Toramat
Topiramate
Wskazania do stosowania
Topiramat jest wskazany w:
- Monoterapii częściowych napadów padaczkowych, z wtórnym uogólnieniem lub bez, oraz pierwotnie uogólnionych napadów padaczkowych toniczno-klonicznych u osób dorosłych, młodzieży i dzieci w wieku powyżej 6 lat.
- Leczeniu uzupełniającym u dzieci w wieku 2 lat lub starszych, młodzieży i osób dorosłych z:
- częściowymi napadami padaczkowymi z wtórnym uogólnieniem lub bez
- pierwotnie uogólnionymi napadami padaczkowymi toniczno-klonicznymi
- napadami padaczkowymi związanymi z zespołem Lennoxa-Gastauta
- Zapobieganiu bólom migrenowym u osób dorosłych, po dokładnym rozważeniu innych alternatywnych metod leczenia.
Topiramat nie jest wskazany w leczeniu ostrego bólu głowy.
Dawkowanie
Ogólne zasady dawkowania:
Zaleca się rozpoczynanie leczenia od małej dawki, a następnie stopniowe jej zwiększanie do osiągnięcia dawki skutecznej. Dawkę oraz jej zwiększanie należy ustalić w zależności od odpowiedzi klinicznej pacjenta na leczenie. Kontrolowanie stężeń topiramatu w osoczu nie jest konieczne w celu optymalizacji leczenia.
Rzadko, dodanie topiramatu do leczenia fenytoiną może wymagać dostosowania dawki fenytoiny w celu uzyskania optymalnej skuteczności leczenia. Dodanie lub odstawienie fenytoiny lub karbamazepiny jako leczenie uzupełniające do leczenia topiramatem może wymagać dostosowania dawki topiramatu.
Leki przeciwpadaczkowe, w tym topiramat, należy odstawiać stopniowo u pacjentów z napadami padaczki lub bez w wywiadzie, aby zminimalizować prawdopodobieństwo wystąpienia lub zwiększenia częstości napadów padaczkowych.
Monoterapia padaczki:
W przypadku odstawiania jednocześnie stosowanych leków przeciwpadaczkowych, w celu zmiany leczenia na monoterapię topiramatem, należy uwzględnić możliwy wpływ na kontrolę napadów padaczki. Zaleca się stopniowe zmniejszanie ich dawki o około jedną trzecią w odstępach dwutygodniowych, chyba że względy bezpieczeństwa wymagają natychmiastowego zakończenia podawania jednocześnie stosowanego leku przeciwpadaczkowego.
Dorośli i młodzież w wieku 12 lat i starsza:
Dawkę i jej stopniowe zwiększanie należy ustalać na podstawie odpowiedzi klinicznej na leczenie. Stopniowe zwiększanie dawki należy rozpocząć od dawki 25 mg podawanej wieczorem przez 1 tydzień. Następnie dawkę należy stopniowo zwiększać w odstępach 1- lub 2-tygodniowych o 25 mg lub 50 mg/dobę, podając produkt w dwóch dawkach podzielonych.
Zalecana początkowa dawka docelowa topiramatu w monoterapii u dorosłych wynosi od 100 mg do 200 mg/dobę w dwóch dawkach podzielonych. Maksymalna zalecana dawka dobowa wynosi 500 mg w dwóch dawkach podzielonych.
Dzieci (w wieku powyżej 6 lat):
Dawkę i jej stopniowe zwiększanie u dzieci należy ustalać na podstawie odpowiedzi klinicznej na leczenie. Leczenie dzieci w wieku powyżej 6 lat należy rozpocząć od dawki 0,5-1 mg/kg mc. podawanej wieczorem przez pierwszy tydzień. Dawkę należy stopniowo zwiększać, w odstępach 1- lub 2-tygodniowych, o 0,5-1 mg/kg mc./dobę, podając produkt w dwóch dawkach podzielonych.
Zalecana początkowa dawka docelowa w monoterapii topiramatem u dzieci w wieku powyżej 6 lat, wynosi 100 mg/dobę w zależności od odpowiedzi klinicznej na leczenie (odpowiada to dawce około 2,0 mg/kg mc./dobę u dzieci w wieku od 6-16 lat).
Leczenie uzupełniające padaczki:
Dorośli i młodzież w wieku 12 lat i starsza:
Leczenie należy rozpocząć od dawki 25-50 mg, podawanej wieczorem przez jeden tydzień. Następnie dawkę należy stopniowo zwiększać, w odstępach 1- lub 2-tygodniowych, o 25-50 mg/dobę, podając produkt w dwóch dawkach podzielonych.
Dawka 200 mg stanowiła najmniejszą skuteczną dawkę w leczeniu uzupełniającym w badaniach klinicznych. Zazwyczaj stosowana dawka dobowa wynosi od 200-400 mg, podawana w dwóch dawkach podzielonych.
Dzieci i młodzież (dzieci w wieku od 2 do 12 lat):
Zalecana całkowita dawka dobowa topiramatu w leczeniu uzupełniającym wynosi około 5 mg-9 mg/kg mc./dobę, podawana w dwóch dawkach podzielonych. Stopniowe zwiększanie dawki należy rozpocząć od 25 mg (lub mniej, w zakresie od 1-3 mg/kg mc./dobę), podawanej wieczorem przez pierwszy tydzień. Następnie dawkę należy stopniowo zwiększać w odstępach 1- lub 2-tygodniowych o 1-3 mg/kg mc./dobę (podając produkt w dwóch dawkach podzielonych), aby uzyskać optymalną odpowiedź kliniczną na leczenie.
Migrena:
Dorośli i młodzież w wieku powyżej 16 lat:
Zalecana całkowita dawka dobowa topiramatu w zapobieganiu migrenie wynosi 100 mg/dobę podawana w dwóch dawkach podzielonych. Stopniowe zwiększanie dawki należy rozpocząć od 25 mg podawanej wieczorem przez 1 tydzień. Następnie dawkę można zwiększać o 25 mg/dobę, w odstępach 1-tygodniowych.
Grupa pacjentów | Dawka początkowa | Schemat zwiększania dawki | Dawka docelowa |
---|---|---|---|
Dorośli i młodzież ≥12 lat (monoterapia padaczki) | 25 mg wieczorem | 25-50 mg co 1-2 tygodnie | 100-200 mg/dobę w 2 dawkach |
Dzieci >6 lat (monoterapia padaczki) | 0,5-1 mg/kg wieczorem | 0,5-1 mg/kg co 1-2 tygodnie | 100 mg/dobę (ok. 2 mg/kg/dobę) |
Dorośli i młodzież ≥12 lat (leczenie uzupełniające padaczki) | 25-50 mg wieczorem | 25-50 mg co 1-2 tygodnie | 200-400 mg/dobę w 2 dawkach |
Dzieci 2-12 lat (leczenie uzupełniające padaczki) | 25 mg (1-3 mg/kg) wieczorem | 1-3 mg/kg co 1-2 tygodnie | 5-9 mg/kg/dobę w 2 dawkach |
Dorośli i młodzież >16 lat (profilaktyka migreny) | 25 mg wieczorem | 25 mg co tydzień | 100 mg/dobę w 2 dawkach |
Dawkowanie należy dostosować indywidualnie w zależności od odpowiedzi klinicznej pacjenta.
Uwagi dotyczące stosowania
- Tabletek nie należy dzielić i należy je połykać w całości bez rozgryzania, popijając odpowiednią ilością wody.
- W zależności od stosowanej dawki należy zastosować odpowiednią moc produktu leczniczego.
- Produkt leczniczy w postaci tabletek nie jest odpowiedni dla dzieci, u których ustalono dawkę mniejszą niż 25 mg/dobę. U tych dzieci należy zapisać topiramat w odpowiedniej dla nich postaci farmaceutycznej.
- Produkt można podawać niezależnie od posiłków.
Topiramat wymaga indywidualnego dostosowania dawkowania w zależności od wskazania, wieku pacjenta i odpowiedzi klinicznej. Kluczowe jest stopniowe zwiększanie dawki oraz monitorowanie pacjenta pod kątem skuteczności i działań niepożądanych.
Przeciwwskazania
Topiramat jest przeciwwskazany w następujących przypadkach:
- Nadwrażliwość na substancję czynną lub na którąkolwiek substancję pomocniczą
- Zapobieganie bólom migrenowym u kobiet w ciąży oraz u kobiet w okresie rozrodczym, które nie stosują skutecznych metod zapobiegania ciąży
Główne przeciwwskazania dotyczą nadwrażliwości oraz stosowania w profilaktyce migreny u kobiet w ciąży lub mogących zajść w ciążę bez odpowiedniej antykoncepcji.
Ostrzeżenia specjalne i środki ostrożności
Odstawianie leku:
Topiramat należy odstawiać stopniowo, aby zminimalizować ryzyko wystąpienia lub zwiększenia częstości napadów padaczkowych. W badaniach klinicznych dawki dobowe były zmniejszane w tygodniowych odstępach czasu o 50-100 mg u osób dorosłych z padaczką i o 25-50 mg u osób dorosłych przyjmujących topiramat w dawkach do 100 mg/dobę w profilaktyce migreny.
Nawodnienie:
Podczas stosowania topiramatu bardzo ważne jest odpowiednie nawodnienie organizmu. Nawodnienie może zmniejszyć ryzyko rozwoju kamicy nerkowej oraz zmniejszyć ryzyko działań niepożądanych związanych z przegrzaniem.
Zaburzenia nastroju i depresja:
Podczas leczenia topiramatem obserwowano częstsze występowanie zaburzeń nastroju i depresji.
Kamica nerkowa:
U niektórych pacjentów, szczególnie tych z predyspozycją do kamicy nerkowej, ryzyko powstawania kamieni nerkowych może być większe. Czynnikami ryzyka są wcześniejsze występowanie kamieni nerkowych, kamica nerkowa w wywiadzie rodzinnym i hiperkalciuria.
Zaburzenia czynności nerek i wątroby:
U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek (CLKR ≥ 70 ml/min) topiramat należy stosować ostrożnie, ponieważ klirens osoczowy i nerkowy topiramatu jest zmniejszony. U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby topiramat należy podawać ostrożnie, ponieważ klirens topiramatu może być zmniejszony.
Ryzyko myśli i zachowań samobójczych:
Należy obserwować pacjentów, czy nie występują u nich myśli i zachowania samobójcze oraz, jeśli wystąpią, rozważyć zastosowanie odpowiedniego leczenia.
Ostra krótkowzroczność i wtórna jaskra z zamkniętym kątem przesączania:
U pacjentów przyjmujących topiramat obserwowano wystąpienie zespołu składającego się z nagłej krótkowzroczności związanej z wtórną jaskrą z zamkniętym kątem przesączania. Objawy obejmują nagłe zmniejszenie ostrości widzenia i/lub ból gałki ocznej.
Zaburzenia pola widzenia:
Zaburzenia pola widzenia zgłaszano u pacjentów otrzymujących topiramat niezależnie od tego, czy występował wzrost ciśnienia śródgałkowego. Jeśli w jakimkolwiek momencie stosowania topiramatu wystąpią zaburzenia pola widzenia, należy rozważyć przerwanie leczenia topiramatem.
Kwasica metaboliczna:
Podczas leczenia topiramatem może wystąpić hiperchloremiczna kwasica metaboliczna z prawidłową luką anionową. Przewlekła kwasica metaboliczna zwiększa ryzyko powstawania kamieni nerkowych i może prowadzić do osteopenii.
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn:
Topiramat może powodować senność, zawroty głowy oraz inne zaburzenia. Może także powodować zaburzenia widzenia i/lub niewyraźne widzenie. Te działania niepożądane mogą być potencjalnie niebezpieczne u pacjentów kierujących pojazdami lub obsługujących maszyny.
Stosowanie topiramatu wymaga ścisłego monitorowania pacjenta pod kątem wielu potencjalnych działań niepożądanych, szczególnie w zakresie funkcji nerek, zaburzeń psychicznych, zaburzeń widzenia oraz kwasicy metabolicznej. Konieczne jest odpowiednie nawodnienie pacjenta i stopniowe odstawianie leku.
Warto zapamiętać
- Topiramat wymaga stopniowego zwiększania dawki i indywidualnego dostosowania w zależności od odpowiedzi klinicznej pacjenta.
- Podczas stosowania topiramatu kluczowe jest odpowiednie nawodnienie pacjenta, aby zmniejszyć ryzyko kamicy nerkowej i przegrzania.
Interakcje
Topiramat wchodzi w interakcje z wieloma lekami. Najważniejsze z nich to:
- Inne leki przeciwpadaczkowe: Topiramat może wpływać na stężenia fenytoiny, karbamazepiny i kwasu walproinowego. Może być konieczne dostosowanie dawek tych leków.
- Doustne środki antykoncepcyjne: Topiramat może zmniejszać ich skuteczność.
- Digoksyna: Topiramat może zmniejszać stężenie digoksyny w osoczu.
- Leki moczopędne: Jednoczesne stosowanie z hydrochlorotiazydem może zwiększać stężenie topiramatu.
- Metformina: Topiramat może wpływać na farmakokinetykę metforminy.
- Lit: Topiramat może zmieniać stężenie litu w osoczu.
- Alkohol i leki działające depresyjnie na OUN: Może nasilać ich działanie sedatywne.
Ze względu na liczne interakcje, przed włączeniem topiramatu należy dokładnie przeanalizować wszystkie leki przyjmowane przez pacjenta i monitorować potencjalne interakcje w trakcie leczenia.
Ciąża i laktacja
Topiramat jest przeciwwskazany w zapobieganiu migrenie u kobiet w ciąży oraz u kobiet w wieku rozrodczym niestosujących skutecznej antykoncepcji. W przypadku padaczki, należy rozważyć stosunek korzyści do ryzyka stosowania topiramatu w ciąży.
Topiramat przenika do mleka matki. Należy podjąć decyzję czy przerwać karmienie piersią czy odstawić lek, biorąc pod uwagę korzyści z karmienia piersią dla dziecka i korzyści z leczenia dla matki.
Stosowanie topiramatu w ciąży i podczas karmienia piersią wymaga szczególnej ostrożności i indywidualnej oceny korzyści i ryzyka.
Działania niepożądane
Najczęstsze działania niepożądane topiramatu (występujące u >5% pacjentów) to:
- Zaburzenia metabolizmu: jadłowstręt, zmniejszenie apetytu
- Zaburzenia psychiczne: depresja, spowolnienie czynności psychicznych, bezsenność
- Zaburzenia układu nerwowego: parestezje, senność, zawroty głowy, zaburzenia koncentracji, zaburzenia mowy, zaburzenia smaku, zaburzenia pamięci
- Zaburzenia oka: nieostre widzenie, podwójne widzenie
- Zaburzenia żołądka i jelit: nudności, biegunka
- Zaburzenia ogólne: zmęczenie, drażliwość
- Badania diagnostyczne: zmniejszenie masy ciała
Topiramat może powodować szereg działań niepożądanych, które wymagają monitorowania i ewentualnego dostosowania leczenia. Szczególną uwagę należy zwrócić na zaburzenia psychiczne, neurologiczne i metaboliczne.
Przedawkowanie
Objawy przedawkowania topiramatu mogą obejmować:
- Drgawki
- Senność
- Zaburzenia mowy
- Niewyraźne widzenie
- Podwójne widzenie
- Zaburzenia koncentracji
- Letarg
- Zaburzenie koordynacji
- Stupor
- Niedociśnienie
- Bóle brzucha
- Pobudzenie
- Zawroty głowy
- Depresja
W przypadku przedawkowania należy:
- Przeprowadzić płukanie żołądka lub wywołać wymioty, jeśli lek został niedawno przyjęty
- Zastosować leczenie wspomagające
- Zapewnić odpowiednie nawodnienie pacjenta
- Rozważyć hemodializę, która skutecznie eliminuje topiramat z organizmu
Przedawkowanie topiramatu może prowadzić do poważnych konsekwencji, w tym ciężkiej kwasicy metabolicznej. Kluczowe jest szybkie wdrożenie odpowiedniego postępowania, w tym rozważenie hemodializy.
Mechanizm działania
Topiramat jest klasyfikowany jako monosacharyd z podstawnikiem sulfaminianowym. Dokładny mechanizm działania przeciwpadaczkowego i przeciwmigrenowego nie jest w pełni poznany, ale prawdopodobnie obejmuje:
- Blokowanie zależnych od napięcia kanałów sodowych
- Zwiększanie aktywności receptorów GABA-ergicznych
- Antagonizm receptorów glutaminianergicznych
- Hamowanie anhydrazy węglanowej
Złożony mechanizm działania topiramatu przyczynia się do jego skuteczności w leczeniu padaczki i profilaktyce migreny, ale może też być odpowiedzialny za szerokie spektrum działań niepożądanych.
Podsumowanie
Topiramat jest skutecznym lekiem przeciwpadaczkowym i przeciwmigrenowym, ale jego stosowanie wymaga szczególnej ostrożności ze względu na liczne działania niepożądane i interakcje. Kluczowe aspekty stosowania topiramatu obejmują:
- Indywidualne dostosowanie dawki z powolnym jej zwiększaniem
- Monitorowanie pacjenta pod kątem działań niepożądanych, szczególnie zaburzeń psychicznych, metabolicznych i okulistycznych
- Zapewnienie odpowiedniego nawodnienia
- Ostrożne stosowanie u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek i wątroby
- Unikanie nagłego odstawiania leku
- Szczególną ostrożność w stosowaniu u kobiet w ciąży i karmiących piersią
- Monitorowanie potencjalnych interakcji z innymi lekami
Właściwe stosowanie topiramatu, z uwzględnieniem wszystkich środków ostrożności, może przynieść znaczące korzyści terapeutyczne w leczeniu padaczki i profilaktyce migreny.
Zespół Tourette'a
2) Pacjenci 65+
Przysługuje uprawnionym pacjentom we wskazaniach określonych w decyzji o objęciu refundacją. Jeżeli lek jest refundowany we wszystkich zarejestrowanych wskazaniach, to jest w nich wszystkich bezpłatny dla pacjenta. Jeżeli natomiast lek jest refundowany w określonych wskazaniach, to jest bezpłatny dla seniorów tylko i wyłącznie w tych właśnie wskazaniach.
3) Pacjenci do ukończenia 18 roku życia