Temodal
Temozolomide
Temodal - informacje dla lekarza
Wskazania
Temodal jest wskazany w leczeniu:
- Dorosłych pacjentów z nowo zdiagnozowanym glejakiem wielopostaciowym w skojarzeniu z radioterapią, a następnie w monoterapii.
- Dzieci od 3 lat, młodzieży oraz pacjentów dorosłych z glejakiem złośliwym, jak glejak wielopostaciowy lub gwiaździak anaplastyczny, wykazującym wznowę lub progresję po standardowym leczeniu.
Preparat powinien być przepisywany jedynie przez lekarzy z doświadczeniem w onkologicznym leczeniu guzów mózgu.
Dawkowanie
Dorośli z nowo zdiagnozowanym glejakiem wielopostaciowym:
Leczenie składa się z dwóch faz:
- Okres leczenia skojarzonego: Temodal podaje się doustnie w dawce 75 mg/m2 pc. na dobę przez 42 dni w skojarzeniu z celowaną radioterapią (60 Gy podane w 30 dawkach).
- Okres monoterapii: 4 tygodnie po zakończeniu leczenia skojarzonego, Temodal podaje się w monoterapii przez 6 cykli. W 1. cyklu dawka wynosi 150 mg/m2 pc. raz na dobę przez 5 dni, następnie 23 dni przerwy. Od 2. cyklu dawkę można zwiększyć do 200 mg/m2 pc., jeśli spełnione są określone kryteria.
Pacjenci z glejakiem złośliwym wykazującym wznowę lub progresję:
Cykl leczenia obejmuje 28 dni. Pacjentom wcześniej nieleczonym chemioterapią podaje się Temodal w dawce 200 mg/m2 pc. raz na dobę przez pierwsze 5 dni cyklu. U pacjentów wcześniej leczonych chemioterapią dawka początkowa wynosi 150 mg/m2 pc.
Poziom dawki | Dawka Temodalu (mg/m2/dobę) | Uwagi |
---|---|---|
-1 | 100 | Zmniejszenie z powodu wcześniejszej toksyczności |
0 | 150 | Dawka podczas 1. cyklu |
1 | 200 | Dawka podczas cykli 2-6 przy braku toksyczności |
Dawkowanie należy dostosować w zależności od toksyczności hematologicznej i pozahematologicznej.
Sposób podawania
Kapsułki Temodal należy przyjmować na czczo, co najmniej godzinę przed posiłkiem. Należy je połykać w całości, popijając szklanką wody. Nie wolno otwierać ani rozgryzać kapsułek. Jeśli po podaniu leku wystąpią wymioty, nie należy podawać drugiej dawki tego samego dnia.
Przeciwwskazania
- Nadwrażliwość na substancję czynną lub którąkolwiek substancję pomocniczą
- Nadwrażliwość na dakarbazynę (DTIC)
- Ciężka mielosupresja
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Zapalenie płuc wywołane przez Pneumocystis jirovecii (PCP): Pacjenci otrzymujący Temodal w skojarzeniu z radioterapią są szczególnie narażeni na wystąpienie PCP. Konieczne jest zastosowanie profilaktyki przeciwko PCP u wszystkich pacjentów otrzymujących leczenie skojarzone, niezależnie od liczby limfocytów.
Mielosupresja: Może wystąpić zahamowanie czynności szpiku, w tym długotrwała pancytopenia. Należy monitorować parametry hematologiczne przed rozpoczęciem leczenia i regularnie w trakcie terapii.
Stosowanie u osób w podeszłym wieku: U pacjentów powyżej 70 roku życia może występować zwiększone ryzyko neutropenii i trombocytopenii.
Stosowanie u mężczyzn: Należy poinformować mężczyzn leczonych Temodalem o konieczności stosowania skutecznej antykoncepcji przez co najmniej 6 miesięcy po zakończeniu leczenia.
Interakcje
Jednoczesne podanie z ranitydyną nie wpływa istotnie na farmakokinetykę temozolomidu. Podanie z pokarmem zmniejsza Cmax o 33% i AUC o 9%. Jednoczesne stosowanie z deksametazonem, proklorperazyną, fenytoiną, karbamazepiną, ondansetronem, antagonistami receptora H2 lub fenobarbitalem nie wpływa istotnie na klirens temozolomidu.
Ciąża i laktacja
Temodal nie powinien być stosowany w ciąży. Karmienie piersią należy przerwać w trakcie leczenia Temodalem. Kobiety w wieku rozrodczym powinny stosować skuteczną antykoncepcję w trakcie leczenia.
Działania niepożądane
Najczęstsze działania niepożądane to:
- Zaburzenia żołądkowo-jelitowe (nudności, wymioty, zaparcia)
- Zmęczenie
- Bóle głowy
- Mielosupresja (neutropenia, trombocytopenia)
- Wysypka
Należy monitorować pacjentów pod kątem wystąpienia ciężkich działań niepożądanych, w tym mielosupresji, zakażeń oportunistycznych i hepatotoksyczności.
Wnioski
Temodal jest skutecznym lekiem w terapii glejaków złośliwych, jednak wymaga ścisłego monitorowania pacjenta ze względu na ryzyko mielosupresji i innych działań niepożądanych. Kluczowe jest dostosowanie dawkowania do indywidualnej tolerancji pacjenta oraz stosowanie odpowiedniej profilaktyki przeciw PCP.
Warto zapamiętać
- Temodal powinien być przepisywany tylko przez doświadczonych onkologów
- Konieczne jest ścisłe monitorowanie parametrów hematologicznych w trakcie leczenia
Mechanizm działania
Temozolomid jest triazenem, który w fizjologicznym pH ulega szybkiej chemicznej przemianie do aktywnego monometylo-triazenoimidazolo-karboksamidu (MTIC). Cytotoksyczność MTIC wynika głównie z alkilacji w pozycji O6 guaniny oraz dodatkowo alkilacji w pozycji N7. Uszkodzenia cytotoksyczne obejmują błędną naprawę adduktów metylowych.
Farmakokinetyka
Temozolomid jest szybko wchłaniany po podaniu doustnym. Maksymalne stężenie w osoczu osiąga po około 1 godzinie. Wiązanie z białkami osocza jest niskie (10-20%). Lek przenika przez barierę krew-mózg. Metabolizm zachodzi na drodze spontanicznej hydrolizy do MTIC. Eliminacja następuje głównie przez nerki.
Monitorowanie leczenia
W trakcie terapii Temodalem należy regularnie monitorować:
- Morfologię krwi z rozmazem
- Parametry czynności wątroby
- Stan neurologiczny pacjenta
Badania krwi należy wykonywać przed rozpoczęciem każdego cyklu leczenia oraz co tydzień podczas leczenia skojarzonego z radioterapią.
Postępowanie w przypadku toksyczności
W przypadku wystąpienia toksyczności hematologicznej lub pozahematologicznej należy dostosować dawkowanie Temodalu zgodnie z wytycznymi:
- Neutropenia lub trombocytopenia stopnia 3. lub 4.: przerwać leczenie do powrotu do stopnia ≤2, następnie zmniejszyć dawkę o jeden poziom
- Toksyczność pozahematologiczna stopnia 3. lub 4.: przerwać leczenie do powrotu do stopnia ≤1, następnie zmniejszyć dawkę o jeden poziom
Interakcje z innymi lekami
Należy zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu Temodalu z:
- Lekami mielosupresyjnymi - może nasilać się toksyczność hematologiczna
- Kwasem walproinowym - może dojść do niewielkiego zmniejszenia klirensu temozolomidu
- Karbamazepiną, fenytoiną - mogą wpływać na farmakokinetykę temozolomidu
Stosowanie u szczególnych grup pacjentów
Pacjenci w podeszłym wieku
U pacjentów powyżej 70 roku życia może występować zwiększone ryzyko neutropenii i trombocytopenii. Należy rozważyć zmniejszenie dawki początkowej.
Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby
Nie ma konieczności dostosowania dawki u pacjentów z łagodnymi lub umiarkowanymi zaburzeniami czynności nerek lub wątroby. Brak danych dotyczących stosowania u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami.
Dzieci i młodzież
Doświadczenie w stosowaniu Temodalu u dzieci poniżej 3 lat jest ograniczone. U dzieci powyżej 3 lat stosuje się takie same zasady dawkowania jak u dorosłych.
Wnioski
Temodal jest skutecznym lekiem w terapii glejaków złośliwych, jednak jego stosowanie wymaga ścisłego monitorowania pacjenta i indywidualnego dostosowania dawkowania. Kluczowe znaczenie ma właściwe postępowanie w przypadku wystąpienia działań niepożądanych, szczególnie mielosupresji. Leczenie powinno być prowadzone przez doświadczonych onkologów, z uwzględnieniem stanu klinicznego pacjenta i potencjalnych interakcji lekowych.
Warto zapamiętać
- Regularne monitorowanie morfologii krwi jest kluczowe dla bezpieczeństwa terapii Temodalem
- W przypadku ciężkich działań niepożądanych należy rozważyć zmniejszenie dawki lub przerwanie leczenia