Topotecan medac
Topotecan
Topotecan medac - informacje dla lekarza
Wskazania do stosowania
Topotecan medac jest wskazany w monoterapii w leczeniu:
- Pacjentek z rakiem jajnika z przerzutami, u których chemioterapia pierwszego lub kolejnego rzutu okazała się nieskuteczna
- Pacjentów z nawrotowym drobnokomórkowym rakiem płuca, u których ponowne leczenie z użyciem chemioterapii pierwszego rzutu uznano za nieodpowiednie
W skojarzeniu z cisplatyną lek jest wskazany w leczeniu:
- Pacjentek z rakiem szyjki macicy nawracającym po radioterapii
- Pacjentek w stadium IVB zaawansowania raka szyjki macicy
U pacjentek wcześniej leczonych cisplatyną, terapia skojarzona jest uzasadniona w przypadku długotrwałego okresu bez leczenia.
Topotecan medac ma szerokie zastosowanie w leczeniu zaawansowanych nowotworów ginekologicznych oraz drobnokomórkowego raka płuca, zarówno w monoterapii jak i w skojarzeniu z cisplatyną.
Dawkowanie i sposób podawania
Topotecan należy stosować wyłącznie w specjalistycznych ośrodkach onkologicznych, pod nadzorem lekarza doświadczonego w prowadzeniu chemioterapii. Przed rozpoczęciem leczenia wymagane są następujące parametry krwi:
- Liczba granulocytów obojętnochłonnych ≥1,5 x 109/l
- Liczba płytek krwi ≥100 x 109/l
- Stężenie hemoglobiny ≥9 g/dl (ewentualnie po transfuzji)
Wskazanie | Dawka | Schemat podawania |
---|---|---|
Rak jajnika i drobnokomórkowy rak płuca (monoterapia) | 1,5 mg/m2 pc./dobę | 30 min wlew dożylny, codziennie przez 5 dni, co 3 tygodnie |
Rak szyjki macicy (w skojarzeniu z cisplatyną) | 0,75 mg/m2 pc./dobę | 30 min wlew dożylny, w dniach 1., 2. i 3., co 21 dni |
Cisplatynę w dawce 50 mg/m2 pc. podaje się w 1. dniu każdego cyklu, po podaniu topotekanu.
Dawkowanie topotekanu zależy od wskazania i schematu leczenia (monoterapia vs terapia skojarzona). Kluczowe jest monitorowanie parametrów morfologii krwi przed każdym cyklem leczenia.
Modyfikacje dawkowania
W przypadku wystąpienia ciężkiej neutropenii (liczba granulocytów <0,5 x 109/l przez ≥7 dni) lub neutropenii z gorączką/zakażeniem, należy zmniejszyć dawkę o 0,25 mg/m2/dobę w kolejnych cyklach. Podobnie należy postępować przy spadku liczby płytek <25 x 109/l.
U pacjentów z umiarkowanym zaburzeniem czynności nerek (ClCr 20-39 ml/min) zaleca się zmniejszenie dawki do 0,75 mg/m2/dobę w monoterapii raka jajnika lub drobnokomórkowego raka płuca.
Modyfikacje dawkowania są konieczne w przypadku ciężkiej toksyczności hematologicznej oraz u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek. Wymaga to ścisłego monitorowania pacjenta i dostosowywania dawek.
Przeciwwskazania
Topotecan jest przeciwwskazany u pacjentów:
- Z ciężką nadwrażliwością na substancję czynną lub którąkolwiek substancję pomocniczą
- Karmiących piersią
- Z ciężkim zahamowaniem czynności szpiku kostnego przed rozpoczęciem 1. kursu (liczba granulocytów obojętnochłonnych <1,5 x 109/l i/lub liczba płytek krwi <100 x 109/l)
Główne przeciwwskazania dotyczą nadwrażliwości, karmienia piersią oraz ciężkiej mielosupresji. Konieczna jest dokładna ocena stanu pacjenta przed rozpoczęciem leczenia.
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Podczas stosowania topotekanu należy zwrócić szczególną uwagę na:
- Ryzyko ciężkiej mielosupresji, mogącej prowadzić do posocznicy i zgonu
- Możliwość wystąpienia neutropenicznego zapalenia jelita grubego
- Ryzyko rozwoju śródmiąższowej choroby płuc (ILD)
- Zwiększone ryzyko powikłań u pacjentów w złym stanie ogólnym (PS >1)
- Konieczność modyfikacji dawki u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby
Stosowanie topotekanu wymaga ścisłego monitorowania pacjenta pod kątem toksyczności hematologicznej, powikłań infekcyjnych oraz objawów ze strony układu oddechowego. Konieczna jest regularna ocena stanu ogólnego pacjenta.
Interakcje lekowe
Nie stwierdzono istotnych klinicznie interakcji farmakokinetycznych topotekanu z innymi lekami. Jednoczesne stosowanie leków przeciwwymiotnych (granisetron, ondansetron), opioidów (morfina) lub kortykosteroidów nie wpływa znacząco na farmakokinetykę topotekanu.
W terapii skojarzonej z cisplatyną może być konieczna modyfikacja dawek obu leków w celu poprawy tolerancji leczenia. Schemat podawania cisplatyny (dzień 1. vs dzień 5.) wpływa na interakcję z topotekanem.
Topotecan charakteryzuje się niskim potencjałem interakcji lekowych. Główne interakcje dotyczą terapii skojarzonej z cisplatyną i wymagają dostosowania dawkowania.
Wpływ na ciążę i laktację
Topotecan jest przeciwwskazany w okresie ciąży i karmienia piersią ze względu na potencjalne działanie teratogenne i embriotoksyczne. Kobietom w wieku rozrodczym należy zalecić stosowanie skutecznej antykoncepcji w trakcie leczenia.
Konieczne jest poinformowanie pacjentek o ryzyku związanym ze stosowaniem topotekanu w ciąży oraz zalecenie odpowiedniej antykoncepcji.
Działania niepożądane
Najczęstsze działania niepożądane topotekanu to:
- Zaburzenia hematologiczne: neutropenia, małopłytkowość, niedokrwistość
- Zaburzenia żołądkowo-jelitowe: nudności, wymioty, biegunka, zapalenie błon śluzowych
- Zmęczenie i osłabienie
- Łysienie
Rzadziej występują: śródmiąższowa choroba płuc, reakcje nadwrażliwości, zaburzenia czynności wątroby.
Profil działań niepożądanych topotekanu obejmuje głównie toksyczność hematologiczną i żołądkowo-jelitową. Konieczne jest ścisłe monitorowanie pacjenta i odpowiednie postępowanie objawowe.
Warto zapamiętać
- Topotecan jest inhibitorem topoizomerazy I, stosowanym w leczeniu zaawansowanych nowotworów ginekologicznych i drobnokomórkowego raka płuca.
- Głównym działaniem ograniczającym dawkę jest mielosupresja, wymagająca regularnego monitorowania morfologii krwi i modyfikacji dawkowania.
Mechanizm działania
Topotecan jest inhibitorem topoizomerazy I - enzymu uczestniczącego w replikacji DNA. Mechanizm działania polega na:
- Stabilizacji kompleksu topoizomeraza I-DNA
- Indukcji pęknięć pojedynczych nici DNA
- Zahamowaniu replikacji DNA i śmierci komórki nowotworowej
Unikalny mechanizm działania topotekanu jako inhibitora topoizomerazy I przekłada się na jego skuteczność w leczeniu nowotworów opornych na standardową chemioterapię.
Postać farmaceutyczna
Topotecan medac dostępny jest w postaci koncentratu do sporządzania roztworu do infuzji. Jeden ml koncentratu zawiera 1 mg topotekanu w postaci chlorowodorku.
Forma koncentratu wymaga odpowiedniego przygotowania i rozcieńczenia przed podaniem dożylnym, co powinno być wykonywane przez wykwalifikowany personel medyczny.