Temozolomide Accord
Temozolomide
Temozolomid - informacje dla lekarza
Wskazania do stosowania
Temozolomid jest wskazany w leczeniu:
- Dorosłych pacjentów z nowo zdiagnozowanym glejakiem wielopostaciowym w skojarzeniu z radioterapią, a następnie w monoterapii
- Dzieci od 3 lat, młodzieży i dorosłych pacjentów z glejakiem złośliwym (jak glejak wielopostaciowy lub gwiaździak anaplastyczny) wykazującym wznowę lub progresję po standardowym leczeniu
Dawkowanie i sposób podawania
Temozolomid powinien być przepisywany wyłącznie przez lekarzy z doświadczeniem w onkologicznym leczeniu guzów mózgu. Można rozważyć profilaktyczne leczenie przeciwwymiotne.
Dorośli z nowo zdiagnozowanym glejakiem wielopostaciowym:
Leczenie skojarzone: Temozolomid podaje się doustnie w dawce 75 mg/m2 pc./dobę przez 42 dni w skojarzeniu z radioterapią (60 Gy w 30 frakcjach). Nie zaleca się zmniejszania dawki, ale można opóźnić podanie lub przerwać leczenie w oparciu o cotygodniową ocenę toksyczności.
Monoterapia: 4 tygodnie po zakończeniu leczenia skojarzonego, temozolomid podaje się w monoterapii do 6 cykli. Dawka w 1. cyklu wynosi 150 mg/m2 pc. raz na dobę przez 5 dni, następnie 23 dni przerwy. Od 2. cyklu dawkę można zwiększyć do 200 mg/m2 pc., jeśli toksyczność pozahematologiczna w 1. cyklu była ≤ stopnia 2., ANC ≥1,5 x 109/l i liczba płytek ≥100 x 109/l.
Poziom dawki | Dawka (mg/m2 pc./dobę) | Uwagi |
---|---|---|
-1 | 100 | Zmniejszenie z powodu wcześniejszej toksyczności |
0 | 150 | Dawka w 1. cyklu |
1 | 200 | Dawka w cyklach 2-6 przy braku toksyczności |
Dorośli i dzieci ≥3 lat z glejakiem złośliwym wykazującym wznowę lub progresję:
Cykl leczenia trwa 28 dni. U pacjentów nieleczonych wcześniej chemioterapią temozolomid podaje się doustnie w dawce 200 mg/m2 pc. raz na dobę przez pierwsze 5 dni cyklu. U pacjentów leczonych wcześniej chemioterapią dawka początkowa wynosi 150 mg/m2 pc. i może być zwiększona do 200 mg/m2 pc. w 2. cyklu przy braku toksyczności hematologicznej.
Lek należy przyjmować na czczo. Kapsułki połykać w całości, popijając wodą. Nie wolno ich otwierać ani rozgryzać. W przypadku wymiotów po podaniu, nie należy podawać drugiej dawki tego samego dnia.
Przed rozpoczęciem każdego cyklu leczenia parametry hematologiczne muszą spełniać następujące kryteria: ANC ≥1,5 x 109/l i liczba płytek ≥100 x 109/l.
Przeciwwskazania
- Nadwrażliwość na substancję czynną lub którąkolwiek substancję pomocniczą
- Nadwrażliwość na dakarbazynę
- Ciężka mielosupresja
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Zapalenie płuc wywołane przez Pneumocystis jirovecii: Pacjenci otrzymujący temozolomid w skojarzeniu z radioterapią w 42-dniowym schemacie są szczególnie narażeni na rozwój PCP. Konieczne jest stosowanie profilaktyki u wszystkich pacjentów, niezależnie od liczby limfocytów.
Uszkodzenie wątroby: Zgłaszano przypadki uszkodzenia wątroby, w tym niewydolności wątroby zakończonej zgonem. Przed rozpoczęciem leczenia należy wykonać badania czynności wątroby. W przypadku nieprawidłowości należy ocenić stosunek korzyści do ryzyka. Badania czynności wątroby należy powtarzać po każdym cyklu leczenia.
Wtórne nowotwory: Obserwowano bardzo rzadkie przypadki zespołu mielodysplastycznego i wtórnych nowotworów złośliwych, w tym białaczki szpikowej.
Nudności i wymioty: Bardzo często związane z leczeniem temozolomidem. Można rozważyć profilaktyczne leczenie przeciwwymiotne.
Mielosupresja: Może wystąpić zahamowanie czynności szpiku, w tym długotrwała pancytopenia. W niektórych przypadkach może prowadzić do niedokrwistości aplastycznej. Należy monitorować parametry hematologiczne.
Warto zapamiętać
- Temozolomid może powodować ciężką i długotrwałą mielosupresję, wymagającą regularnego monitorowania parametrów hematologicznych
- U pacjentów leczonych temozolomidem istnieje zwiększone ryzyko rozwoju zapalenia płuc wywołanego przez Pneumocystis jirovecii, dlatego konieczne jest stosowanie profilaktyki
Interakcje
Jednoczesne podawanie z ranitydyną nie wpływa istotnie na wchłanianie temozolomidu. Podanie z pokarmem zmniejsza Cmax o 33% i AUC o 9%.
Skojarzenie z kwasem walproinowym powoduje niewielkie, ale istotne statystycznie zmniejszenie klirensu temozolomidu. Stosowanie temozolomidu z innymi lekami mielosupresyjnymi może zwiększać ryzyko mielosupresji.
Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Ciąża: Brak danych dotyczących stosowania u kobiet w ciąży. W badaniach przedklinicznych wykazano działanie teratogenne i/lub toksyczne dla płodu. Nie należy stosować w ciąży, chyba że jest to bezwzględnie konieczne.
Karmienie piersią: Nie wiadomo czy temozolomid przenika do mleka ludzkiego. Należy przerwać karmienie piersią w trakcie leczenia temozolomidem.
Płodność: Temozolomid może wywierać działanie genotoksyczne. Mężczyźni leczeni temozolomidem powinni stosować skuteczną antykoncepcję i unikać poczęcia dziecka do 6 miesięcy po zakończeniu leczenia.
Działania niepożądane
Najczęstsze działania niepożądane to:
- Zaburzenia żołądkowo-jelitowe (nudności, wymioty, zaparcia)
- Zmęczenie
- Ból głowy
- Mielosupresja (neutropenia, trombocytopenia)
- Wysypka
Obserwowano również przypadki ciężkiego uszkodzenia wątroby, w tym niewydolności wątroby zakończonej zgonem.
Temozolomid jest skutecznym lekiem w terapii glejaków złośliwych, jednak wymaga ścisłego monitorowania pacjenta ze względu na ryzyko poważnych działań niepożądanych, szczególnie mielosupresji i hepatotoksyczności.
Właściwości farmakologiczne
Temozolomid jest triazenem, który w fizjologicznym pH ulega szybkiej chemicznej przemianie do aktywnego monometylo-triazenoimidazolo-karboksamidu (MTIC). Cytotoksyczność MTIC wynika głównie z alkilacji w pozycji O6 guaniny oraz dodatkowo alkilacji w pozycji N7.
Mechanizm działania temozolomidu opiera się na jego zdolności do alkilacji DNA, co prowadzi do uszkodzeń komórek nowotworowych.
Dawki i postacie
Temozolomid dostępny jest w postaci kapsułek twardych zawierających:
- 5 mg
- 20 mg
- 100 mg
- 140 mg
- 180 mg
- 250 mg
Szeroki zakres dostępnych dawek umożliwia precyzyjne dostosowanie terapii do indywidualnych potrzeb pacjenta i schematu leczenia.