Torecan - charakterystyka leku przeciwwymiotnego
Torecan (tietyloperazyna) jest lekiem przeciwwymiotnym z grupy fenotiazyn, stosowanym w leczeniu nudności i wymiotów o różnej etiologii:
- Po chemioterapii cytotoksycznej
- Po radioterapii
- Po zastosowaniu leków toksycznych
- Po zabiegach chirurgicznych
Lek wykazuje działanie antagonistyczne wobec receptorów dopaminergicznych w ośrodkowym układzie nerwowym, co prowadzi do hamowania ośrodka wymiotnego w rdzeniu przedłużonym oraz chemoreceptorowej strefy wyzwalającej w IV komorze mózgu. Dzięki temu przerywa eferentne sygnały pobudzające efektory odpowiedzialne za wymioty.
Dawkowanie i sposób podawania
Grupa pacjentów | Dawkowanie |
---|---|
Dorośli | 6,5 mg 1-3 razy na dobę |
Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek | Brak danych (nie przeprowadzono badań) |
Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby | 6,5 mg 1-3 razy na dobę (kontrola czynności wątroby przy dużych dawkach lub długotrwałym stosowaniu) |
Dzieci i młodzież poniżej 15 lat | Nie zaleca się stosowania |
Pacjenci w wieku 75 lat i więcej | 6,5 mg 1-3 razy na dobę (leczenie nie dłużej niż 2 miesiące) |
Dawkowanie należy dostosować indywidualnie do stanu klinicznego pacjenta.
Torecan podawany jest w postaci wstrzyknięć domięśniowych lub dożylnych. Podanie dożylne należy ograniczyć do sytuacji wyjątkowych i wykonywać powoli ze względu na ryzyko niedociśnienia. W celu zapobiegania wymiotom pooperacyjnym zaleca się podanie 1 ampułki domięśniowo na 30 minut przed końcem zabiegu.
Dawkowanie Torecanu wymaga indywidualnego dostosowania, z uwzględnieniem wieku pacjenta i funkcji narządów. Szczególną ostrożność należy zachować u osób starszych i z zaburzeniami czynności wątroby.
Przeciwwskazania
Stosowanie Torecanu jest przeciwwskazane w następujących przypadkach:
- Nadwrażliwość na tietyloperazynę lub którąkolwiek substancję pomocniczą
- Ciężka depresja ośrodkowego układu nerwowego i/lub zaburzenia świadomości
- Klinicznie istotne niedociśnienie
- Wiek poniżej 15 lat (ryzyko działań niepożądanych pozapiramidowych)
- Dzieci i młodzież z objawami zespołu Reye'a
- Ciąża
- Karmienie piersią
Torecan nie powinien być stosowany u dzieci, kobiet w ciąży i karmiących piersią oraz pacjentów z ciężkimi zaburzeniami OUN lub niedociśnieniem.
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Podczas stosowania Torecanu należy zachować szczególną ostrożność w następujących sytuacjach:
- Znieczulenie dokanałowe lub równoczesne stosowanie antagonistów receptorów beta-adrenergicznych (ryzyko nasilenia działania hipotensyjnego)
- Stan przedrzucawkowy u kobiet w ciąży (ryzyko znacznego obniżenia ciśnienia krwi)
- Dyskineza w wywiadzie
- Umiarkowane do ciężkich zaburzenia czynności wątroby
- Zahamowanie czynności szpiku kostnego
Lek może maskować objawy niektórych chorób układu pokarmowego i ośrodkowego układu nerwowego oraz działania toksyczne innych leków. Pacjenci powinni być monitorowani przez co najmniej godzinę po podaniu leku, szczególnie w przypadku podania pozajelitowego.
Istnieje ryzyko wystąpienia złośliwego zespołu neuroleptycznego, objawów pozapiramidowych oraz drgawek. W przypadku ich wystąpienia należy natychmiast przerwać leczenie.
Stosowanie Torecanu wymaga ścisłego monitorowania pacjenta, szczególnie pod kątem objawów pozapiramidowych i zaburzeń krążeniowych. Konieczna jest indywidualna ocena stosunku korzyści do ryzyka.
Interakcje z innymi lekami
Torecan może wchodzić w interakcje z następującymi grupami leków:
- Leki działające depresyjnie na OUN (nasilenie działania)
- Trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne (wzajemne nasilenie działania i toksyczności)
- Adrenalina (antagonizowanie działania)
- Bromokryptyna (zmniejszenie działania hamującego)
- Inhibitory MAO (nasilenie działań niepożądanych)
- Prokarbazyna (nasilenie działań niepożądanych)
Podczas stosowania Torecanu należy unikać jednoczesnego podawania leków wchodzących w interakcje, szczególnie tych wpływających na OUN i układ krążenia.
Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Torecan jest przeciwwskazany w ciąży i podczas karmienia piersią ze względu na ograniczone dane dotyczące bezpieczeństwa stosowania oraz przenikanie do mleka matki. Badania na zwierzętach są niewystarczające do wykluczenia działania teratogennego.
Wpływ na płodność u ludzi nie został jednoznacznie określony, jednak badania na szczurach wykazały niewielki wpływ na współczynnik ciąży u samic przy dawkach większych niż zalecane.
Torecan nie powinien być stosowany u kobiet w ciąży i karmiących piersią. Kobiety w wieku rozrodczym powinny stosować skuteczną antykoncepcję podczas leczenia.
Działania niepożądane
Najczęściej występujące działania niepożądane Torecanu obejmują:
- Zaburzenia układu nerwowego: bóle i zawroty głowy, senność, niepokój ruchowy
- Zaburzenia pozapiramidowe (szczególnie u dzieci i młodzieży)
- Zaburzenia sercowo-naczyniowe: hipotensja, tachykardia
- Zaburzenia żołądkowo-jelitowe: suchość w jamie ustnej, anoreksja
- Zaburzenia endokrynologiczne: ginekomastia (po długotrwałym leczeniu)
Rzadziej mogą wystąpić: drgawki, zaburzenia widzenia, obrzęki obwodowe, żółtaczka zastoinowa. U osób starszych po dłuższym stosowaniu może pojawić się opóźniona dyskineza.
Pacjenci przyjmujący Torecan powinni być monitorowani pod kątem wystąpienia działań niepożądanych, szczególnie ze strony układu nerwowego i sercowo-naczyniowego.
Warto zapamiętać
- Torecan jest lekiem przeciwwymiotnym z grupy fenotiazyn, działającym poprzez blokadę receptorów dopaminergicznych w OUN.
- Lek jest przeciwwskazany u dzieci poniżej 15 roku życia, kobiet w ciąży i karmiących piersią oraz wymaga szczególnej ostrożności u osób starszych i z zaburzeniami czynności wątroby.
Przedawkowanie
Objawy przedawkowania Torecanu są podobne do objawów przedawkowania innych fenotiazyn i mogą obejmować:
- Suchość jamy ustnej
- Zawroty głowy
- Splątanie
- Niedociśnienie ortostatyczne
- Zapaść
W cięższych przypadkach może wystąpić śpiączka, brak odruchów, częstoskurcz i depresja oddechowa. Możliwe są również objawy ostrej dystonii, drgawki i pobudzenie.
Leczenie przedawkowania jest objawowe i polega na monitorowaniu funkcji życiowych oraz stosowaniu odpowiedniego leczenia wspomagającego. Nie istnieje swoiste antidotum dla tietyloperazyny.
W przypadku podejrzenia przedawkowania Torecanu konieczna jest natychmiastowa interwencja medyczna i ścisłe monitorowanie pacjenta.
Właściwości farmakologiczne
Torecan (tietyloperazyna) należy do grupy fenotiazyn i działa jako antagonista receptorów dopaminergicznych w ośrodkowym układzie nerwowym. Jego działanie przeciwwymiotne wynika z blokowania ośrodka wymiotnego w tworze siatkowatym rdzenia przedłużonego oraz chemoreceptorowej strefy wyzwalającej w IV komorze mózgowej.
Mechanizm działania polega na przerwaniu eferentnych sygnałów pobudzających efektory odpowiedzialne za proces wymiotny. Dzięki temu lek skutecznie hamuje nudności i wymioty o różnej etiologii.
Torecan wykazuje złożony mechanizm działania przeciwwymiotnego, co czyni go skutecznym w leczeniu nudności i wymiotów o różnym podłożu.
Skład preparatu
Jedna ampułka (1 ml) roztworu do wstrzykiwań Torecan zawiera:
- Substancja czynna: 6,5 mg tietyloperazyny w postaci jabłczanu
- Substancje pomocnicze: sorbitol (E420), pirosiarczyn sodu (E223)
Lek zawiera mniej niż 1 mmol sodu (23 mg) na dawkę, co oznacza, że jest praktycznie "wolny od sodu".
Skład preparatu Torecan jest istotny z punktu widzenia potencjalnych reakcji alergicznych oraz przeciwwskazań u pacjentów z nietolerancją fruktozy.