chirurgiczne, takie jak zabiegi chirurgiczne dotyczące układu krążenia
- Opanowanie krwotoku spowodowanego podaniem leku fibrynolitycznego
Kwas traneksamowy wykazuje szerokie spektrum zastosowań w różnych specjalnościach medycznych, gdzie konieczne jest opanowanie krwawień związanych z nadmierną aktywnością układu fibrynolitycznego.
Dawkowanie i sposób podawania
Kwas traneksamowy podaje się wyłącznie w postaci powolnego wstrzyknięcia dożylnego. Dawkowanie należy dostosować do indywidualnych potrzeb pacjenta oraz rodzaju i nasilenia krwawienia.
Wskazanie | Dawkowanie | Częstotliwość podawania |
---|---|---|
Standardowe leczenie miejscowej fibrynolizy | 0,5 g - 1 g | 2-3 razy na dobę |
Standardowe leczenie uogólnionej fibrynolizy | 1 g (równoważne 15 mg/kg mc.) | Co 6-8 godzin |
Dawkowanie kwasu traneksamowego u dorosłych pacjentów z prawidłową funkcją nerek.
U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek konieczna jest modyfikacja dawkowania:
- Stężenie kreatyniny 120-249 µmol/l: 10 mg/kg mc. co 12 h
- Stężenie kreatyniny 250-500 µmol/l: 10 mg/kg mc. co 24 h
- Stężenie kreatyniny >500 µmol/l: 5 mg/kg mc. co 24 h
U dzieci od 1 roku życia zalecana dawka wynosi 20 mg/kg mc./dobę. Należy jednak pamiętać, że dane dotyczące skuteczności, dawkowania i bezpieczeństwa stosowania w tej grupie wiekowej są ograniczone.
U pacjentów w podeszłym wieku nie ma konieczności modyfikacji dawkowania, chyba że występują u nich zaburzenia czynności nerek.
Warto zapamiętać
- Kwas traneksamowy podaje się wyłącznie w powolnym wstrzyknięciu dożylnym
- Dawkowanie należy dostosować do funkcji nerek pacjenta
Przeciwwskazania
Stosowanie kwasu traneksamowego jest przeciwwskazane w następujących przypadkach:
- Nadwrażliwość na substancję czynną lub którąkolwiek substancję pomocniczą
- Ostra zakrzepica żył lub tętnic
- Stany fibrynolityczne wtórne do koagulopatii ze zużycia czynników krzepnięcia krwi (z wyjątkiem stanów z dominującą aktywacją układu fibrynolitycznego i ostrymi ciężkimi krwawieniami)
- Ciężkie zaburzenia czynności nerek (ryzyko kumulacji leku)
- Drgawki w wywiadzie
- Wstrzyknięcia dooponowe, dokomorowe i podania domózgowe (ryzyko obrzęku mózgu i drgawek)
Znajomość przeciwwskazań jest kluczowa dla bezpiecznego stosowania kwasu traneksamowego i uniknięcia potencjalnie groźnych powikłań.
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Podczas stosowania kwasu traneksamowego należy zachować szczególną ostrożność w następujących sytuacjach:
- Wstrzyknięcia dożylne należy wykonywać bardzo powoli
- Nie wolno podawać kwasu traneksamowego domięśniowo
- Istnieje ryzyko wystąpienia drgawek, szczególnie przy stosowaniu dużych dawek
- Mogą wystąpić zaburzenia widzenia - w razie potrzeby należy przerwać leczenie
- Przy długotrwałym stosowaniu wskazane jest regularne wykonywanie badań okulistycznych
- W przypadku krwiomoczu z górnych dróg moczowych istnieje ryzyko niedrożności cewki moczowej
- Przed zastosowaniem leku należy ocenić czynniki ryzyka choroby zakrzepowo-zatorowej
- U pacjentów z chorobami zakrzepowo-zatorowymi w wywiadzie lek należy stosować ostrożnie i pod ścisłym nadzorem lekarza
- Ostrożność zalecana jest u pacjentek przyjmujących doustne leki antykoncepcyjne ze względu na zwiększone ryzyko zakrzepicy
Stosowanie kwasu traneksamowego wymaga indywidualnej oceny stosunku korzyści do ryzyka, szczególnie u pacjentów z czynnikami ryzyka powikłań zakrzepowo-zatorowych.
Interakcje z innymi lekami
Chociaż nie przeprowadzono formalnych badań interakcji, należy zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu kwasu traneksamowego z:
- Lekami przeciwzakrzepowymi - konieczny ścisły nadzór specjalisty
- Produktami leczniczymi wpływającymi na hemostazę
- Estrogenami - teoretyczne ryzyko zwiększonego potencjału tworzenia skrzepliny
- Lekami trombolitycznymi - mogą antagonizować działanie przeciwfibrynolityczne kwasu traneksamowego
Świadomość potencjalnych interakcji pozwala na odpowiednie monitorowanie pacjenta i modyfikację terapii w razie potrzeby.
Stosowanie w ciąży i podczas karmienia piersią
Brak wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania kwasu traneksamowego w ciąży, szczególnie w pierwszym trymestrze. Lek należy stosować w ciąży tylko wtedy, gdy oczekiwane korzyści przewyższają potencjalne ryzyko. Kwas traneksamowy przenika do mleka ludzkiego, dlatego nie zaleca się karmienia piersią podczas terapii tym lekiem.
Działania niepożądane
Najczęściej zgłaszane działania niepożądane związane ze stosowaniem kwasu traneksamowego to:
- Zaburzenia układu immunologicznego: reakcje nadwrażliwości, w tym anafilaksja (częstość nieznana)
- Zaburzenia układu nerwowego: drgawki, zwłaszcza przy niewłaściwym stosowaniu (częstość nieznana)
- Zaburzenia naczyniowe: niedociśnienie tętnicze, zakrzepica żył lub tętnic (częstość nieznana)
- Zaburzenia żołądka i jelit: nudności, wymioty, biegunka (często)
- Zaburzenia skóry i tkanek podskórnych: alergiczne zapalenie skóry (niezbyt często)
Monitorowanie pacjenta pod kątem wystąpienia działań niepożądanych jest istotne dla zapewnienia bezpieczeństwa terapii kwasem traneksamowym.
Mechanizm działania
Kwas traneksamowy wykazuje działanie przeciwkrwotoczne poprzez hamowanie fibrynolitycznej aktywności plazminy. Mechanizm działania polega na tworzeniu kompleksu z plazminogenem, co prowadzi do osłabienia aktywności fibrynolitycznej plazminy. Dodatkowo, w dużych dawkach kwas traneksamowy może zmniejszać aktywność układu dopełniacza.
Zrozumienie mechanizmu działania kwasu traneksamowego pozwala na lepsze wykorzystanie jego potencjału terapeutycznego w leczeniu i zapobieganiu krwotokom związanym z nadmierną aktywnością układu fibrynolitycznego.