Topotecan medac
Topotecan
Topotecan medac - informacje dla lekarza
Wskazania do stosowania
- Pacjentek z rakiem jajnika z przerzutami, u których chemioterapia pierwszego lub kolejnego rzutu okazała się nieskuteczna
- Pacjentów z nawrotowym drobnokomórkowym rakiem płuca, u których ponowne leczenie z użyciem chemioterapii pierwszego rzutu uznano za nieodpowiednie
W skojarzeniu z cisplatyną, Topotecan medac jest wskazany w leczeniu:
- Pacjentek z rakiem szyjki macicy nawracającym po radioterapii
- Pacjentek w stadium IVB zaawansowania raka szyjki macicy
U pacjentek wcześniej leczonych cisplatyną, terapia skojarzona jest uzasadniona w przypadku długotrwałego okresu bez leczenia.
Topotecan medac ma szerokie zastosowanie w leczeniu zaawansowanych nowotworów ginekologicznych oraz drobnokomórkowego raka płuca, zarówno w monoterapii jak i w skojarzeniu z cisplatyną.
Dawkowanie i sposób podawania
Topotecan medac należy stosować wyłącznie w ośrodkach specjalistycznych prowadzących chemioterapię cytotoksyczną, pod nadzorem lekarza doświadczonego w chemioterapii.
Przed rozpoczęciem leczenia wymagane są następujące parametry krwi:
- Liczba granulocytów obojętnochłonnych ≥1,5 x 109/l
- Liczba płytek krwi ≥100 x 109/l
- Stężenie hemoglobiny ≥9 g/dl (ewentualnie po transfuzji)
Dawkowanie w monoterapii (rak jajnika i drobnokomórkowy rak płuca):
Dawka początkowa | Schemat podawania |
---|---|
1,5 mg/m2 pc./dobę | 30-minutowy wlew dożylny, codziennie przez 5 kolejnych dni, co 3 tygodnie |
Tabela 1. Schemat dawkowania topotekanu w monoterapii
Leczenie można kontynuować do progresji choroby, o ile jest dobrze tolerowane. Kolejne cykle można rozpocząć, gdy liczba granulocytów obojętnochłonnych wynosi ≥1 x 109/l, liczba płytek ≥100 x 109/l, a stężenie hemoglobiny ≥9 g/dl.
Modyfikacja dawki:
W przypadku ciężkiej neutropenii (liczba granulocytów <0,5 x 109/l przez ≥7 dni) lub neutropenii z gorączką/zakażeniem, należy zmniejszyć dawkę o 0,25 mg/m2/dobę do 1,25 mg/m2/dobę (lub dalej do 1 mg/m2/dobę). Podobnie należy postępować, jeśli liczba płytek spada poniżej 25 x 109/l.
Dawkowanie w terapii skojarzonej z cisplatyną (rak szyjki macicy):
Lek | Dawka | Schemat podawania |
---|---|---|
Topotekan | 0,75 mg/m2 pc./dobę | 30-minutowy wlew dożylny w dniach 1., 2. i 3. |
Cisplatyna | 50 mg/m2 pc./dobę | Wlew dożylny w dniu 1., po podaniu topotekanu |
Tabela 2. Schemat dawkowania topotekanu w skojarzeniu z cisplatyną
Cykl powtarza się co 21 dni, przez 6 kursów lub do progresji choroby. Kolejne cykle można rozpocząć przy liczbie granulocytów obojętnochłonnych ≥1,5 x 109/l, liczbie płytek ≥100 x 109/l i stężeniu hemoglobiny ≥9 g/dl.
Dawkowanie topotekanu wymaga ścisłego monitorowania parametrów hematologicznych i dostosowywania dawki w przypadku wystąpienia toksyczności. Schemat dawkowania różni się w zależności od wskazania i stosowania w monoterapii lub terapii skojarzonej.
Przeciwwskazania
Stosowanie topotekanu jest przeciwwskazane w następujących przypadkach:
- Ciężka nadwrażliwość na substancję czynną lub którąkolwiek substancję pomocniczą
- Karmienie piersią
- Ciężkie zahamowanie czynności szpiku kostnego przed rozpoczęciem pierwszego kursu, potwierdzone:
- Liczbą granulocytów obojętnochłonnych <1,5 x 109/l
- Liczbą płytek krwi <100 x 109/l
Główne przeciwwskazania do stosowania topotekanu obejmują nadwrażliwość na lek, karmienie piersią oraz ciężką mielosupresję przed rozpoczęciem terapii.
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Podczas stosowania topotekanu należy zwrócić szczególną uwagę na następujące kwestie:
- Mielosupresja: Topotekan może powodować ciężką mielosupresję. Konieczne jest regularne monitorowanie morfologii krwi, w tym liczby płytek.
- Neutropenia i jej powikłania: Możliwe jest wystąpienie ciężkiej neutropenii, prowadzącej do posocznicy lub neutropenicznego zapalenia jelita grubego (w tym przypadki śmiertelne).
- Śródmiąższowa choroba płuc (ILD): Zgłaszano przypadki ILD, niektóre zakończone zgonem. Należy monitorować pacjentów pod kątem objawów płucnych.
- Małopłytkowość: Często występuje klinicznie istotna małopłytkowość. Należy to uwzględnić u pacjentów ze zwiększonym ryzykiem krwawienia.
- Stan ogólny pacjenta: Pacjenci w złym stanie ogólnym (PS >1) mogą gorzej reagować na leczenie i mieć więcej powikłań.
- Zaburzenia czynności nerek i wątroby: Brak wystarczających danych dla pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek (ClCr <20 ml/min) lub wątroby (bilirubina ≥10 mg/dl).
Stosowanie topotekanu wymaga ścisłego monitorowania pacjenta, szczególnie pod kątem toksyczności hematologicznej i płucnej. Konieczne jest dostosowanie dawki u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek i wątroby oraz w złym stanie ogólnym.
Warto zapamiętać
- Topotekan może powodować ciężką mielosupresję, wymagającą regularnego monitorowania morfologii krwi
- Lek jest przeciwwskazany u pacjentów z ciężkim zahamowaniem czynności szpiku kostnego przed rozpoczęciem terapii
Interakcje z innymi produktami leczniczymi
Nie przeprowadzono szczegółowych badań interakcji farmakokinetycznych in vivo u ludzi. Należy jednak pamiętać o następujących kwestiach:
- Topotekan nie hamuje enzymów cytochromu P-450 u ludzi
- Jednoczesne podawanie granisetronu, ondansetronu, morfiny lub kortykosteroidów nie wpływa znacząco na farmakokinetykę topotekanu
- W terapii skojarzonej z preparatami platyny występuje zmienna interakcja, zależna od dnia podania preparatu platyny
- Podczas stosowania topotekanu z cisplatyną obserwowano niewielkie zwiększenie AUC (12%) i Cmax (23%) topotekanu w 5. dniu terapii
Topotekan ma ograniczony potencjał interakcji lekowych. Główne interakcje dotyczą stosowania w skojarzeniu z preparatami platyny, co może wymagać dostosowania dawkowania.
Wpływ na ciążę i laktację
Stosowanie topotekanu u kobiet w ciąży i karmiących piersią:
- Kobietom w wieku rozrodczym należy zalecić stosowanie skutecznej antykoncepcji
- Topotekan może powodować uszkodzenie płodu - należy unikać zajścia w ciążę podczas leczenia
- W przypadku zajścia w ciążę podczas terapii, pacjentkę należy poinformować o możliwym zagrożeniu dla płodu
- Stosowanie topotekanu jest przeciwwskazane w okresie karmienia piersią
- Nie można wykluczyć wpływu na płodność u mężczyzn
Topotekan jest przeciwwskazany w ciąży i podczas karmienia piersią. Konieczne jest stosowanie skutecznej antykoncepcji przez kobiety w wieku rozrodczym leczone topotekanem.
Działania niepożądane
Najczęstsze działania niepożądane topotekanu obejmują:
- Zaburzenia hematologiczne: neutropenia, małopłytkowość, niedokrwistość, leukopenia
- Zaburzenia żołądka i jelit: nudności, wymioty, biegunka, zaparcia, ból brzucha, zapalenie błon śluzowych
- Zaburzenia ogólne: gorączka, osłabienie, zmęczenie
- Zaburzenia skóry: łysienie, świąd
- Zaburzenia metabolizmu: anoreksja
- Zakażenia: w tym posocznica
Rzadziej występują: śródmiąższowa choroba płuc, reakcje nadwrażliwości, hiperbilirubinemia.
Profil działań niepożądanych topotekanu obejmuje głównie toksyczność hematologiczną oraz objawy ze strony przewodu pokarmowego. Konieczne jest ścisłe monitorowanie pacjenta i odpowiednie postępowanie w przypadku wystąpienia działań niepożądanych.
Przedawkowanie
Nie jest znane specyficzne antidotum w przypadku przedawkowania topotekanu. Główne przewidywane powikłania to:
- Zahamowanie czynności szpiku kostnego
- Zapalenie błon śluzowych
Leczenie przedawkowania powinno być objawowe i podtrzymujące.
W przypadku przedawkowania topotekanu kluczowe jest leczenie objawowe i monitorowanie parametrów hematologicznych.
Mechanizm działania
Topotekan jest inhibitorem topoizomerazy I, enzymu uczestniczącego w replikacji DNA. Jego działanie polega na:
- Stabilizacji kompleksu topoizomerazy I i rozdzielonych nici DNA
- Indukcji pęknięć pojedynczych nici DNA związanego z białkiem
- Hamowaniu replikacji DNA, co prowadzi do śmierci komórki nowotworowej
Mechanizm działania topotekanu opiera się na hamowaniu kluczowego enzymu w procesie replikacji DNA, co prowadzi do śmierci komórek nowotworowych.
Skład
1 ml koncentratu do sporządzania roztworu do infuzji zawiera 1 mg topotekanu (w postaci chlorowodorku).
Topotecan medac jest dostępny w postaci koncentratu do sporządzania roztworu do infuzji, co wymaga odpowiedniego przygotowania przed podaniem pacjentowi.